احکام دین. نماز
با سلام و درود. این پرسش بسیار عمیق و مهمی است که به جوهرهی معنویت و نقش دین در ساختار وجودی انسان و نظم اجتماعی اشاره دارد.
تاثیرات متعالی و خداپسندانه نماز، تنها در «انجام دادنِ عمل» نیست، بلکه در «حضور قلب» و «تغییرات درونی» نهفته است که از آنجا به بیرون (جامعه و حکومت) سرایت میکند. عوامل اصلی ایجاد این تأثیرات را میتوان در چند محور خلاصه کرد:
۱. در سطح فردی (تزکیه نفس و صیقلدهی روح)
نماز زمانی اثرگذار است که به عنوان یک پل ارتباطی میان انسان و خالق مطلق عمل کند.
- خضوع و تواضع: وقتی انسان در برابر عظمت خداوند زانو بزند، غرورهای کاذب و خودخواهیهای انسانی در او فرو مینشیند. این تواضع باعث میشود فرد با دیگران با نگاهی متواضعانه و با محبت برخورد کند.
- خودآگاهی و مراقبه: نماز مداوم، ذهن انسان را با مفاهیم اخلاقی (مانند صبر، بخشش و صداقت) مواجه میکند. این تکرار، مانند قطرهای بر سنگ است که در نهایت شخصیت فرد را صیقل میدهد.
- آرامش درونی (سکون): نماز به انسان اجازه میدهد تا از هیاهوی دنیوی فاصله گرفته و به آرامشی درونی برسد. انسانی که در درون خود آرام است، در جامعهای پرآشوب، منبع ثبات و آرامش برای دیگران خواهد بود.
۲. در سطح جامعه (انسانیسازی روابط)
وقتی افراد با کیفیتِ درست نماز بخوانند، تغییرات درونی آنها به رفتار جمعی تبدیل میشود:
- عدالت و انصاف: کسی که در نماز یادآور مسئولیتهای خود در برابر خداست، در معاملات روزمره، در بازار، در خانواده و در روابط اجتماعی، به دنبال عدالت است؛ زیرا میداند که هر عمل او دیده میشود.
- همبستگی و همدردی: نمازاتهای جمعی یا حتی آگاهی از پیوند با کلِ امت، حس وحدت ایجاد میکند. این حس باعث میشود افراد به جای خودخواهی، به فکر خیر عمومی و کمک به دیگران باشند.
- پرهیز از مفسده: نماز، سد دفاعی در برابر رفتارهای ناپسند است. قرآن بیان میکند که نماز صحیح، انسان را از زشتیها بازمیدارد. این یعنی کاهش جرم، فساد و رفتارهای مخرب در بافت جامعه.
۳. در سطح حاکمیتها (عدالت الهی و نظم سیاسی)
امام جمعه دشتی: بانک ایده در دشتی راهاندازی میشود
مهر | استانها | سه شنبه، 06 مرداد 1405 - 23:55
بوشهر- امام جمعه دشتی گفت: سند ارتقای نماز جمعه با هدف افزایش کیفیت برنامهها و بهرهگیری از همه ظرفیتهای مردمی و نخبگانی در حال تدوین است و بانک ایده نیز بهزودی راهاندازی خواهد شد.
به گزارش خبرنگار مهر، حجتالاسلام علی زاهددوست سه شنبه در مراسم تجلیل از خادمان نماز جمعه شهرستان دشتی اظهار کرد: با تکمیل چارت ستاد نماز جمعه، زمینه برای برنامهریزی منسجمتر و استفاده از ظرفیتهای مختلف در این مجموعه فراهم شده است.
وی با بیان اینکه تلاش داریم نماز جمعه شهرستان دشتی با اجرای برنامههای متنوع فرهنگی، اجتماعی و خدماتی، الگویی متفاوت در سطح کشور باشد، افزود: نماز جمعه تنها محل اقامه نماز نیست، بلکه قرارگاهی فرهنگی و اجتماعی برای خدمترسانی و پاسخگویی به نیازهای مردم است.
امام جمعه دشتی از تدوین سند ارتقای نماز جمعه شهرستان خبر داد و گفت: این سند با هدف ارتقای کیفیت برنامهها، افزایش مشارکت اقشار مختلف مردم و بهرهگیری از ظرفیت جوانان، نخبگان و بانوان در حال تدوین است.
