علما و مراجع و محققین و پژوهشگران علوم اسلامی
مهر | دین و اندیشه | جمعه، 05 تیر 1405 - 08:00
ما در عصری زندگی میکنیم که سرعت به یک فضیلت تبدیل شده است، همه چیز سریعتر شده؛ اما لزوماً عمیقتر نشده است، انسان امروز بیش از هر زمان دیگری میداند، اما الزاماً آرامتر و خوشبختتر نیست.
خلاصه خبر
انسان امروز چگونه میتواند این تسبیح خاموش را بشنود؟
*در فصل «رزقی که امانت است» نگاه متفاوتی به مفهوم رزق و مالکیت ارائه کردهاید.
چرا تصور میکنید انسان امروز بیش از گذشته نیازمند بازاندیشی در این مفهوم است؟
در چنین فضایی، مفهوم رزق نیز گاه به یک مفهوم صرفاً اقتصادی تقلیل پیدا میکند.
رزق تنها آن چیزی نیست که به دست میآوریم؛ گاهی آن چیزی است که فرصت بخشیدن آن را پیدا میکنیم.
ما معمولاً گمان میکنیم امتحان اصلی انسان در سختیهاست؛ اما قرآن نشان میدهد که نعمت نیز میتواند به همان اندازه آزمون باشد.
ایوب در اوج رنج خدا را فراموش نمیکند و سلیمان در اوج قدرت خود را مالک مطلق جهان نمیبیند.
گویی میخواهد بگوید بندگی نه به فقر وابسته است و نه به ثروت، نه به محرومیت و نه به اقتدار؛ بلکه به نسبت انسان با خداوند وابسته است.
برای من، این فصل بیش از آنکه درباره ایوب و سلیمان باشد، درباره انسان امروز است؛ انسانی که گاهی در رنج، همه چیز را از دسترفته میبیند و گاهی در نعمت، خود را مرکز عالم تصور میکند.
ایوب و سلیمان به ما یادآوری میکنند که نه رنج، معیار قرب است و نه نعمت، نشانه دوری.
آنچه سرنوشت انسان را رقم میزند، نوع مواجهه او با آن چیزی است که خداوند در اختیارش قرار داده است.
شاید به همین دلیل است که قرآن در اوج محرومیت از ایوب و در اوج قدرت از سلیمان با یک تعبیر مشترک یاد میکند؛ زیرا هر دو در شرایطی کاملاً متفاوت، یک حقیقت را فراموش نکردهاند: اینکه انسان بنده است و خداوند صاحب نعمت و صاحب تقدیر.
بسیاری از ما دینداری را با ترس آغاز میکنیم؛ ترس از خطا، ترس از پیامدها و ترس از دوری از خدا.
قرآن از انسانهایی سخن میگوید که رابطهشان با خدا از سطح ترس فراتر میرود و به محبت، انس و اشتیاق میرسد.
در این مرحله، انسان خدا را تنها برای رهایی از آتش نمیخواهد؛ او را برای خود خدا میخواهد.
البته این به معنای نفی خوف نیست.
انسانی که تنها از خدا میترسد، هنوز فاصلهای با او دارد؛ اما انسانی که مشتاق خداست، راه دیگری را آغاز کرده است.
او دیگر فقط برای رهایی از رنج، به سوی خدا نمیرود؛ بلکه برای خود خدا به سوی او میرود.
شاید در نهایت بتوان گفت که ایمانِ بالغ، ایمانی است که در آن خوف و امید هر دو حضور دارند، اما موتور حرکت انسان دیگر تنها ترس نیست؛ عشق نیز به میدان آمده است.بعضی انسانها خدا را برای نجات از آتش میخواهند؛ اما لحظهای هم فرا میرسد که انسان خدا را برای خودِ خدا میخواهد.
بازگشت به خود، به جهان و به خداوند.
مهر | دین و اندیشه | شنبه، 06 تیر 1405 - 09:33
موضوع معنویت در انیمیشن های کودکان با بررسی در سه الگوی جهانی (دیزنی، پیکسار و جیبلی) برگزار میشود.
به گزارش خبرنگار مهر، نشست علمی معنویت در انیمیشن کودک، نقد سه الگوی جهانی (دیزنی، پیکسار و جیبلی) و امکان صورتبندی ایرانی به همت دبیرخانه همایش ملی کودک، عرفان و سلامت معنوی و با همکاری موسسه آموزش عالی هنر و اندیشه اسلامی برگزار میشود.
آزاده مدنی، استاد دانشگاه، پژوهشگر و طراح صحنه انیمیشن به عنوان ارائه دهنده، علی محمدی هوشیار، استادیار گروه جریان شناسی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی به عنوان ناقد و حجت الاسلام علی فضلی دانشیار گروه عرفان و معنویت پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی به عنوان دبیر نشست سخنرانی خواهند کرد.
