به منظرگاه مدیریتی مناسبت های ماه های شمسی خوش آمدید.
مهر | فرهنگی و هنری | یکشنبه، 20 اردیبهشت 1405 - 12:46
دویستمین نشست مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب به مناسبت ۱۹ اردیبهشت، روز اسناد ملی و میراث مکتوب، به صورت غیرحضوری، ارائه شد.
خلاصه خبر
نیمیم ز ترکستان، نیمیم ز فرغانه
این سخن هوشمندانه آن است که مولانا هویت خود را نیمی در فرغانه و نیمی در ترکستان تعریف میکند.
در کتاب مشهور حدود العالم من المشرق الی المغرب (تألیف سدهٔ چهارم هجری، از نویسندهای ناشناخته) دربارهٔ فرغانه — که نام دره و شهری در ازبکستان امروز است — آمده: «فرغانه درِ ترکستان است».
یعنی از این نقطه به سوی شرق، ترکستان آغاز میشود و به سوی غرب، جهان ایرانی گسترده است؛ سرزمینی از ترکستان (چین) تا آسیای مرکزی (میانرودان ایرانی یا ماوراءالنهر)، شرق دریای خزر و قفقاز، آناطولی (ترکیه)، میانرودان (بینالنهرین)، شرق ایران، افغانستان، بخشی از پاکستان و کشمیر.
در ترکستان چین، در مسیر جاده ابریشم میان امپراتوری چین و روم، قلمرو ایران قرار داشت و «سغدیان» (از اقوام ایرانی) ارتباط شرق و غرب را برقرار میکردند.
در موزهٔ تورفان، اسناد مکتوب بسیاری به خط سغدی بر پوست آهو نگهداری میشود.
در سمرقند، بخارا، خیوه، خوارزم، فرغانه، دوشنبه، خجند و مرو، گویشوران فارسی بسیارند و در معماری منطقه — مساجد، مدارس، چارسوقها، بازارها و سنگ مزارها — کتیبههای فراوان به فارسی با خط نستعلیق دیده میشود.
در قفقاز جنوبی، جمهوری آذربایجان (باکو، گنجه، نخجوان) از دوره صفوی تا برآمدن روسها در اوایل سدهٔ نوزدهم، زبان فارسی رسمی و درباری بود.
در شبهقارهٔ هند (پاکستان، بنگلادش، هند) نیز آثار خط و زبان فارسی — کتابها، مینیاتورها، نقاشیها و سنگنوشتهها — فراوان یافت میشود.
در کلکته (بنگال غربی)، مسجد «ناخدا» در سه طبقه، کتیبهها و تابلوهایی با اشعار فارسی از بیدل و دیگران دارد و یادآور بیت حافظ است:
شکرشکن شوند همه طوطیان هند
هرچند حافظ به هند سفر نکرد، اما آثارش در مسجد ناخدا ماندگار است.
در ایالتهای مختلف هند، در آثار دورهٔ مغول، میراث مکتوب فارسی (کتاب، نقاشی، مینیاتور، سنگنوشته در کاخها و بناها) به وفور یافت میشود.
مزار تیمور گورکانی در سمرقند («گور امیر») در کتیبه پیشطاق ورودی نام «محمود بنای اصفهانی» را دارد.
نام قهرمانان شاهنامه در آسیای مرکزی و قفقاز فراوان است.
در سمرقند، تپه تاریخی «افراسیاب»، هتل «شاهنامه» و خیابان «ابوالقاسم فردوسی» وجود دارد.
شیراز- اول اردیبهشت روز بزرگداشت سعدی شیرازی، بهانهای برای رجوع دوباره به اندیشههای شاعریست که با تکیه بر صلح، مدارا و مردمداری،الگویی از اخلاق ارائه داد که همچنان راهگشای جهان امروز است.
تصویری قدیمی از آرامگاه سعدی
مشرق | فرهنگی و هنری | سه شنبه، 01 اردیبهشت 1405 - 14:00
به گزارش مشرق، اول اردیبهشت در تقویم ملی ایرانیان روز بزرگداشت خداوندگار زبان پارسی، سعدی شیرازی است.
قنات سعدیه، معروف به «حوض ماهی» با آبی خنک و گوارا از زیر بنای آرامگاه سعدی میگذرد و «باغ دلگشا» در جوار سعدیه را مشروب میکند.
در روزگار دور مردمان شیراز با آب همین قنات که گفته می شود به علت داشتن جیوه زیاد خاصیت درمانی دارد، آبتنی میکردند.