زاهددوست همچنین از راهاندازی قریبالوقوع بانک ایده نماز جمعه خبر داد و افزود: فراخوان این طرح در حال انجام است و از همه صاحبان اندیشه و ایده دعوت میکنیم با ارائه پیشنهادهای نو، در پویاتر شدن برنامههای نماز جمعه مشارکت کنند.
وی تأکید کرد: از همه ظرفیتهای نیروی انسانی شهرستان برای هرچه باشکوهتر و اثرگذارتر برگزار شدن نماز جمعه استفاده خواهیم کرد.
امام جمعه دشتی با دعوت از خیرین، مردم، مدیران و دستگاههای اجرایی برای مشارکت در تقویت زیرساختهای نماز جمعه گفت: انتظار داریم همه دلسوزان با همراهی و حمایت خود در رفع نواقص و توسعه امکانات این پایگاه مهم فرهنگی و اجتماعی سهیم باشند.
خلاصه خبر
ریشههای تاریخی و پیشینه مجاهدتهای آیتالله طالقانی در احیای نمازجمعه
برخلاف تصور رایج، دغدغه اقامه نمازجمعه برای ایشان یک تصمیم دفعی و برآمده از ضرورتهای پس از انقلاب نبود.
آقا سید محمود طالقانی سالها پیش از پیروزی انقلاب، دلبستگی و توجه وافری به فریضه مصلای جمعه داشت و آن را کانونی برای بیداری امت و افشای جبهه استکبار و استبداد میدانست.
پس از آزادی از زندان نیز در سال ۱۳۴۷، در مسجد جامع نارمک تهران، اقدام به اقامه مستقل نمازجمعه نمود که این اقدام مستقل از اراده و تایید نظام شاهنشاهی، حرکتی شجاعانه و ساختارشنکنانه قلمداد میشد و هراس دستگاههای امنیتی پهلوی را برمیانگیخت.
پیشنهاد احیا به محضر امام خمینی (ره) و صدور حکم تاریخی
امام راحل برپایی نمازجمعه را یک ضرورت حیاتی برای حفظ انسجام ملی و تقویت بنیانهای معنوی جامعه برشمردند و طی حکمی شفاهی و رسمی، آیتالله طالقانی را به عنوان نخستین امامجمعه پایتخت منصوب کردند.
ایشان با وجود بیماری ممتد، رنجهای ناشی از سالها شکنجه و زندان و شرایط نامساعد جسمی، با قامتی استوار، صلابتی بینظیر و لحنی حماسی و پدرانه، هر دو خطبه نماز را ایستاده قرائت کرد.
طالقانی سخنان خود را با تبیین ماهیت، فلسفه و ابعاد بنیادین فریضه نمازجمعه آغاز نمود.
نخستین نمازجمعه تهران در پنجم مرداد ۱۳۵۸ به امامت آیتالله سید محمود طالقانی، یک رخداد تقویمی ساده نبود، بلکه تجلی عینی تحقق آرزوی دیرینه مصلحان و فقیهان مجاهد در طول قرون متمادی محسوب میشد.
گرچه عمر خطابت او در جلباب امامت جمعه به دو ماه هم نرسید، اما استواری، صراحت، مردمی بودن و مشی توحیدی او در آن روز رمضانی دانشگاه تهران، معیاری همیشگی و الگویی تراز برای تمامی امامان جمعه پس از او خلق کرد.
حماسه پنجم مرداد ثابت کرد که دین اسلام در بطن خود دارای ظرفیتهای بیبدیلی برای بسیج تودهها، هدایت افکار عمومی و اداره جامعه است و نهاد نمازجمعه، کماکان به عنوان یکی از ثمرات درخشان، برکات معنوی و میراثهای ماندگار انقلاب اسلامی ایران، نقشآفرین و زنده است.
وَلَقَدْ خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ وَمَا مَسَّنَا مِنْ لُغُوبٍ ﴿۳۸﴾
و در حقيقت آسمانها و زمين و آنچه را كه ميان آن دو است در شش هنگام آفريديم و احساس ماندگى نكرديم (۳۸)
فَاصْبِرْ عَلَى مَا يَقُولُونَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ الْغُرُوبِ ﴿۳۹﴾
و بر آنچه مى گويند صبر كن و پيش از برآمدن آفتاب و پيش از غروب به ستايش پروردگارت تسبيح گوى (۳۹)
وَمِنَ اللَّيْلِ فَسَبِّحْهُ وَأَدْبَارَ السُّجُودِ ﴿۴۰﴾
و پاره اى از شب و به دنبال سجود [به صورت تعقيب و نافله] او را تسبيح گوى (۴۰) سوره ق کتاب قرآن
نمازشب در آیات قرآن
خداوند متعال در آیات کتاب خویش نیز تاکید بر نماز شب داشته و آن را مایه رسیدن انسان به مقامات والاتر میداند. زیرا این مستحب، آثار عمیق و فوق العاده ای در روح و روان انسان داشته و آن را تبدیل به بنده ای مخلص میکند.