این نشست روز پنجشنبه ۱۱ تیر ماه ۱۴۰۵، ساعت ۱۵ به نشانی قم، موسسه آموزش عالی هنر و اندیشه اسلامی برگزار خواهد شد.
شفقنا- دکتر احمدرضا مفتاح ریاست دانشکده ادیان دانشگاه ادیان و مذاهب و مسئول بررسی سرفصل آموزشی رشته دینپژوهی در این دانشگاه معتقد است: دین باید بر رفاه زندگی مقدّم باشد. اگر ما تازمانی دین داریم که رفاه برقرار است، کارمهمی انجام ندادهایم. وی فرمایش امامحسین(ع) مبنی بر لقلقه دهان نبودن دین را بیشتر متوجه خواص جامعه میداند و میافزاید: با توجه به رفتار امام حسین(ع) با یارانش در برداشتن بیعتش از ایشان میتوان فهمید که افراد جامعه نباید برای انجام وظیفهشان منتظر انجام وظیفه دیگران بمانند و هرکسی نسبت به وظیفهاش باید وفادار باشد.
او می گوید: میزان سختیهایی که امام و خانوادهاش تحمل کردند قابل وصف نیست، اما امام با تحمّل همه این سختیها توقعش از دیگران را ابراز نمیکند. ما باید از این عمل امام درس بگیریم. در جامعهاسلامی برخی متدینین تلاشهای بیشتری میکنند و احکام دینی را بیشتر رعایت میکنند، اما متدینان باید مراقب باشند که سختیهایی که تحمل کردهاند باعث نشود که از سایر مردم جامعه طلبکار باشند و نسبت به مردم غیر ملایم، پرخاشگر و ترشرو باشند چرا که این نتیجه عکس میدهد.
متن گفت وگوی شفقنا با دکتر مفتاح را می خوانید:
* این فرمایش امام حسین(ع) مبنی بر اینکه دین نباید لقلقه دهان باشد، چه درسی برای دنیای امروز ما دارد؟ اساسا چه کسانی دین را لقلقه زبان میکنند و مخاطب کلام امام حسین (ع) هستند؟
این سوال به فراز معروفی از سخنان امام حسین(ع) برمیگردد که میفرماید: «بهراستی مردم بنده دنیا هستند و دین لقلقه زبان آنهاست؛ تا جایی که دین وسیله زندگی آنهاست، دین دارند و چون در معرض امتحان قرار گیرند، دینداران کم میشوند» این جمله امام بسیار معروف است و مهمترین نکته این سخن، شکوه امام حسین(ع) از دنیازدگی جامعه اسلامی است و گویا میخواهد به دینداری مطلوب اشاره کند. دینداری مطلوب این است که دین صرفا لقلقه زبان نباشد و دین در حد یک عادت درنیامده باشد؛ همانطور که در تعبیر امام هست و کلمه ناس را به کار میبرند، دینداری عموم مردم در حد یک عادت تنزل پیدا میکند و تا زمانیکه رفاه زندگیشان برقرار است، دیندارند، نماز میخوانند و روزه میگیرند و مناسک دینی را انجام میدهند. چیزی که امام در این فراز به آن اشاره میکند این است که دین باید بر رفاه زندگی مقدّم باشد. اگر ما تا زمانی دین داریم که رفاه برقرار است، کار مهمی انجام ندادهایم و شبیه کسانی میشویم که در صدر اسلام نزد پیامبر میآمدند و از ایشان سوال میکردند و میگفتند ما اسلام میآوریم به شرطی که فلان دستورات دینی را انجام ندهیم لذا اگر برخی قسمتهای دین را پذیرفتیم و برخی دیگر را خیر، در واقع دین را لقلقه زبان کردهایم.
این همان تعبیری است که امام علی هم دارند. از یارانش شکوه میکند که وقتی فرمان جنگ صادر میشود بهانه میآورید هوا گرم است و سرد. این یعنی به زمین و مادیات چسبیدهاید و دلبسته دنیا هستید. این باعث میشود دین لقلقه زبان باشد، این خطاب عمومی است. البته هرچه افراد مسئولیتها و نعمتهایشان بیشتر باشد این خطاب، بیشتر متوجه آنهاست. درعین حالیکه این خطاب، خطاب عامی است، اما با اینحال خواص، بیشتر مورد خطاب امام حسین(ع) هستند. مصداق این را میتوان در دورههای مختلف یافت. کسانیکه به هردلیلی موقعیتهای ویژهای دارند و بهخاطر اینکه منفعتهای دنیویشان حفظ شود، گاهی ممکن است به وظایف دینیشان عمل نکنند.
