علما و مراجع و محققین و پژوهشگران علوم اسلامی
درجواب سوال پرسشگرمحترم باید عرض کرد منظور از احسن تقویم درقرآن کریم اینکه تقویم معانى متعدّدى دارد، که از جمله مى توان به «بها دادن به چیزى»، «سامان دادن»، «صورت زیبا دادن»، «قوام دادن» و «اساس و پایه دادن» اشاره کرد. همه این معانى در مفهوم کلمه تقویم جمع است. بنابراین، خداوند متعال انسان را به بهایى سنگین و صورتى زیبا، و اساس و پایه اى محکم سامان داده است. به عبارت دیگر«تقویم» به معنى چیزى به صورت مناسب در آوردن، و نظام معتدل و کیفیت شایسته است، و گستردگى مفهوم آن، اشاره به این است که: خداوند انسان را از هر نظر موزون و شایسته آفرید، هم از نظر جسمى، و هم از نظر روحى و عقلى؛ چرا که هر گونه استعدادى را در وجود او قرار داده، و او را براى پیمودن قوس صعودى بسیار عظیمى آماده ساخته، و با این که انسان «جرم صغیرى» است، «عالم کبیر» را در او جا داده و آن قدر شایستگى ها به او بخشیده، که لایق خلعت: وَ لَقَدْ کَرَّمْنا بَنی آدَمَ: «ما فرزندان آدم را کرامت و عظمت بخشیدیم شده است. همان انسانى که بعد از اتمام خلقتش مى فرماید: فَتَبارَکَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقین: «پس بزرگ و پر برکت است خدائى که بهترین خلق کنندگان است». . خداوند، انسان را آفریداما آفرینش بسیار شگفت که به خاطر آن از خود با جمله، «فَتَبارَکَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِینَ» یاد کرد، زیرا همه گونه هنرنمایى و ظرافت و طرّاحى در آن به کار برد. چنانکه در آیه اى دیگر مى فرماید: «لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِی أَحْسَنِ تَقْوِیمٍ » ما انسان را در بهترین قالب آفریدیم.
آرى، آفریده نشانه آفریدگار است و هر چه روى آن هنرنمایى عالمانه و حکیمانه شود، نشانه علم و حکمت و قدرت آن آفریدگار است.
مهر | دین و اندیشه | چهارشنبه، 06 خرداد 1405 - 08:22
پدیده «قربانی» یکی از کهنترین و در عین حال پیچیدهترین مناسک مذهبی در تاریخ بشر است که در تمامی ادیان الهی و سنن ابتدایی حضوری پررنگ داشته است.
خلاصه خبر
واژه قربانی در ریشه زبانی خود به معنای «نزدیک شدن» است؛ این معنا به تنهایی جوهره و غایت این عمل را آشکار میسازد: تلاشی انسانی برای تقرب به ساحت قدسی و ماوراءالطبیعه.
قربانی در ادیان پیش از اسلام و سنت یهودی-مسیحی
فلسفه اصلی این مناسک در یهودیت، جبران خطا و بازگشت به میثاق الهی بود.
در لاهوت مسیحی، عیسی مسیح خود به عنوان قربانی شناخته میشود که با فدا کردن جان خویش ، قربانی نهایی و کامل را به پیشگاه الهی تقدیم کرد.
فلسفه قربانی در اسلام: از سنت ابراهیمی تا حقیقت توحیدی
این آیه کلید واژه درک فلسفه قربانی در اسلام است؛ یعنی هدف اصلی، نه ذبح فیزیکی، بلکه کشتن نفس اماره و بریدن از علایق مادی برای رسیدن به مقام تسلیم محض است.
انسان با بخشش بخشی از مال خود، در واقع بندهای بخل و حسد را در وجود خویش پاره میکند.
عارفان مسلمان معتقدند که حقیقت قربانی، «فناء فی الله» است.
از دیدگاه ابنعربی و دیگر مشایخ تصوف، حیوانِ قربانی در واقع نماد صفات حیوانی وجود انسان است.
در این نگاه، حجگزار یا قربانیکننده با هر ضربه، بخشی از وجود ناسوتی خود را قربانی میکند تا لاهوت در او تجلی یابد.
مهر | دین و اندیشه | چهارشنبه، 06 خرداد 1405 - 14:00
قربانی کردن نماد یک تحول روحی است؛ یعنی انسان باید چیزی از نفس، غرور، دلبستگی یا خودخواهی خود را در راه خدا فدا کند.