1: خداوند در آیه 79 سوره اسراء، نماز شب را وسیله ای برای رسیدن بنده خویش به مقام محمود میداند و توصیه به نماز شب میفرماید : و پاسی از شب را ، قرآن (و نماز) بخوان! این یک وظیفه اضافی بر عهده توست؛ امید است که پروردگارت تو را به جایگاهی در خور ستایش برانگیزد!
2: در آیه 9 از سوره زمر نیز به نماز شب اشاره شده که : (آیا آن کس که شب و روز به کفر و عصیان مشغول است بهتر است) یا آن کس که ساعاتی از شب را به اطاعت از خدا به سجده و قیام پرداخته و از عذاب آخرت ترسان و به رحمت الهی امیدوار است؟
3: خداوند تبارک و تعالی در آیه 26 سوره دهر اشاره به بهترین زمان برای عبادت خویش اشاره کرده و میفرماید: خواندن آيات و نماز و راز و نياز كردن با خدا و هم صحبت شدن با آفریدگار در دل شب، استوارتر و بهتر میباشد.
4: تاکید بر این نماز مستحب تا حدی قوی بوده که برای نیکوکاران و افرادی که پاسی از شب را میخوابیدند جایگاه بهشت را مهیا نمود و در آیه 15 تا 17 سوره ذاريات آمده : بی تردید پرهیزکاران در بهشت ها و چشمه سارهایند. (۱۵) آنچه را پروردگارشان به آنان عطا کرده دریافت می کنند؛ زیرا که آنان پیش از این همواره نیکوکار بودند. (۱۶) آنان اندکی از شب را می خوابیدند [و بیشتر آن را به عبادت و بندگی می گذراندند.] (۱۷)
5: پروردگار تعالی در آیه 16 از سوره سجده عبادت شب را وسیله ای برای آمرزش گناهان و وفور نعمت و روزی میداند و میفرماید: آنها پهلوهاي خود را از بستر گرم برميگيرند، و از خوابگاه خوش دوري ميگزينند و خالق خويش را ميخوانند و از ترس گناهان خويش به رحمت او چشم دوخته و از آن چيزي كه خداوند قسمت آنها كرده و روزيشان نموده است انفاق ميكنند.
بی تردید وفور وجود آیات قرآن و اشاره به بیدار در پاسی از شب و راز و نیاز به معبود به این آیات ختم نشده و در آیات دیگری مانند آیه 17 سوره آل عمران، آیات 1 تا 6 سوره مزمل، آیه 64 سوره فرقان و … نیز اشاره به نمازشب شده است.
نمازی که دشمن را به زانو درمیآورد
مشرق | فرهنگی و هنری | پنجشنبه، 06 فروردین 1405 - 08:23
در میان دود و غرش انفجار، جایی که خطر نفس را در سینه حبس میکند، بانگ «اللهاکبر» نه تنها ندای نماز، که فریاد مقاومت و امید ملتی شد.
به گزارش مشرق، ایستاده است، او ۲۵روز است که ایستاده و قامتش خم نشده است.
عهد کرده است که در برابر هیچ دشمنی سرخم نکند و همین رمز موفقیت او در تمامی عملیاتهایش است.
او باید ایستاده باقی بماند، امید یک ملت بعد از خداوند به دستان اوست که به سویشان فرستاده میشود تا از دل خروارها آوار بیرون کشیده شوند.
ایستاده است همچون سرو اما فقط در یکجا سر بر سجده میگذارد و آن هم در برابر خداوندی است که قدرت و عظمت جهان و جهانیان در دستان اوست.
مکان برای او معنی ندارد وقتی تمام عرش و زمین متعلق به خدایی است که او را آفریده است.
صدای اذان را که میشنود، مکان برایش بیمعنی میشود، تکه سنگی را از روی زمین پیدا کرده، میایستد و نمازش را با گفتن اللهاکبر آغاز میکند تا خداوند را صدا زند به یاری خویش، بلکه بتواند زور و توانی به او دهد تا صدای همنوعانش را از زیر خروارها خاک و آوار بشنود و به یاری آنان بشتابد.