با توجه به فرمایشات امام چند نکته قابل تامل است. نکته اول اینکه امام وقتی این حرف را میزند، خودش اولین کسی است که به این سخن عمل کرده است لذا اگر ما به مردم درباره دینداری و وظایفشان حرفی میزنیم باید خودمان اولین کسی باشیم که به آن نکات عمل کرده باشیم.
حجتالاسلام علوی تهرانی، استاد حوزه، در سلسله مباحث «شناخت امام علیهالسلام» با استناد به آیات ابتدایی سوره نبأ و روایات اهلبیت علیهمالسلام، به تبیین جایگاه امیرالمؤمنین پرداخت.
مهر | دین و اندیشه | پنجشنبه، 28 خرداد 1405 - 17:33
در مراسم یادکرد دکتر علی شریعتی بر مبلنی اندیشهای و بنیان های فکری او بحث و گفتگو شد.
خلاصه خبر
رییس موسسه پژوهش ادیان جهان با اشاره به نقش فکری شریعتی در جامعه آن روز تصریح کرد: شریعتی نه فقیه بود و نه مدعی مرجعیت دینی، بلکه روشنفکری دینی و جامعهشناسی بود که با صداقت و دلسوزی میکوشید مفاهیم دینی را برای نسل جوان بازخوانی
نظریات و رهنمودهای معصومین سلام الله علیهم در رابطه با تقوا
1. نظریه و رهنمود امام رضا عليه السلام در عبارت"( هیچ پرهیزی سودمندتر از دوری از گناهان و خودداری از آزار مؤمنان و غیبت کردن از آن ها نیست. لا وَرَعَ أنفَعُ مِن تَجَنُّبِ مَحارِمِ اللهِ والکَفِّ عَنْ أذَی المُؤمِنِینَ واغْتِیابِهِم. میزان الحکمه، حدیث 21652)" دلالت دارد بر اینکه 1- دوری از گناهان و کارهای حرام و خودداری از آزار مؤمنان و غیبت کردن از آنها، از بهترین کارهای انسانها می باشد. 2- برای انسانها سودمندی کارها در دوری از گناهان و دوری از انجام کارهای حرام و خودداری از آزار مؤمنان و غیبت کردن از آنها می باشد. 3- انسانها متناسب با سن باید از با رذائل اخلاقی و فضائل اخلاق و کارهای حرام و حلال مطابق نظریات خداوند و چهارده معصوم سلام الله علیه آشنا شوند تا بتوانند آنچنان که شایسته است، به احکام دین خداوند و فضائل اخلاقی عمل نمایند و از کارهای حرام و رذائل اخلاقی پرهیز نمایند. تفسیر قمی، جلد 2، صفحه 322
پایگاه اطلاع رسانی بلاغ| چهل حدیث از حضرت امام جواد «علیه السلام»
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
1- قالَ الإمام محمد تقی الجواد (علیه السلام):
الْمُؤمِنُ یَحْتاجُ إلی ثَلاثِ خِصال: ١- تَوْفیق مِنَ اللهِ عَزَّ وَجَلَّ ٢- وَواعِظ مِنْ نَفْسِهِ ٣- وَقَبُول مِمَّنْ یَنْصَحُهُ. [بحارالأنوار، ج 72، ص 65، ح 3]
مؤمن در هر حال نیازمند به سه خصلت است: ١- توفیق از طرف خداوند متعال ٢- واعظی از درون خود ٣- قبول و پذیرش نصیحت كسی كه او را نصیحت نماید.
2- قالَ الإمام الجواد (علیه السلام):
مُلاقاةُ الاْخوانِ نَشْرَةٌ، وَتَلْقیحٌ لِلْعَقْلِ وَإنْ كانَ نَزْراً قَلیلاً. [امالی شیخ مفید، ص 328، ح 13]
ملاقات و دیدار با دوستان و برادران، موجب صفای دل و نورانیّت آن می گردد و سبب شكوفایی عقل و درایت خواهد گشت، گرچه در مدّت زمانی كوتاه انجام پذیرد.
*****
3- قالَ الإمام الجواد (علیه السلام):
كَیْفَ یُضَیَّعُ مَنِ اللهُ كافِلُهُ، وَكَیْفَ یَنْجُو مَنِ الله طالِبُهُ؟ وَمَنِ انْقَطَعَ إلی غَیْرِاللهِ وَكَّلَهُ! [بحارالأنوار، ح 68، ص 155، ح 69]
چگونه گمراه و درمانده خواهد شد كسی كه خداوند سَرپرست و متكفّل اوست ، چطور نجات می یابد كسی كه خداوند طالبش می باشد؟ و هر كه از خدا قطع امید كند و به غیر او پناهنده شود، خداوند او را به همان شخص واگذار می كند!
