احکام دین. زکات
سوره روم آیه 39 (( وَ ما آتَيْتُمْ مِنْ رِباً لِيَرْبُوَا في أَمْوالِ النَّاسِ فَلا يَرْبُوا عِنْدَ اللَّهِ وَ ما آتَيْتُمْ مِنْ زَكاةٍ تُريدُونَ وَجْهَ اللَّهِ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُضْعِفُون )) و آنچه می دهید از ربا تا اینکه بیفزاید در مالهای مردم ، بدانید که زیاد نمیشود آن مال نزد خدا و برکت در آن مال نیابد و آنچه میدهید از زکات که میخواهید ثواب خدا و رضای او را آنگروه زیاد کننده اند مال خود را.
سوره بقره آیه 277 (( إِنَّ الَّذِينَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ وَأَقَامُواْ الصَّلاَةَ وَآتَوُاْ الزَّكَاةَ لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ وَلاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ )) البته کسانی که ایمان آوردند و کارهای خوب کردند و بپا داشتند نماز را و دادند زکات را از برای آنهاست اجر آنها در نزد پروردگار خود و نه ترسی در قیامت بر آنهاست و نه ایشان اندوهناک شوند.
سوره بقره آیه 2 (( وَأَقِيمُواْ الصَّلاَةَ وَآتُواْ الزَّكَاةَ وَارْكَعُواْ مَعَ الرَّاكِعِينَ )) و برپا بدارید نماز را و بدهید زکات را و رکوع کنید با رکوع کنندگان.
سوره بقره آیه 83 (( وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَ بَنِي إِسْرَائِيلَ لاَ تَعْبُدُونَ إِلاَّ اللّهَ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَاناً وَذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَقُولُواْ لِلنَّاسِ حُسْناً وَأَقِيمُواْ الصَّلاَةَ وَآتُواْ الزَّكَاةَ ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ إِلاَّ قَلِيلاً مِّنكُمْ وَأَنتُم مِّعْرِضُونَ )) و یاد آورید هنگامی که عهد گرفتیم ما از شما بنی اسرائیل که عبادت مکنید مگر خدا را و احسان کنید به پدر و مادر و خویشان نزدیک خود و یتیم ها و فقیرها و به زبان خوش با مردم تکلم کنید و نماز کنید و زکات بدهید.بعد رو گردانیدید از این عهد مگر کمی از شما یهودی ها و شما از برگشتگان از پیمان و عهد شکنان شدید.
سوره بقره آیه 110 (( وَأَقِيمُواْ الصَّلاَةَ وَآتُواْ الزَّكَاةَ وَمَا تُقَدِّمُواْ لأَنفُسِكُم مِّنْ خَيْرٍ تَجِدُوهُ عِندَ اللّهِ إِنَّ اللّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ )) و برپا دارید نماز را و بدهید زکات را و آنچه پیش میفرستید از برای خدا از خیر و نیکی می یابید آنرا نزد خدا البته خدا به هرچه میکنید بینا است.
سوره بقره آیه 177 (( لَّيْسَ الْبِرَّ أَن تُوَلُّواْ وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَالْمَلآئِكَةِ وَالْكِتَابِ وَالنَّبِيِّينَ وَآتَى الْمَالَ عَلَى حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَالسَّآئِلِينَ وَفِي الرِّقَابِ وَأَقَامَ الصَّلاةَ وَآتَى الزَّكَاةَ وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذَا عَاهَدُواْ وَالصَّابِرِينَ فِي الْبَأْسَاء والضَّرَّاء وَحِينَ الْبَأْسِ أُولَئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ )) خوبی شما به این نیست که بگردانید روهای خودتان را در عبادت به مشرق و مغرب ( همچنانکه یهود و نصاری چنین میکردند ) ولیکن خوب و رستگار کسی است که ایمان آورد به خدا و به روز قیامت و ملائکه و قرآن و تمام پیغمبران و بدهد مال خود را در راه دوستی خدا به خویشان خود و یتیمها و فقیرها و تهی دستان در غربت و سوال کنندگان و در راه آزاد کردن بندگان بدهد و نماز گذارد و زکات دهد و وفا کنند به عهد خود اگر عهدی کرده باشند و صبر کنند در تنگ دستی و در بیماری و در وقت جنگ با کفار ، اینها که دارای این اوصافند که ذکر شد اینها راستگویند در ایمان و پرهیزکارند از عصیان.