خلاصه خبر
خبرگزاری مهر_ گروه دین، حوزه و اندیشه_ عصمت علی آبادی: عید قربان، شکوه تسلیم و اخلاص، و یادآورِ بلندترین آزمونِ بندگی در تاریخ توحید است.
جایگاه عید قربان در اسلام چیست؟
عید قربان یکی از بزرگترین اعیاد اسلامی و از شعائر مهم دین اسلام است که در دهم ذیالحجه، همزمان با موسم حج، گرامی داشته میشود.
از این جهت، عید قربان فقط یک مناسبت تقویمی نیست، بلکه نماد عینی اطاعت، ایمان و تسلیم در برابر اراده خداوند به شمار میرود.
در معارف اسلامی، عید قربان پیوندی عمیق با سنت ابراهیمی دارد.
جایگاه عید قربان در اسلام از آن جهت نیز بسیار والاست که با عبادت بزرگ حج ارتباط مستقیم دارد.
در واقع، عید قربان نقطه اوج سیر معنویای است که در حج به شکل کامل نمایان میشود.
از نظر اجتماعی نیز عید قربان جایگاهی برجسته دارد، زیرا این روز تنها به عبادت فردی محدود نمیشود، بلکه آثار اجتماعی و انسانی گستردهای دارد.
بدین ترتیب، عید قربان هم عبادت است و هم مسئولیت اجتماعی؛ هم پیوند انسان با خدا را تقویت میکند و هم پیوند او با مردم را.
در نگاه فقهی، عید قربان از ایام بسیار محترم و دارای اعمال و آداب ویژه است.
عید قربان به مسلمان میآموزد که در مسیر بندگی، باید از خواستههای خود بگذرد و رضای الهی را بر هر چیز دیگر مقدم بدارد.
مهمترین پیامهای دینی و اخلاقی عید قربان کداماند؟
نخستین و مهمترین پیام دینی عید قربان، «تسلیم در برابر فرمان خدا» است.
دومین پیام مهم عید قربان، «اخلاص» است.
عید قربان به انسان یاد میدهد که ارزش اعمال به میزان ظاهری آنها نیست، بلکه به پاکی نیت و جهتگیری الهی آنها بستگی دارد.
قربانی کردن در صورتی که همراه با اطعام نیازمندان و توجه به محرومان باشد، بُعد اجتماعی و اخلاقی این عید را آشکار میسازد.
در این معنا، عید قربان فقط مناسبت ذبح نیست، بلکه مدرسهای برای مهربانی، انفاق و مسئولیتپذیری اجتماعی است.
عید قربان به مسلمان هشدار میدهد که عبادت اگر از روح تقوا خالی شود، ممکن است به یک عادت ظاهری یا مراسم بیجان تبدیل گردد.
در نهایت، عید قربان پیام «بازسازی رابطه انسان با خدا» را در خود دارد.
چگونه میتوان فلسفه عید قربان را برای نسل جوان تبیین کرد؟
برای تبیین فلسفه عید قربان برای نسل جوان، نخست باید از زبان و بیانی استفاده کرد که برای او قابل لمس و قابل ارتباط باشد.
اگر عید قربان فقط به صورت یک روایت تاریخی یا یک دستور آیینی خشک بیان شود، ممکن است نتواند ذهن و دل جوان را درگیر کند.
جوان باید احساس کند که عید قربان درباره زندگی امروز او نیز سخن میگوید.
وقتی این معنا روشن شود، جوان در میآیند که عید قربان یک پیام زنده و کاربردی برای ساختن شخصیت او دارد.
در این صورت، عید قربان تبدیل به درسی درباره شجاعت، انتخاب درست و وفاداری به ارزشها میشود.
همچنین برای نسل جوان باید بر بُعد اجتماعی عید قربان تأکید کرد.
در اینجا عید قربان به جای آنکه تنها یک مراسم سنتی به نظر برسد، به عنوان یک الگوی مسئولیتپذیری اجتماعی معرفی میشود.
تفاوت نگاه ظاهری و نگاه عمیق به عید قربان چیست؟
نگاه ظاهری به عید قربان معمولاً این عید را در حد یک مراسم دینی، یک تعطیلی مذهبی یا سنتی برای ذبح حیوان میبیند.