ارتش، نماد ایستادگی و وفاداری به آرمانهای بلند انقلاب اسلامی است
مهر | فرهنگی و هنری | شنبه، 29 فروردین 1405 - 10:34
بیانیه موزه ملی انقلاب اسلامی و دفاع مقدس به مناسبت روز ارتش جمهوری اسلامی ایران منتشر شد.
به گزارش خبرگزاری مهر، این مجموعه به مناسبت ۲۹ فروردین روز ارتش جمهوری اسلامی ایران بیانیه ای صادر کرد.
متن این بیانیه به شرح ذیل است:
در تقویم پرافتخار ایران زمین، ۲۹ فروردین، یادآور روزی است که در تاریخ پرافتخار کشورمان بهعنوان نماد افتخار، وحدت و عزتمندی نیروهای مسلح ثبت شده است.
موزه ملی انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، با قلبی سرشار از ارادت و غرور، این روز سترگ را به ساحت دلیرمردان ارتش جمهوری اسلامی ایران تبریک و تهنیت عرض مینماید.
ارتش، نگین درخشان اقتدار ملی، نماد ایستادگی و تجسم عینیِ وفاداری به آرمانهای بلند انقلاب اسلامی است.
این نهاد پرافتخار، از نخستین طلوع فجر پیروزی تا کنون، همواره در خط مقدم دفاع از کیان ایران، نقشی بیبدیل ایفا نموده است.
در دوران هشت سال دفاع مقدس، ارتش دوشادوش دیگر نیروهای مسلح، حماسههایی شگرف آفرید؛ حماسههایی که در تار و پود تاریخ این دیار تنیده و نام و یاد رزمندگانش، چون ستارهای درخشان، بر تارک میهن میدرخشد.
فرزندان رشید ملت در ارتش، در طول دو جنگ تحمیلی اخیر آمریکایی صهیونیستی نیز در بطنِ جنگی نابرابر، با ایمان به خداوند، عشق به وطن و رهبری داهیانه فرماندهی معظم کل قوا، در برابر دنیایی از خصم ایستادند و با نثار خون پاک خود، از کیان ایران اسلامی و آرمان های بلند انقلاب اسلامی دفاع کردند.
شجاعت، فداکاری، ایثار و انضباطِ آنان، نه تنها لرزه بر اندام دشمنان انداخت، بلکه میراثی گرانبها برای نسلهای آینده شد.
امروز نیز، در طول دوره سکوت نظامی، ارتش جمهوری اسلامی ایران، گوش به فرمان رهبر معظم انقلاب و فرماندهی معظم کل قوا امام سید مجتبی خامنهای (حفظهالله)، با اتکا به دانش روز، تعهد انقلابی و روحیه جهادی، در سنگرهای مختلف دفاع از امنیت، آرامش و تمامیت ارضی کشور، حضوری مقتدرانه دارد و همچون کوهی استوار، پشتیبان ملت بزرگ ایران و جبهه دیپلماسی است.
موزه ملی انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، یاد و خاطره تمام شهدای سرافراز ارتش، بهویژه سروقامتانی که در جنگ تحمیلی اخیر، جان خود را فدای سربلندی ایران کردند، گرامی میدارد و بر عزم پولادین و تلاشهای بیشائبه فرماندهان و سربازان این نیروی الهی، درود میفرستد.
باشد که پرچم اقتدار و سربلندی ارتش همواره برافراشته بماند.
مشرق | فرهنگی و هنری | چهارشنبه، 12 فروردین 1405 - 07:40
تقاطع بهار طبیعت با تابآوری ملی و حماسه مقاومت، پدیدآورنده پدیدهای به نام «شکوه و صلابت ایران» است.
خلاصه خبر
به گزارش مشرق، نوروز در فرهنگ کهن و جاودانة ایرانیان، فراتر از آیینی آغازین برای تغییر فصل و تجدید حیات طبیعت است.
این جشن باستانی، در عمق معنایی خود، یک «مفهوم استراتژیک» به شمار میرود که نماد تجدید میثاق ابدی ملت با خداوند، طبیعت و هویت اصیل خویش است.
در مقطع حساس و سرنوشتساز کنونی، نوروز ۱۴۰۵ تنها یک مناسبت شادیآور نیست، بلکه تجلیگر عینی «تقاطع بهار طبیعت، تابآوری ملی و حماسه مقاومت» است.