سوره نساء آیه 77
امام علی (ع): زکات زیبائی، پاکدامنی است.
غررالحکم_ حدیث 5449
چهل حدیث صدقه جاریه
۱۴ مهر ۱۴۰۱ 0 معارف
1. شتاب به كار نيك
قالَ رَسُولُ اللّهِ صلي الله عليه و آله:
مَنْ اِرْتَـقَبَ الْمَوْتَ سارَعَ فِى الْخَـيْراتِ.
[بحار الانوار، ج 77، ص 171]
رسول خدا صلي الله عليه و آله فرمود: هر كس كه چشم به راه مرگ باشد، در كارهاى خير، شتاب مى كند.
2. آمادگى براى مرگ
قال علىٌّ عليه السلام:
اِنَّ اَمْرا لا تَعْلَمُ مَتى يَفْجَأُكَ، يَنْبَغى اَنْ تَسْتَعِدَّ لَهُ قَبْلَ اَنْ يَغْشاكَ.
[ميزان الحكمة، ج 9، ص 248.]
اميرالمؤمنين عليه السلام فرمود: چيزى را كه نمى دانى كىْ ناگهانى سراغت مى آيد (يعنى مرگ)، سزاوار است پيش از آنكه تو را فرا گيرد، براى روبه رو شدن با آن آماده شوى.
3. پاداشهاى پس از مرگ
قالَ الصّادِقُ عليه السلام:
لَيْسَ يَتْبَعُ الرَّجُلَ بَعْدَ مَوْتِهِ مِنَ الأَجْرِ اِلاّ ثَلاثُ خِصالٍ: صَدَقةٌ اَجْراها فى حَياتِهِ فَهِىَ تَجْرى بَعْدَ مَوْتِهِ، و سُنَّةُ هُدىً سَنَّـها فَهِىَ يُعْمَلُ بِها بَعْـدَ مَوْتِهِ، اَوْ وَلَـدٌ صـالِحٌ يَـدْعُـولَـهُ.
[وسائل الشيعه، ج 12، ص 292.]
امام صادق عليه السلام فرمود: پس از مرگ انسان، جز از ناحيه سه خصلت، پاداشى به او نمى رسد: صدقه اى كه در حال حياتش جارى ساخته و پس از مرگش هم جريان مى يابد، سنّت و روش هدايتى كه بنيان گذاشته و پس از مرگ هم به آن عمل مى شود، و فرزند شايسته اى كه براى او دعا مى كند.
4. عـاقبت بخـيرى
قالَ رَسُولُ اللّه صلي الله عليه و آله:
مَن خُتِمَ لَهُ بِلا اِلهَ اِلاَّ اللّهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ، وَ مَنْ خُتِمَ لَهُ بِصيامِ يَوْمٍ دَخَلَ الْجَنَّـةَ، وَ مَنْ خُتِمَ لَهُ بِصَدَقَةٍ يُريدُ بِها وَجْهَ اللّهِ دَخـَلَ الجَنـَّةَ.
[وسائل الشيعه، ج 13، ص 358.]
پيامبر خدا صلي الله عليه و آله فرمود: هركس كه عمرش با «لااله الا اللّه» ختم شود، وارد بهشت مى شود، هركس كه عمرش با يك روز روزه به پايان رسد، به بهشت مى رود، و كسى هم كه پايان عمرش با صدقه اى باشد كه هدفش از آن، رضاى الهى است، وارد بهشت مى شود.
5. پيش فرستادن نيكى
عَن بعضِ الائمّة عليه السلام قالَ:
اِنَّ اللّهَ تَبارَكَ و تَعالى يَقولُ: اِبْنَ آدَمَ! تَطَوَّلْتُ عَلَيْكَ بِثَلاثَةٍ: سَـتَـرْتُ عَـليكَ ما لَوْ يَـعْلَمُ بِـهِ اَهْـلُـكَ مـا وارَوْكَ وَ اَوْسَعْتُ عَليكَ فَاسْتَقْرَضْتُ مِنكَ فَلَمْ تُقَدِّمْ خَيرا، وَ جَعَلْتُ لَكَ النَّظْرَةَ عِنْدَ مَوْتِـكَ فى ثُـلْثِـكَ فَلَمْ تُـقَـدِّمْ خَـيْرا.
[وسائل الشيعه، ج 13، ص 356.]