زمین خاکی، نبودن سجاده و لباسهای آغشته به گرد و غبار چندین روز است که مهمان تن آنان شده است.
کسانی که پس از شنیدن اولین صدای اذان دعوت خدا را برای برپایی نماز لبیک میگویند، حالا با شنیدن اولین صدا، بغض خود را فرو خورده و به دنبال محل آسیب دیده رفته تا به کمک هموطنانشان لبیک بگویند.
شاید با دیدن عکس برچسب ریا به او بچسبانند اما چه ریاکاری بهتر از این که به دشمنانت ثابت کنی اگر میخواهی قامت خم شده ما را ببینی به موقع نماز به سراغمان بیا چون در غیر این صورت دیگر نخواهی دید ایرانیانی را که قامتشان خم شده باشد.
طریقه خواندن نماز عید فطر و دعای قنوت نماز عید فطر
نماز عید فطر، از باشکوه ترین اعمال عبادی مسلمانان جهان است که در پایان ماه رمضان و شروع ماه شوال برپا می شود. این نماز باشکوه، که در روز عید فطر به جماعت اقامه میشود، نمادی از وحدت، همدلی و سپاسگزاری از خداوند است و در زمان حضور امام (عجّل الله فرجه الشریف) واجب و در زمان غیبت مستحب است. برای آشنایی بیشتر با اهمیت و جزئیات نماز عید فطر، با این بخش از نمناک همراه باشید.
زمان و وقت خواندن نماز عید فطر
وقت نماز عید فطر از اول آفتاب روز عید تا زوال (ظهر شرعی) است یعنی وقتی خورشید به اندازه سه متر ارتفاع دارد تا زوال خورشید و اگر وقت نماز بگذرد، این نماز قضا ندارد. در عید فطر مستحب است بعد از بلند شدن آفتاب افطار کنند، زکات فطره را بدهند و بعد، نماز عید را بخوانند.
اذان و اقامه نماز عید فطر
نماز عید فطر، اذان و اقامه ندارد و مستحب است مؤذن سه مرتبه بگوید:«الصلاة»
نماز عید فطر دو رکعت است که نمازگزار باید در هر رکعت بعد از خواندن حمد و سوره سه تکبیر بگوید.
به گزارش خبرگزاری شبستان؛ سنت برگزاری نماز عید فطر که در دنیای اسلام از اهمیت خاصی برخوردار است و نماد وحدت و یکپارچگی امت اسلام به شمار می رود از سال اول هجری آغاز گردید وسنت موکده میباشد ، زیرا پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم پیوسته آنها را انجام داده و به مردان وزنان می فرمودند که برای ادای آن از شهر بیرون روند.
نماز عید فطر به لحاظ فقهی، از جهت وقت اقامه، وجوب یا استحباب، پیش نماز ، و... دارای احکامی می باشد که در ذیل به آنها اشاره می شود .
وقت اقامه نماز عید فطر
وقت نماز عید فطر از اول آفتاب روز عید است تا ظهریعنی از هنگامیکه خورشید باندازه سه متر ارتفاع دارد تا زوال خورشید میباشد و در عید فطر مستحبّ است انسان بعد از بلند شدن آفتاب افطار کند و زکات فطره را بدهد و بعد نماز عید را بجا آورد.
نماز عید واجب است یا مستحب
این نماز در زمان حضور امام(علیه السلام) واجب است و باید به جماعت خوانده شود، ولی در زمان ما که امام(علیه السلام) غایب است مستحب می باشد و می توان آن را به جماعت یا فرادی خواند.
اقامه نماز به جماعت یا فرادی
* امام خمینی ( ره ) : احتیاط واجب آن است که نماز عید فطر و قربان را در زمان غیبت امام معصوم علیه السلام با جماعت نخوانند، ولی به قصد رجاء مانع ندارد. (توضیح المسائل مراجع، چاپ دوم) و چنانچه ولی فقیه یا نماینده او اقامه جماعت کند، اشکال ندارد. (همان،)
* مقام معظم رهبری : نمایندگان ولی فقیه مجازند نماز عید فطر را به جماعت اقامه کنند. اما دیگران، احتیاط آن است که آن را فرادی بخوانند ، یا آن را به قصد رجاء به جماعت اقامه کنند. نماز عید فطر به جماعت برای کسانی که نمایندگی ولی فقیه ندارند، به قصد ورود درست نیست. در مواردی که مصلحت اقتضا می کند، غیر از نمایندگان ولی فقیه، افراد دیگر مجاز نیستند نماز عید فطر را به جماعت اقامه کنند.