در نتیجه، عید قربان به یک رفتار تکراری و عادتگونه تقلیل پیدا میکند.
در مقابل، نگاه عمیق به عید قربان از ظاهر عبور میکند و به حقیقت درونی آن میرسد.
این فهم، عید قربان را از یک مناسبت تقویمی به یک تجربه تربیتی و معنوی تبدیل میکند.
مهر | دین و اندیشه | سه شنبه، 05 خرداد 1405 - 02:56
دعای عرفه، آینهی تمامنمای همنوایی با وحی و کلید طلایی اجابت الهی است.
خلاصه خبر
از آنجا که در دعای عرفه موضوع دعا مطرح شده است بایسته است درباره دعا و اهمیت آن بحث شود تا خواننده مضامین ادعیه را بیش از پیش عنایت کرده و به آن توجه کند.
فقراتی از دعای عرفه درباره دعا
در مورد نزدیکی خداوند
ترجمه: «خداوندا!
در مورد اجابت دعا
تعریف دعا
معنای اصطلاحی: نویسنده بیان میکند که دعا در حقیقت همان طلب، درخواست و سؤال بنده از خداوند است.
دعا نوعی «عرض نیاز» موجودی نیازمند در برابر وجودی بینیاز است.
همخوانی دعای عرفه با قرآن:
بسیاری از موضوعات و مباحث دعای عرفه، مطابق با کلام خدا و الهامگرفته از آن است.
همانطور که بسیاری از آیات (متجاوز از صد آیه) به صورت دعا نازل شده و بندگان را به نیایش دعوت میکند، در دعای عرفه نیز عباراتی قرآنی به صورت دعا ذکر شده که در اینجا به دو مورد اشاره میشود:
همانطور که حضرت سیدالشهدا (ع) در دعای عرفه به این قرب و ارتباط اشاره میفرماید: «اللَّهُمَّ إِنَّکَ أَقْرَبُ مَنْ دُعِیَ وَ أَسْرَعُ مَنْ أُجَاب…»؛ خداوندا!
۱.بررسی حقیقت دعا سند و کتابشناسی دعای عرفه
۲.تبیین بهترین روش شناخت خدا با الگوگیری از دعای عرفه
تجلی توحید و اقسام آن ذاتی و صفاتی و فاعلی و عملی در دعای عرفه
مهر | فرهنگی و هنری | چهارشنبه، 30 اردیبهشت 1405 - 13:46
جمعی از شاعران کشور با انتشار تازهترین شعرهای خود، یاد شهدای خدمت را گرامی داشتند.
خلاصه خبر
دل صدها شهید بی سر از اندوه لرزیده
خبر خون در دل زخم آستان خاک ایران کرد
خبر هرچند جانسوز است اما داغ و ماتم نیست
بدا بر من اگر از داغ تو در سوگ بنشینم
بدا بر من اگر غیر از شهادت بر لب آوردم
دل ام الشهید از داغتان آشفت این یعنی
غم تو بود و هیاهوی بیشمار درخت
ببار و بغض خودت را فروگذار درخت
تو سوگوار کهای؟
غمت مباد که این باغ زنده میماند
«دلم سوخت»
آئینه بودی در غبار غربت و غم
تکثیر گشتی چون که بشکستی دلم سوخت
از مصلحت لب بر سخن بستی دلم سوخت
چون کوه اِستادی و نگسستی دلم سوخت
از دام ابر تیره چون رَستی دلم سوخت
بر عهد و پیمان چون که پابستی دلم سوخت
در سنگلاخ و صخره چون رُستی دلم سوخت
بر قلب های ساده بنشستی دلم سوخت
بازا و در چشمم نشین ای یار دیرین!!
دور از نگاهی، در دلم هستی دلم سوخت
خوشا اما به حال تو کزین ظلمتسرا رفتی
بدا بر حال و روز ما که رنجوریم و آلوده
خوشا اما به حال تو که پاک و باصفا رفتی
دل ایران به درد آمد، زبان شعر بند آمد
مستند سینمایی «آیتالله فاطمینیا» ساخته میشود
مهر | فرهنگی و هنری | چهارشنبه، 30 اردیبهشت 1405 - 16:18
پیشتولید مستند سینمایی «آیتالله فاطمینیا» همزمان با چهارمین سالگرد عروج این استاد عرفان اسلامی آغاز شد.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابطعمومی سازمان هنری رسانهای اوج، همزمان با چهارمین سالگرد عروج آیتالله سید عبدالله فاطمینیا پیش تولید مستند بلند سینمایی با هدف بازخوانی زندگی، شخصیت و تأثیر فرهنگی وی آغاز شد.