از يكى از امامان روايت است كه فرمود: خداوند متعال مى فرمايد: اى فرزند آدم! با سه نعمت به تو احسان كردم: چيزهايى را از كارهايت پوشاندم كه اگر خانواده ات آنها را مى دانستند، تو را دفن نمى كردند، رزق و روزى تو را توسعه دادم و از تو قرض خواستم و تو كار نيكى پيش نفرستادى، و تو را مهلت دادم كه هنگام مرگت در يك سوّم مال خويش وصيت كنى، و تو نيكى و خيرى را پيش نفرستادى.
مهر | دین و اندیشه | دوشنبه، 11 فروردین 1404 - 10:23
زکات فطره به عنوان یک واجب مالی در اسلام، نه تنها نشانهای از شکرگزاری به درگاه خداوند است، بلکه به تقویت همبستگی اجتماعی و کمک به نیازمندان کمک میکند.
خلاصه خبر
همچنین، سنت صدقه دادن (زکات فطره) قبل از نماز عید، یکی دیگر از ویژگیهای این روز است که به تقویت روحیه همدلی و همکاری در جامعه کمک میکند.
فلسفه نماز عید
نماز عید فطر، به عنوان یکی از عبادات مهم در این روز، دارای فلسفه و معنای عمیقی است.
این نماز به عنوان نشانهای از شکرگزاری به درگاه خداوند و همچنین به عنوان فرصتی برای دعا و نیایش در نظر گرفته میشود.
در نماز عید سعید فطر، در رکعت اول، و پس از قرائت حمد و سوره، پنج تکبیر و پنج قنوت خوانده میشود که بعد از هر تکبیر یک بار دستها را به قنوت گرفته و دعای قنوت را میگوییم و در رکعت دوم، چهار تکبیر و چهار قنوت.
زکات فطره
زکات فطره، یکی از واجبات مالی در اسلام است که در پایان ماه مبارک رمضان به عنوان نشانهای از شکرگزاری و همدردی با نیازمندان پرداخت میشود.
این نوع زکات به عنوان فطریه شناخته میشود و در روز عید فطر پیش از نماز عید به نیازمندان داده میشودیکی از مهمترین فلسفههای زکات فطره، شکرگزاری به درگاه خداوند به خاطر نعمتهای اعطا شده در طول ماه رمضان است.
زکات فطره به عنوان یک عمل اجتماعی، نقش مهمی در تقویت همبستگی و همدلی در جامعه دارد.
با پرداخت این زکات، مؤمنان از گناهان خود پاک شده و به نوعی به خود و جامعه شأن کمک میکنند.
فطریه عام، به زکات فطرهای اطلاق میشود که به عموم نیازمندان و فقرا پرداخت میشود.
تسنیم | فرهنگی و هنری | یکشنبه، 10 فروردین 1404 - 14:53
کفاره روزه جریمه ای است که بر عهده فرد مکلف قرار می گیرد در صورتی که روزه خود را در ماه رمضان، روزه نذری در زمان مشخص، یا قضای روزه ماه رمضان پس از اذان ظهر، عمداً باطل کند.
خلاصه خبر
خداوند با قرار دادن کفاره، فرصتی برای بخشش فراهم کرده تا فرد در دنیا بخشیده شده و از عقوبت آخرتی معاف شود.
به جای عذاب، خداوند فرد را به کمک به فقرا وادار میکند تا گناه خود را جبران کند.
اما در اسلام هیچکس مسئول گناه دیگری نیست و خداوند تکلیف را بر فرد آسان گرفته است.
حتی استغفار نیز در صورتی لازم است که گناهی صورت گرفته باشد؛ در غیر این صورت، نیازی به آن نیست.
البته، همسر میتواند با اختیار خود به همسرش کمک کند، اما این یک عمل مستحب است نه یک وظیفه شرعی.
کفاره روزه زمانی واجب میشود که شخص بداند عملی که انجام میدهد، از مبطلات روزه است.
برخی از فقها معتقدند که انجام عمدی هر یک از این مبطلات باعث وجوب کفاره میشود، در حالی که برخی دیگر چنین شرطی را کافی نمیدانند و صرفاً بر اساس شرایط خاصی کفاره را واجب میدانند.
بر اساس فقه شیعه، اگر فرد روزه خود را با گناهی همچون زنا یا نوشیدن شراب باطل کند، کفاره جمع بر او واجب میشود، یعنی هم باید دو ماه روزه بگیرد و هم به شصت فقیر غذا بدهد.
