اصول دین. توحید
إِنَّ اللَّهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِينُ ﴿٥٨﴾
بی تردید خدا خود روزی دهنده و صاحب قدرت استوار است. (۵۸) سوره ذاریات کتاب قرآن
إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهَارَ يَطْلُبُهُ حَثِيثًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومَ مُسَخَّرَاتٍ بِأَمْرِهِ أَلَا لَهُ الْخَلْقُ وَالْأَمْرُ تَبَارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ ﴿۵۴﴾
در حقيقت پروردگار شما آن خدايى است كه آسمانها و زمين را در شش روز آفريد سپس بر عرش [جهاندارى] استيلا يافت روز را به شب كه شتابان آن را مى طلبد مى پوشاند و [نيز] خورشيد و ماه و ستارگان را كه به فرمان او رام شده اند [پديد آورد] آگاه باش كه [عالم] خلق و امر از آن اوست فرخنده خدايى است پروردگار جهانيان (۵۴)
ادْعُوا رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ ﴿۵۵﴾
پروردگار خود را به زارى و نهانى بخوانيد كه او از حدگذرندگان را دوست نمى دارد (۵۵)
وَلَا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ بَعْدَ إِصْلَاحِهَا وَادْعُوهُ خَوْفًا وَطَمَعًا إِنَّ رَحْمَتَ اللَّهِ قَرِيبٌ مِنَ الْمُحْسِنِينَ ﴿۵۶﴾
و در زمين پس از اصلاح آن فساد مكنيد و با بيم و اميد او را بخوانيد كه رحمت خدا به نيكوكاران نزديك است (۵۶)
وَهُوَ الَّذِي يُرْسِلُ الرِّيَاحَ بُشْرًا بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهِ حَتَّى إِذَا أَقَلَّتْ سَحَابًا ثِقَالًا سُقْنَاهُ لِبَلَدٍ مَيِّتٍ فَأَنْزَلْنَا بِهِ الْمَاءَ فَأَخْرَجْنَا بِهِ مِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ كَذَلِكَ نُخْرِجُ الْمَوْتَى لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ ﴿۵۷﴾
و اوست كه بادها را پيشاپيش [باران] رحمتش مژده رسان مى فرستد تا آن گاه كه ابرهاى گرانبار را بردارند آن را به سوى سرزمينى مرده برانيم و از آن باران فرود آوريم و از هر گونه ميوه اى [از خاك] برآوريم بدينسان مردگان را [نيز از قبرها] خارج مى سازيم باشد كه شما متذكر شويد (۵۷)
وَالْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَبَاتُهُ بِإِذْنِ رَبِّهِ وَالَّذِي خَبُثَ لَا يَخْرُجُ إِلَّا نَكِدًا كَذَلِكَ نُصَرِّفُ الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَشْكُرُونَ ﴿۵۸﴾
و زمين پاك [و آماده] گياهش به اذن پروردگارش برمى آيد و آن [زمينى] كه ناپاك [و نامناسب] است [گياهش] جز اندك و بى فايده برنمى آيد اين گونه آيات [خود] را براى گروهى كه شكر مى گزارند گونه گون بيان مى كنيم (۵۸) سوره اعراف، جزء هشت کتاب قرآن
۱ - آسمان
آسمان ، در قلمرو حاکمیت خدا:
۱. «أَ لَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ لَهُ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ...؛
آیا نمیدانستی که حکومت آسمانها و زمین ، از آن خداست؟! (و حق دارد هر گونه تغییر و تبدیلی در احکام خود طبق مصالح بدهد؟!) و جز خدا، ولی و یاوری برای شما نیست. (و اوست که مصلحت شما را میداند و تعیین میکند.)»
۲. «وَ لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ؛
و حکومت آسمانها و زمین، از آن خداست؛ و خدا بر همه چیز تواناست.»
۳. «... وَ لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ... • ... وَ لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَيْنَهُما ...؛
... (آری،) حکومت آسمانها و زمین از آن خداست ... و حکومت آسمانها و زمین و آنچه در میان آنهاست، از آن اوست....»
۴. «أَ لَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ لَهُ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ...؛
آیا نمیدانی که حکومت و فرمانروائی آسمانها و زمین از آن خداست؟ ....»
۵. «لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ...؛
حکومت آسمانها و زمین از آن خداست....»
۶. «... إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعاً الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ...؛
... من فرستاده خدا به سوی همه شما هستم؛ همان خدایی که حکومت آسمانها و زمین، از آن اوست....»