نماز جمعه ۱۰۰ هزار نفری فلسطینی ها در مسجد الاقصی
مهر | بینالملل | جمعه، 08 اسفند 1404 - 15:12
ساکنان کرانه باختری با وجود محدودیتهای شدید رژیم صهیونیستی، در دومین جمعه ماه مبارک رمضان حضور گستردهای برای اقامه نماز جمعه در این مسجد داشتند.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از خبرگزاری فلسطینی شهاب، ساکنان کرانه باختری همزمان با دومین جمعه ماه مبارک رمضان، از ساعات اولیه صبح از مناطق مختلف کرانه باختری به سمت قدس اشغالی حرکت کردند تا برای اقامه نماز جمعه در مسجد الاقصی شوند.
شبکه خبری الجزیره در این رابطه اعلام کرد که دست کم ۱۰۰ هزار نفر با وجود محدودیت های گسترده رژیم صهیونیستی در نماز جمعه امروز مسجد الاقصی مشارکت کردند.
این حضور در حالی صورت میگیرد که نیروهای اسرائیلی تدابیر و محدودیتهای امنیتی اطراف مسجد را تشدید کردند.
با وجود این محدودیتها، نمازگزاران خود را به مسجد الاقصی رسانده و در دومین نماز جمعه ماه مبارک رمضان شرکت کردند.
1- نماز اول وقت
پيامبر اکرم صلى الله عليه وآله:
اَحَبُّ الْاَعْمالِ اِلَى الله الصَّلاةُ لِوَقْتِها، ثُمَّ بِرُّ الْوالِدَيْنِ، ثُمَّ الْجَهادُ فى سَبيلِ الله.(1)
دوست داشتنى ترين كارها نزد خداوند نماز اول وقت، سپس نيكى به پدر و مادر و سپس جهاد در راه خداست.
2- سبک شمردن نماز
امام باقر علیه السلام:
لَا تَتَهَاوَنْ بِصَلَاتِكَ فَإِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وآله قَالَ عِنْدَ مَوْتِهِ لَيْسَ مِنِّي مَنِ اسْتَخَفَّ بِصَلَاتِه... .(2)
نماز خود را سبک نشمار، همانا پیامبر اکرم صلى الله عليه وآله هنگام رحلتش فرمود: کسی که نماز را سبک بشمارد از من نیست.
انسان هيچ كارى بهتر از نماز، اصلاح ميان مردم و خوش اخلاقى نكرده است.
پيامبر اکرم صلى الله عليه وآله:3- چهار خیر امت پیامبر
لا تَزالُ اُمَّتى بِخَيرٍ ما تَحابّوا و اَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّكاةَ وَ اَقْرَوُا الضَّيْفَ، فَاِنْ لَمْ يَفْعَلُوا ابتُلُوا بِالسِّنينَ وَ الْجَدْبِ.(3)
امتم همواره در خير و خوبى اند تا وقتى كه يكديگر را دوست بدارند، نماز برپا دارند، زكات بدهند و ميهمان را گرامى بدارند، پس اگر چنين نكنند به قحطى و خشكسالى گرفتار مى شوند.
4- بهترین ها
پيامبر اکرم صلى الله عليه وآله:
ما عَمِلَ ابْنُ آدَمَ شَيْئاً اَفْضَلَ مِنَ الصَّلاةِ وَ صَلاحِ ذاتِ الْبَيْنِ وَ خُلْقٍ حَسَنٍ.(4)
انسان هيچ كارى بهتر از نماز، اصلاح ميان مردم و خوش اخلاقى نكرده است.
5- نماز؛ ستون چادر
پيامبر اکرم صلى الله عليه وآله:
مَثَلُ الصَّلَاةِ مَثَلُ عَمُودِ الْفُسْطَاطِ إِذَا ثَبَتَ الْعَمُودُ نَفَعَتِ الْأَطْنَابُ وَ الْأَوْتَادُ وَ الْغِشَاءُ وَ إِذَا انْكَسَرَ الْعَمُودُ لَمْ يَنْفَعْ طُنُبٌ وَ لَا وَتِدٌ وَ لَا غِشَاءٌ.(5)
مثل نماز، مثل ستون چادر است؛ اگر ستون محکم و برقرار باشد، طناب ها و میخ ها و پرده ها مفید خواهند بود؛ ولی اگر ستون چادر بشکند، دیگر طناب ها و میخ ها سودی ندارند.