دشمنان که با توطئههای گوناگون، خواهان انزوای ایران و متحدانش هستند، اینک با صحنهای مواجهاند که در آن، نوروز باستانی با مشترکات فرهنگی و دینی خود، به «عامل همبستگی و انسجام محور مقاومت» تبدیل شده است.
در این میان، تقارن تاریخی و معنادار «عید نوروز» و «عید فطر» در سال ۱۴۰۵، ابعاد جدیدی به این تحلیل میبخشد.
این تقارن، بیانگر همزمانی دو نوع تجدید حیات است: تجدید حیات طبیعت در بهار و تجدید حیات معنوی و اجتماعی ملت در پرتو فطر.
اما فطرِ واقعی و اجتماعی ملت ایران، فراتر از مناسک دینی، از دهم رمضان و در پی شهادت رهبر فرزانه انقلاب آغاز شد؛ آن روزی که داغ بزرگی بر دل این ملت نشست و «رهبرمان» را از ما گرفتند.
آن لحظه، نقطه پایان روزة صبر و خویشتنداری ملت و آغاز گام عملی برای نابودی دشمنان شرف و انسانیت بود.
امروز، ایران اسلامی با تکیه بر همین «فطرت آزادگی» و بصیرت افزون گرفته، فصل جدیدی از اقتدار را آغاز کرده است.
در ادامه، ابعاد مختلف این تحول بزرگ و چگونگی شکلگیری این «بهار اقتدار» مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
دشمنان با شناخت دقیق این رابطه متقابل، همواره تلاش کردهاند تا با ایجاد شکافهای قومی و مذهبی، به «انسجام ملی» ضربه بزنند.
همانطور که طبیعت زمینگیر در سرمای زمستان، با نوید نوروز، دوباره جانی تازه میگیرد و شکوفا میشود، ملت ایران نیز با تکیه بر همین روحیه تابآوری، از دل خونینترین حوادث «زمستان سخت استکبار جهانی» برخاسته و به بهار اقتدار و پیروزی رسیده است.
بهار پیشرو، فصل درو کردن محصول این پایداری و آغاز شکوفایی قدرت ملی در سایه وحدت است؛ فصلی که در آن، دشمنان به یقین خواهند فهمید که هرچه آتش کینهشان شعلهورتر باشد، بهار حضور ملت ایران، سبزتر و استوارتر خواهد شد.
در عرصه عزتآفرینی و اقتدار ملی، «حماسه مقاومت» که ریشه در حفظ کرامت ملی و دفاع از مظلومان جهان دارد، در سال جدید معنایی عمیقتر مییابد؛ چرا که تلفیقِ هوشمندانه قدرت نرم و سخت جمهوری اسلامی ایران، به همراه دیپلماسی فعال و بازدارندگی نظامی، توازن قوا را به نفع ملتهای مظلوم تغییر داده و الگویی موفق در منطقه شکل داده است.
در پایان، «بهار اقتدار» بیانیهای است از سوی ملت قهرمان ایران که به جهان اعلام میکند: ما در مسیر تعالی و عزت، متوقف شدنی نیستیم.
دشمنان باید بدانند که تحریمها، توطئهها و جنگهای روانی، تنها باعث یکپارچگی بیشتر و استحکام اراده ملت ایران شده است.
این همان وعدهای است که رهبر انقلاب به ملت داده بودند و ملت ایران با توکل بر خداوند متعال، قلههای را فتح خواهند نمود.
در زمان انتخابات جمهوری اسلامی سال هزار و سیصد و پنجاه و هشت نوجوانی پانزده ساله بودم یادم می آید به دعوت مسئول بسیج خانم جعفری برای پاسداری خانمها آمده بودم و در مدرسه ای که تحصیل می نمودم پاسداری می دادیم تا رآی مردم محافظت شود و مشکلی پیش نیاید. البته مسئول بسیج حدودا خانمی بیست ساله بود و ناگفته نماند که سن و سالم برای چنین کاری قدری کم بود ولی از آنجا که شوق خدمت انقلاب اسلامی را داشتیم و با اعتقاد فکر می کردیم نظامی که تشکیل می شود برای خدا هست و بر اساس اهداف عالیه اسلام خواهد بود و زمینه ظهور امام زمان حضرت مهدی سلام الله علیه را فراهم می نماید با تعهد تمام پاسداری می نمودیم اما خوب می دانستم که خداوند
مهر | فرهنگی و هنری | شنبه، 01 فروردین 1405 - 11:17
نوروز با تکیه بر باورهای نو شدن، زایش و رویش، دارایی مهم و سلاح قویِ یک فرهنگ در گستره جغرافیایی است که در مقابله با نیروهای اهریمنی، مرگ و تباهی کارایی داشته در کنار فرهنگ ایران پابرجاست.