۷. «إِنَّ اللَّهَ لَهُ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ يُحْيِي وَ يُمِيتُ ...؛
حکومت آسمانها و زمین تنها از آن خداست؛ زنده میکند و میمیراند....»
۸. «وَ لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ إِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ؛
و از برای خداست حکومت و مالکیّت آسمانها و زمین؛ و بازگشت (تمامی موجودات) بسوی اوست!»
۹. «الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ لَمْ يَتَّخِذْ وَلَداً وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ وَ خَلَقَ كُلَ شَيْءٍ فَقَدَّرَهُ تَقْدِيراً؛
خداوندی که حکومت آسمانها و زمین از آن اوست، و فرزندی برای خود انتخاب نکرد، و همتایی در حکومت و مالکیّت ندارد، و همه چیز را آفرید، و به دقّت اندازهگیری نمود!»
۱۰. «أَمْ لَهُمْ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَيْنَهُما فَلْيَرْتَقُوا فِي الْأَسْبابِ؛
یا اینکه مالکیّت و حاکمیّت آسمانها و زمین و آنچه میان این دو است از آن آنهاست؟! (اگر چنین است) با هر وسیله ممکن به آسمانها بروند (و جلو نزول وحی را بر قلب پاک محمّد بگیرند)!»
۱۱. «قُلْ لِلَّهِ الشَّفاعَةُ جَمِيعاً لَهُ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ...؛
بگو: تمام شفاعت از آن خداست، (زیرا) حاکمیّت آسمانها و زمین از آن اوست....»
۱۲. «لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ...؛
مالکیّت و حاکمیّت آسمانها و زمین از آن خداست....»
۱۳. «وَ تَبارَكَ الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَيْنَهُما ...؛
پر برکت و پایدار است کسی که حکومت آسمانها و زمین و آنچه در میان آن دو است از آن اوست....»
۱۴. «وَ لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ...؛
مالکیّت و حاکمیّت آسمانها و زمین برای خداست....»
قرآن کریم در آیات متعدد خداوند متعال را با ویژگی هایی که در خدا هست و ویژگی هایی که در او نیست معرفی می کند.برخی از آیات قرآن که در آن به معرفی و شناسایی صفاتی که در خدا هست پرداخته، عبارتند از:
۱. در سور توحید می فرماید:«قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ اللَّهُ الصَّمَدُ لَمْ یلِدْ وَ لَمْ یولَدْ وَ لَمْ یکنْ لَهُ کفُواً أَحَدٌ» بگو: خداوند یکتا و یگانه است، خداوندی است که همه نیازمندان قصد او می کنند (و به او پناه می برند)، نه زاید و زاده نشده، و برای او هرگز شبیه و مانندی نبوده است.
۲. خداوند متعال قادر بوده و قدرت او بالای تمام قدرت ها است و هر آن چه قدرت در هستی وجود دارد از قدرت خداوند متعال سرچشمه می گیرد.«. . . إِنَّ اللَّهَ عَلَی کلِّ شَیءٍ قَدِیرٌ»(۱). . . همانا خداوند بر هر چیزی تواناست.«. . . یدُ اللَّهِ فَوْقَ أَیدِیهِمْ»(۲). . . دست خدا بالای دست آنها است.
۳. خداوند کسی است که در وعده ها و عهدش صادق است. «. . . فَلَنْ یخْلِفَ اللَّهُ عَهْدَهُ أَمْ. . . »(۳)
۴. خداوند دشمن کافران و دوست مؤمنان و متقین است. (۴)
۵. خداوند مالک آسمانها و زمین است. (۵)
۶. خداوند نسبت به بندگانش رئوف و رحیم است. (۶)
۷. خداوند توبه کاران و پاکان را دوست دارد. (۷)
۸. خداوند متعال بصیر و عالم به غیب است. (۸)
۹. قرآن کریم در جایی دیگر خداشناسی را امری فطری دانسته و می فرماید:«فَأَقِمْ وَجْهَک لِلدِّینِ حَنِیفاً فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِی فَطَرَ النَّاسَ عَلَیها لا تَبْدِیلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذلِک الدِّینُ الْقَیمُ وَ لکنَّ أَکثَرَ النَّاسِ لا یعْلَمُونَ»(۹) پس روی خود را متوجه آیین خالص پروردگار کن! این فطرتی است که خداوند، انسانها را بر آن آفریده، دگرگونی در آفرینش الهی نیست، این است آیین استوار، ولی اکثر مردم نمی دانند.