4- قالَ الإمام الجواد (علیه السلام):
مَنْ عَتَبَ مِنْ غَیْرِارْتِیاب أعْتَبَ مِنْ غَیْرِاسْتِعْتاب. [بحارالأنوار، ج 71، ص 181]
سرزنش كردن دیگران بدون علّت و دلیل سبب ناراحتی و خشم خواهد گشت، در حالی كه رضایت آنان نیز كسب نخواهد كرد.
*****
5- قالَ الإمام الجواد (علیه السلام):
أَفْضَلُ الْعِبَادَةِ الْإِخْلَاصُ. [بحارالأنوار، ج 67، ص 245، ح 19]
با فضیلت ترین و ارزشمندترین عبادت ها آن است كه خالص و بدون ریا باشد.
*****
6- قالَ الإمام الجواد (علیه السلام):
مَنْ أصْغی إلی ناطِق فَقَدْ عَبَدَهُ، فَإنْ كانَ النّاطِقُ عَنِ اللهِ فَقَدْ عَبَدَاللهَ، وَإنْ كانَ النّاطِقُ یَنْطِقُ عَنْ لِسانِ إبلیس فَقَدْ عَبَدَ إبلیسَ! [مستدرك الوسائل، ج 17، ص 308، ح 5]
هركس به شخصی سخنران علاقمند و متمایل باشد، بنده اوست؛ پس چنانچه سخنور برای خدا و از خدا سخن بگوید، بنده خداست؛ و اگر از زبان شیطان سخن بگوید، بنده شیطان خواهد بود!
مهر | سیاسی | جمعه، 15 خرداد 1405 - 11:11
تولیت حرم امام خمینی(ره) در پیامی درگذشت آیت الله شیخ محمد اسحاق فیاض را تسلیت گفت.
به گزارش خبرگزاری مهر، حجت الاسلام سیدحسن خمینی تولیت حرم امام خمینی(ره) در پیامی درگذشت آیت الله العظمی حاج شیخ محمد اسحاق فیاض را تسلیت گفت.
متن پیام بدین شرح است:
بسمه تعالی
انالله و انا الیه راجعون
درگذشت مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی حاج شیخ محمد اسحاق فیاض رضواناللهتعالیعلیه ثلمه ای جانسوز برای جامعه اسلامی بویژه برای حوزه علمیه نجف اشرف است.
آن مرحوم از زمره عالمان روشن اندیش و صاحب فکر در مبانی فقهی و اصولی است.
خدای متعال ایشان را با اولیاء صالحین سلام الله علیه محشور دارد.
اینجانب این ضایعه را حضرت بقیه الله الاعظم عجل الله تعالی فرجه الشریف، مراجع عظام و بزرگان حوزه علمیه نجف اشرف، بیت مکرم ایشان به خصوص فرزند فاضل ایشان حجت الاسلام و المسلمین حاج شیخ محمود فیاض و شاگردان و مقلدان و ارادتمندان ایشان و همچنین به مردم شریف افغانستان تسلیت عرض می نمایم.
سید حسن خمینی
مهر | استانها | چهارشنبه، 13 خرداد 1405 - 19:14
بیرجند- مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان جنوبی گفت: غدیر تنها یک عید نیست بلکه روز بیعت با ولایت، احیای هویت شیعی و فرصتی برای ترویج شادی، محبت و اطاعت از مسیر اهل بیت(ع)است.
خلاصه خبر
به گزارش خبرنگار مهر، حجتالاسلام حجت سالاری مکی بعداز ظهر چهارشنبه در جشن عید غدیر که در اداره کل امور اقتصادی و دارایی خراسان جنوبی برگزار شد، با تبریک عید ولایت و امامت اظهار کرد: در روایات برای عید غدیر اعمال و فضائل فراوانی بیان شده و حتی لبخند زدن به مؤمنان در این روز دارای اجر و ثواب بزرگی است.
سالاری مکی با بیان اینکه همه عالم در ذکر و تسبیح الهی هستند، ادامه داد: عظمت غدیر به این دلیل است که این روز به مسئله ولایت امیرالمؤمنین علی(ع) گره خورده و پیامبر اسلام(ص) در واپسین روزهای عمر شریف خود نیز محبت حضرت علی(ع) را وسیله تقرب به خداوند بیان کردند.
مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان جنوبی با دعوت مردم به برگزاری باشکوه جشنهای غدیر گفت: اطعام، هدیه دادن، دیدار با مؤمنان، تبریک گفتن و کمک به نیازمندان از مهمترین اعمال این روز بزرگ است و هر قدمی که برای ترویج فرهنگ غدیر برداشته شود، ارزش و پاداش فراوانی نزد خداوند دارد.