خلاصه خبر
لذا از هر سو به چهار کارکرد نوروز یعنی کارکرد اداری، کشاورزی، اساطیری و آیینی بنگریم، به مهمترین کارکرد آن یعنی سال مالی میرسیم.
نوروزنامهها، رساله های ادبی و تاریخی ای هستند که به مناسبت فرا رسیدن سال نو و با هدف تشریح آیینهای نوروز، بیان تاریخچه، آیینها و ارائه توصیههای اخلاقی نگارش میشدند و ریشه در سنت دیرینهای دارند که از دوران ساسانیان آغاز و در دورههای صفویه و قاجار اوج گرفت؛ رسالهها علاوه بر کاربرد در کانون قدرت شاهان و حکومتها، کاربردهای مردمی و اجتماعی و آموزشی نیز داشتند و نشاندهنده پیوند عمیق جشن نوروز با ادبیات و فرهنگ غنی ایران هستند.
نوروزنامهها، فقط محدود به مرزهای ایران نبوده و نمونههای درخشانی از بازنمایی نوروز در پهنه سرزمینی ایران و حوزه فرهنگی آن است، حوزهای بسیار فراتر از مرزهای جغرافیایی امروز.
مهمترین نوروزنامه به جهت اعتبار نوروزنامه منسوب به خیام است، اما باقی آنها نیز مانند نوروزنامه و احکام نوروز خواجه محمدبن علی ترمذی، رساله نوروزیه غیاث الدین ادیب کاشانی، دعوان نوروز چنگیز میرزا قاجار، نوروزیه محمد تقی بن محمدرضا رازی، رساله نوروزیه رضی الدین محمد قزوینی، نوروزنامه محمدباقر بن اسماعیل اصفهانی حسینی خاتونآبادی و...
وقت خجسته، کانون محوری نوروز
مهمترین نکته درباره نوروز، زمان و وقت است.
کهنترین اشاره به نوروز در متون مکتوب، به رساله ماه فروردین روز خرداد برمیگردد، که به ظن قوی در روزگار خسروپرویز نگاشته شده است.
در دوران پس از اسلام نیز این باور ادامه داد، جاحظ در محاسن و الاضداد گزارشی از چگونگی مراسم نوروز در دوران ساسانی ارائه میکند و بنیان نوروز را به جمشید _و مهرگان را به فریدون_ نسبت میدهد که کاملاً با شاهنامه فردوسی نیز تطبیق دارد که میگوید:
پیام رئیس مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی در بهار زندگی و عید بندگی
مهر | فرهنگی و هنری | شنبه، 01 فروردین 1405 - 11:40
اهالی ایران در درازنای تاریخ باشکوه و پرافتخار این سرزمین، چون سرو، سربلند و سرافراز ماندهاند و چنین خواهند بود، ایرانیان هرگز از فرهنگ خود دست نشستهاند.
خلاصه خبر
به گزارش خبرگزاری مهر، امروز «نوروز» است؛ زمان درخشیدن نخستین بارقههای سال نو خورشیدی که با عید سعید فطر تقارن یافته است؛ بهار طبیعت و بهار بندگی.
رئیس مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی به همین مناسبت پیامی صادر کرده است:
طلوع آفتاب عالمتاب سال ١۴٠۵ را به یکایک هموطنان ارجمندم تبریک میگویم.
اهالی ایران در درازنای تاریخ باشکوه و پرافتخار این سرزمین، چون سرو، سربلند و سرافراز ماندهاند و چنین خواهند بود.
مهر | دین و اندیشه | شنبه، 01 فروردین 1405 - 09:54
امام صادق (علیهالسلام) میفرماید: «روز نوروز غسل کن و پاکیزهترین لباسهایت را بپوش و خود را با بهترین عطرها خوشبو کن».
به گزارش خبرنگار مهر، عید سعید نوروز از اعیاد باستانی ایرانیان است و در روایات مختلف اسلامی از ائمه اطهار علیه السلام آداب گوناگونی برای این روز ذکر شده است که به پارهای از آنها به صورت مختصر اشاره میشود:
نماز نافله
یک نماز چهار رکعتی پس از نماز ظهر و عصر، روز نوروز نحوه خواندن این نماز در مفاتیح الجنان در اعمال عید نوروز ذکر شده است.