این مستند قصد دارد با بهرهگیری از اسناد کمتر دیدهشده، تصاویر آرشیوی و گفتگوی آیتالله فاطمینیا با شاگردان، پژوهشگران و مخاطبان، تصویری انسانی و چندلایه از جهان فکری و زیست معنوی ایشان ارائه دهد، شخصیتی که کلام و منش او برای سالها در میان مخاطبان و در حافظه فرهنگی جامعه ایرانی ماندگار شده است.
کارگردانی این پروژه را مسعود طاهری، مستندساز و پژوهشگر سینمای مستند برعهده دارد که پیش از این با ساخت آثاری درباره متفکران و چهرههای برجسته فلسفی و عرفانی همچون هانری کربن، توشیهیکو ایزوتسو، شیخ کلینی و نیز پرترههایی از شخصیتهایی چون علامه سید جلال آشتیانی و علامه حسنزاده آملی شناخته میشود.
مستند سینمایی «آیتالله سید عبدالله فاطمینیا» محصول سازمان هنری رسانهای اوج است و تهیهکنندگی آن را صدرا صدوقی برعهده دارد.
سیری بر نسبت امتداد اجتماعی عرفان با ساحت تمدنی
مهر | دین و اندیشه | چهارشنبه، 23 اردیبهشت 1405 - 14:23
علمی «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی و نسبت آن با نظام حکمرانی ج.ا.ا فردا پنجشنبه برگزار میشود.
به گزارش خبرنگار مهر، سومین نشست از سلسله نشستهای همایش علمی «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی و نسبت آن با نظام حکمرانی ج.ا.ا؛ چالشها و فرصتها» به همت پژوهشکده باقرالعلوم (ع) برگزار میشود.
از سخنرانان این نشست حجتالاسلام یوسفی، رئیس مرکز اقتصاد مقاومتی حوزه با موضوع امتداد اخلاق و معنویت در اقتصاد بر مبنای اسلام، حجتالاسلام اسداللهی مدیر گروه حوزه و نظام، پژوهشکده مطالعات راهبردی حوزه با موضوع مصادیق اخلاق و معنویت در بازار (سوق المسلمین) مبتنی بر فتوت است.
دبیری نشست را حجتالاسلام محمدحسین علیجانزاده روشن برعهده دارد.
این نشست روز پنجشنبه ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۵ از ساعت ۱۴ به نشانی قم، دفتر انجمن اقتصاد مقاومتی حوزه قم برگزار می شود.
علاقه مندان می توانند از طریق لینک https://skyroom.online/ch/pajooh/neshast به صورت مجازی در این نشست شرکت کنند.
تمدید فراخوان مقاله «سیامین همایش بزرگداشت حکیم ملاصدرا»
مهر | دین و اندیشه | چهارشنبه، 23 اردیبهشت 1405 - 11:25
مهلت ارسال مقاله به «سیامین همایش بزرگداشت حکیم ملاصدرا» تا نیمه تیرماه تمدید شد.
به گزارش خبرگزاری مهر، فرخوان مقالۀ سیامین همایش بزرگداشت حکیم ملاصدرا با عنوان «هویت ایرانی؛ سابقه تاریخی و عقلانی و آفرینش تمدن» تمدید شد.
تقویم جدید همایش بشرح ذیل خواهد بود:
مهلت ارسال چکیده مقالات: 11/4/1405
مهلت ارسال اصل مقالات: 31/5/1405
زمان برگزاری: اول مهرماه 1405
این همایش با کد اختصاصی ۶۹۶۵۶ـ۰۵۲۶۰ در پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) به ثبت رسیده و مقالات پذیرفتهشده همایش دارای درجه علمی خواهند بود.
بدین وسیله از جنابعالی دعوت بعمل میآید با ارائه مقاله دربارۀ موضوعات پیشنهادی یا دیگر موضوعات مرتبط، بر رونق علمی همایش بیفزایید.
مزید امتنان خواهد بود اگر این خبر را به دیگر اساتید، همکاران و دانشجویان خود نیز اطلاعرسانی فرمایید.