۱۰. قرآن کریم پرستش وعبادت را مخصوص خداوند یکتا می داند و از هرگونه شرک نسبت به خداوند متعال نهی می کند:«وَاعْبُدُوا اللَّهَ وَلا تُشْرِکوا بِهِ شَیئًا. . . »(۱۰) و خدا را بپرستید! و هیچ چیز را همتای او قرار ندهید!. . .
۱۱. ارادة خداوند متعال به تمام هستی تعلق گرفته و تمام هستی تحت فرمان و اراده او قرار دارند.«إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَیئًا أَنْ یقُولَ لَهُ کنْ فَیکونُ»(۱۱) فرمان او چنین است که هر گاه چیزی را اراده کند، تنها به آن می گوید: موجود باش!، آن بی درنگ موجود می شود!
۱۲. قرآن کریم در سوره حشر، آیه ۲۲ تا ۲۴ می فرماید:«هُوَ اللَّهُ الَّذِی لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ عالِمُ الْغَیبِ وَ الشَّهادَةِ هُوَ الرَّحْمنُ الرَّحِیمُ هُوَ اللَّهُ الَّذِی لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ الْمَلِک الْقُدُّوسُ السَّلامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَیمِنُ الْعَزِیزُ الْجَبَّارُ الْمُتَکبِّرُ سُبْحانَ اللَّهِ عَمَّا یشْرِکونَ هُوَ اللَّهُ الْخالِقُ الْبارِئُ الْمُصَوِّرُ لَهُ الْأَسْماءُ الْحُسْنی یسَبِّحُ لَهُ ما فِی السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ هُوَ الْعَزِیزُ الْحَکیمُ» او خدایی است که معبودی جز او نیست، از پنهان و آشکار آگاه است، و او رحمان و رحیم است، او خدایی است که معبودی جز او نیست، حاکم و مالک اصلی اوست، از هر عیب منزه است، به کسی ستم نمی کند، به مؤمنان امنیت می بخشد و مراقب همه چیز است، او قدرتمندی است شکست ناپذیر که با ارادة نافذ خود هر امری را اصلاح می کند، او شایسته بزرگی است، خداوند منزه است از آن چه شریک برای او قرار می دهند، او خداوندی است خالق و آفریننده ای بی سابقه و صورت گری است (بی نظیر) برای او نام های نیک است، و آن چه در آسمانها و زمین است تسبیح او می گویند و او عزیز و حکیم است. (۱۲) و. . . قرآن کریم برخی از صفاتی را که در خدای متعال نیست را متذکر می شود که بعضی از آنها عبارتند از:
۱. خداوند متعال، زمان، جهت و جسم ندارد. (بقره، ۱۱۵)
تو باید تبیین حق و حکمرانی نمائی ای خدا
تو باید بر جهانیان حکومت جهانی نمای ای خدا
مخلوقات نیازمندبرپائی حکومت الاهی تو باشند ای خدا
جهانیان همیشه مدیون احسان و رأفت رحمت الللعالمینی تو باشند ای خدا
همه عمر گر لحظه ای درنگ نماییم در تعالی خلقت مخلوقاتت ای خدا
به خود آئیم که آئینۀ صفات علیمی و حکیمی و رحمان و رحیمی توباشد ای خدا
جهانیان به برپائی حکومت اسلامی تو سعادتمندان دو جهان باشند ای خدا
خوشبختی انسانها و خلائق در احسن تقویم تعبیر ارادۀ عالی خالق یکتای بی همتا باشد ای خدا
سپاسگزاری کم باشد حمد این همه نعمتهای گوناگون ای خدا
به تعالی تجلی خوبیهای اسماء الاهی تو مستلزم بندگی خلایق باشد ای خدا
خادمان و یاران و ملتمسان بندگی دستورات و آئیین دین تو خاضعان درگاه الاهی تو باشند ای خدا
برای بندگی تو از شفع وصمیم دل خاضعانه اطاعتت نمایند ای خدا
همه پرستندگان جلیل القدری و عظیم الشأنی صفات و توان الاهی تو باشند ای خدا
آنجا که احسن تقویم را روزی همنیشگی خلایق می نمائی همه عاشقانه عبادتت نمایند ای خدا
به منزهیت منزه نما خلایق را زِ بدیها و تزکیه نما نفوس جهانیان را به رشد و تعالی برسان به قدر لازم ای خدا
که همه عمر جهانیان نیازمندان علم و تعالی تدبیر الاهی تو در دو جهان باشند ای خدا
گل افشان گل محمدی
معنی توانائی درایت تدبیر خداوند غدیر است