و دعا کردن در سجده این نماز که موجب بخشش گناهان میشود.
غسلکردن و پوشیدن لباس تمیز و استعمال بوی خوش
در روایتی امام صادق (علیهالسلام) میفرماید: «روز نوروز غسل کن و پاکیزهترین لباسهایت را بپوش و خود را با بهترین عطرها خوشبو کن».(وسائل الشیعه، ج ۳، ص ۳۳۵)
نیایش و دعا
ذکر گفتن خصوصاً ذکر «یا ذی الجلال و الاکرام».
(مفاتیح الجنان، ص ۲۹۹)
دعا کردن در لحظه سال.
(مفاتیح الجنان، ص ۳۸۸)
همچنین در روایتی از امام صادق (ع) آمده که به معلی بن خُنَیس اعمال روز عید نوروز را چنین تعلیم داد:
چون روز نوروز شود غسل کن و پاکیزهترین جامههای خود را بپوش و به بهترین بوها خویشتن را خوشبو گردان و در آن روز روزه بدار و چون از نماز پیشین و پسین [ظهر و عصر] و نافلههای آن دو فارغ گشتی، چهار رکعت نماز بخوان، هر دو رکعت به یک سلام، در رکعت اول نماز اول بعد از سوره حمد، ۱۰ مرتبه سوره قدر و در رکعت دوّم نماز اول بعد از سوره حمد، ۱۰ مرتبه سوره کافرون.
در رکعت اول نماز بعدی بعد از سوره حمد، ۱۰ مرتبه سوره توحید و در رکعت آخر بعد از سوره حمد، ۱۰ مرتبه سوره فلق و ناس را بخوان و پس از نماز به سجده شکر رفته و این دعا را بخوان:
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ الْأَوْصِیَاءِ الْمَرْضِیِّینَ وَ عَلَی جَمِیعِ أَنْبِیَائِکَ وَ رُسُلِکَ، بِأَفْضَلِ صَلَوَاتِکَ وَ بَارِکْ عَلَیْهِمْ بِأَفْضَلِ بَرَکَاتِکَ، وَ صَلِّ عَلَی أَرْوَاحِهِمْ وَ أَجْسَادِهِمْ.
اللَّهُمَّ بَارِکْ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ بَارِکْ لَنَا فِی یَوْمِنَا هَذَا الَّذِی فَضَّلْتَهُ وَ کَرَّمْتَهُ وَ شَرَّفْتَهُ وَ عَظَّمْتَ خَطَرَهُ.
اللَّهُمَّ بَارِکْ لِی فِیمَا أَنْعَمْتَ بِهِ عَلَیَّ، حَتَّی لا أَشْکُرَ أَحَدا غَیْرَکَ وَ وَسِّعْ عَلَیَّ فِی رِزْقِی یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرَامِ.
اللَّهُمَّ مَا غَابَ عَنِّی فَلا یَغِیبَنَّ عَنِّی عَوْنُکَ وَ حِفْظُکَ وَ مَا فَقَدْتُ مِنْ شَیْ ءٍ، فَلا تُفْقِدْنِی عَوْنَکَ عَلَیْهِ، حَتَّی لا أَتَکَلَّفَ مَا لا أَحْتَاجُ إِلَیْهِ، یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرَامِ؛
خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، آن جانشینان پسندیده و بر تمام پیامبران و رسولانت، با برترین درودهایت و ایشان را برکت ده به برترین برکتهایت و درود فرست بر جانها و تنهایشان، خدایا بر محمّد و خاندان محمّد برکت ده و به ما در این روز برکت ده که آن را برتری و کرامت و شرافت دادی و مرتبهاش را بزرگ کردی.
خدایا به من برکت ده، در آنچه به من نعمت دادی تا احدی را جز تو سپاس نگویم و در روزیام بر من وسعت ده، ای صاحب بزرگی و بزرگواری؛ خدایا هر آنچه از من غایب شده باک نیست مبادا کمک و نگهداریات از من غایب شود و هرچه را گم کردهام، یاریات را بر آن از من گم مساز تا در آنچه به آن نیازمند نیستم، خود را بر زحمت نیفکنم، ای صاحب بزرگی و بزرگواری.
ابعاد نقشآفرینی در سال
«اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملّی و امنیّت ملّی»
تشکر از آحاد مردم؛ توصیهها درباره هشیاری مقابل نقشه دشمنان
مهمترین وظایف جنگ جاری و تحولات آتی