متن کامل فرخوان مقاله در پیوندهای زیر قابل مشاهده است.
ـ سایت بنیاد حکمت اسلامی صدرا بنشانی: https://mullasadra.org/
ـ کانال خبری بنیاد در پیامرسان ایتا: https://eitaa.com/mullasadra_siprin
مهر | دین و اندیشه | دوشنبه، 21 اردیبهشت 1405 - 10:51
انجمن مسلمانان کانادا، حمله اسلامهراسی در آلبرتا را محکوم کرد و خواستار تحقیق و پاسخگویی مسئولان آن شد.
خلاصه خبر
به گزارش خبرگزاری مهر، انجمن مسلمانان کانادا حملهای با انگیزه نفرتپراکنی که یک مرد مسلمان را در سنت آلبرت، آلبرتا در کانادا، هنگام خروج از مسجد به همراه خانوادهاش هدف قرار داده بود، محکوم کرد.
انجمن مسلمانان کانادا خاطرنشان کرد که در صورت اثبات انگیزههای نژادپرستانه، پرونده باید طبق قوانین جرایم ناشی از نفرت رسیدگی شود.
مهر | دین و اندیشه | دوشنبه، 21 اردیبهشت 1405 - 09:57
نویسنده مالزیایی گفت: مطهری اخلاق را ابزار رشد درونی انسان میدانست و بر نقش جهانبینی در شکلدهی به اهداف زندگی تاکید داشت. الگوی «انسان متعادل» او برای نسل جوان عصر دیجیتال الهامبخش است.
خلاصه خبر
این متفکر برجسته، چالشهای جهان اسلام و نقشههای قدرتهای سلطهگر را با بصیرتی کمنظیر تحلیل میکرد و نسبت به تحولات آینده آگاهی عمیق داشت.
اندیشههای شهید مطهری زیرساختی برای تربیت انسان تحلیلگر
مطهری همچنین با اشاره به آثار مهمی همچون «علل گرایش به مادیگری»، «نقدی بر مارکسیسم» و «خدمات متقابل اسلام و ایران» گفت: این آثار پاسخهایی جدی به نیازها و چالشهای فکری جامعه معاصر ارائه میدهند.
شهید مطهری همچنین بر ضرورت روزآمدسازی اندیشه دینی تأکید داشت و تلاش میکرد جامعه اسلامی را در برابر مسائل نوظهور توانمند سازد.
الگوی «انسان متعادل» در اندیشه مطهری الهام بخش نسل جوان
نویسنده مالزیایی نیز در این نشست با اشاره به ترجمه کتاب «هدف زندگی» به زبان مالایی، این اقدام را پاسخی به نیازهای فکری و معنوی جامعه امروز مالزی دانست و گفت: مساله معنای زندگی در جهان معاصر از یک بحث فلسفی به یک دغدغه اجتماعی و هویتی تبدیل شده است.
نسل جوان مسلمان در مواجهه با سبک زندگی مدرن نیازمند چارچوبی فکری است که بتواند میان معنویت اسلامی و واقعیتهای جهان جدید توازن برقرار کند.
او اندیشه شهید مطهری را بر سه محور اخلاق، جهانبینی و انسان متعادل دانست و گفت: مطهری اخلاق را ابزار رشد درونی انسان میدانست و بر نقش جهانبینی در شکلدهی به اهداف زندگی تاکید داشت.
الگوی «انسان متعادل» در اندیشه مطهری میتواند برای نسل جوان در عصر دیجیتال الهامبخش باشد.
آثار و اندیشههای شهید مطهری همچنان ظرفیت پاسخگویی به مسائل فکری، فرهنگی و هویتی نسل جوان در جهان امروز را دارند و میتوانند در مواجهه با چالشهای معاصر نقشآفرین باشند.
منتقد تفکر مادی گرایانه غرب
حبیبرضا ارزانی، رایزن فرهنگی ایران در مالزی نیز در سخنان خود، شهید مطهری را نمونهای برجسته از پیوند علم، اخلاق و مسئولیت اجتماعی معرفی کرد و گفت: ایشان علم را در خدمت هدایت و تعالی جامعه بکار میگرفت.
هدف اصلی مطهری نجات انسان معاصر از سرگردانی فکری و معنوی بوده است.
جهان امروز بیش از اطلاعات، به حکمت و فهم عمیق نیاز دارد و بحران اصلی انسان معاصر بحران معنا و هویت است.