البته برخی فقها این حکم را بهعنوان احتیاط واجب و برخی بهعنوان احتیاط مستحب مطرح کردهاند.
مانند برخی عبادات که وقت مشخصی دارند، کفاره هم از زمانی که فرد معذور میشود، قابل پرداخت است.
این کفاره نوعی جریمه برای تخلف از دستور خداوند است و خداوند خواسته است که این کمک به شکل گستردهتر توزیع شود.
تسنیم | فرهنگی و هنری | پنجشنبه، 07 فروردین 1404 - 12:53
برای نخستین بار در کشور، مبلغ زکات فطره به صورت جداگانه برای هر استان تعیین شد.
خلاصه خبر
فلاحزاده تصریح کرد: این اقدام با هدف تناسب بیشتر زکات فطره با شرایط اقتصادی و معیشتی هر منطقه صورت گرفته و موجب شفافیت بیشتر در پرداخت این فریضه الهی خواهد شد.
کارشناسان معتقدند که این شیوه محاسبه، میزان پرداخت زکات فطره را واقعیتر کرده و امکان مشارکت حداکثری مردم را فراهم میکند.
امام موسي كاظم عليه السلام می فرمایند :
خداوند زکات را به منظور تأمین قوت تهیدستان و افزایش داراییهای شما وضع کرده است.
إنَّ اللهَ وَضَعَ الزَّکاةَ قُوتاً لِلْفُقَراءِ وَتَوْفیراً لِأمْوالِکُمْ.
God has laid down the poor`s portion in order to feed the poor and increase your property.
کافی، جلد 3، صفحه 498
https://janat1.ir/hadith/?SN=3111
رسول خدا صلي الله عليه واله می فرمایند :
سخاوت مندترين مردم، كسي است كه زكات مال خود را بدهد و بخيل ترين مردم، كسي است كه از پرداخت آن چه خدا بر او واجب كرده است، امتناع كند.
اسخَي الناسَ مَنْ اَدّي زكاةَ مالِه و ابخل الناس مَن بَخلَ بما افْتَرضَ اللهُ عَليه.
بحار الانوار، جلد 93، صفحه 11
https://janat1.ir/hadith/?SN=776
امام محمد باقر عليه السلام می فرمایند :
كسي كه زكات مال خود را نپردازد، خداوند آن را در روز قيامت به صورت ماري قرار مي دهد كه بر گردن صاحبش پيچيده و پيوسته او را نيش مي زند تا هنگامي كه حساب رسي آن روز پايان يابد.
ما مِنْ عَبْدٍ مَنَعَ مِنْ زكاة مالِهِ شيئاً الّا جَعَل اللهُ ذلك يَوْمَ القِيامَةِ ثَعباناً مِن النّارِ ...
وسائل الشيعة، جلد 9، صفحه 22
امام على عليه السلام :
زكوةُ العَقلِ احتِمالُ الجُهّالِ؛
زكات عقل تحمّل نادانان است.
(تصنیف غررالحکم و دررالکلم،ص56)
هر یک از کلمات «زکات» و «برکت» و واژههای مربوط به این دو، ۳۲ بار در قرآن آمده و این نشانهی آن است که زکات، مساوی برکت است. آری بریدن شاخههای درخت انگور، در ظاهر کوتاه کردن درخت است ولی در واقع سبب رشد آن میشود.
1- برکت در زکات
امام على عليهالسلام:
اَلبَرَكَةُ فى مالِ مَن آتَى الزَّكاةَ وَ واسَى المُؤمِنينَ وَ وَصَلَ القرَبينَ؛
بركت در مال كسى است كه زكات بپردازد، به مؤمنان مدد و يارى رساند و به خويشاوندان كمك نمايد.
(تحف العقول، ص 172)
------------------------------------------------
2- زکات رفاه
امام على عليهالسلام:
زَكوةُ اليَسارِ بِرُّ الجيرانِ وَ صِلَةُ الرحامِ؛
زكاتِ رفاه، نيكى با همسايگان و صله رحم است.
(غررالحكم، ح 5453)
------------------------------------------------
3- زکات عقل
امام على عليهالسلام:
زكوةُ العَقلِ احتِمالُ الجُهّالِ؛
زكات عقل تحمّل نادانان است.
(التوحيد، ص 127)
------------------------------------------------