عشق جاری هدایت متعالی دین خداوند غدیر است
منظور جانشین پیامبر در آیات خداوند غدیر است
یاری حق در استمرار دین رسول خداوند غدیر است
آبشا ر یاری حق در حمت الللعالمینی خداوند غدیر است
امتحان بزرگ مسلمان بودن در بندگی خداوند غدیر است
عامل آماده نمودن برای برپائی حکومت خداوند غدیر است
شمس و شموس آیات وحی در تکمیل دینِ خداوند غدیر است
یاری علی باب شهرِعلمِ حقیقت در یاری آئین خداوند غدیر است
کوثر بعد از محمد دوازده امام معصوم در ولایت خدا غدیر است
احسنت تقویم حاصل ارادۀ صفات اسماء الحسنا ی خداوند غدیر است
گل افشان گل محمدی
الَّذِي خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَيَاةَ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا ۚ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْغَفُورُ
آنکه مرگ و زندگی را آفرید تا شما را بیازماید که کدامتان نیکوکارترید، و او توانای شکست ناپذیر و بسیار آمرزنده است. سوره ملک، آ یه دو کتاب قرآن
أَوَلَمْ يَرَوْا إِلَىٰ مَا خَلَقَ اللَّهُ مِنْ شَيْءٍ يَتَفَيَّأُ ظِلَالُهُ عَنِ الْيَمِينِ وَالشَّمَائِلِ سُجَّدًا لِلَّهِ وَهُمْ دَاخِرُونَ ﴿٤٨﴾
آیا به سوی آنچه خدا آفریده ننگریستند که سایه های آنان در حالی که فروتنانه برای خدا سجده می کنند، از راست و چپ برمیگردد؟ (۴۸)
49
وَلِلَّهِ يَسْجُدُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ مِنْ دَابَّةٍ وَالْمَلَائِكَةُ وَهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُونَ ﴿٤٩﴾
و آنچه در آسمان ها و زمین از جنبندگان و فرشتگان وجود دارد، فقط برای خدا سجده می کنند و تکبّر و سرکشی نمی ورزند. (۴۹)
50
يَخَافُونَ رَبَّهُمْ مِنْ فَوْقِهِمْ وَيَفْعَلُونَ مَا يُؤْمَرُونَ ۩ ﴿٥٠﴾
از پروردگارشان که بر فراز آنان است، می ترسند، و آنچه را به آن مأمور می شوند، انجام می دهند. (۵۰) سوره نحل کتاب قرآن
1
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
أَتَىٰ أَمْرُ اللَّهِ فَلَا تَسْتَعْجِلُوهُ ۚ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَىٰ عَمَّا يُشْرِكُونَ ﴿١﴾
به نام خدا که رحمتش بیاندازه است و مهربانیاش همیشگی
فرمان حتمی خدا [در مورد عذاب کافران و مشرکان] فرا رسیده است، پس خواستار شتاب در آن نباشید؛ او منزّه و برتر است از آنچه شریک او قرار می دهند. (۱)
2
يُنَزِّلُ الْمَلَائِكَةَ بِالرُّوحِ مِنْ أَمْرِهِ عَلَىٰ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ أَنْ أَنْذِرُوا أَنَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا أَنَا فَاتَّقُونِ ﴿٢﴾
فرشتگان را به فرمان خود همراه با روح به هر کس از بندگانش که بخواهد [برای برگزیدنش به پیامبری] نازل می کند [و به آنان فرمان می دهد] که مردم را هشدار دهید که معبودی جز من نیست؛ بنابراین از من پروا کنید. (۲)
3
خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ ۚ تَعَالَىٰ عَمَّا يُشْرِكُونَ ﴿٣﴾
آسمان ها و زمین را به حق آفرید. از آنچه شریک او قرار میدهند، برتر است. (۳)
4
خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ نُطْفَةٍ فَإِذَا هُوَ خَصِيمٌ مُبِينٌ ﴿٤﴾
انسان را از آبی اندک و بی ارزش آفرید، پس آنگاه [و به دور از انتظار] ستیزه جویی آشکار است. (۴)
5
وَالْأَنْعَامَ خَلَقَهَا ۗ لَكُمْ فِيهَا دِفْءٌ وَمَنَافِعُ وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ ﴿٥﴾
و دام ها را که برای شما در آنها [وسیله] گرمی و سودهاست آفرید، و از [محصولات لبنی و گوشتی] شان می خورید. (۵)