علما و مراجع و محققین و پژوهشگران علوم اسلامی
نظریات و رهنمودهای معصومین سلام الله علیهم در رابطه با تقوا
1. نظریه و رهنمود امام رضا عليه السلام در عبارت"( هیچ پرهیزی سودمندتر از دوری از گناهان و خودداری از آزار مؤمنان و غیبت کردن از آن ها نیست. لا وَرَعَ أنفَعُ مِن تَجَنُّبِ مَحارِمِ اللهِ والکَفِّ عَنْ أذَی المُؤمِنِینَ واغْتِیابِهِم. میزان الحکمه، حدیث 21652)" دلالت دارد بر اینکه 1- دوری از گناهان و کارهای حرام و خودداری از آزار مؤمنان و غیبت کردن از آنها، از بهترین کارهای انسانها می باشد. 2- برای انسانها سودمندی کارها در دوری از گناهان و دوری از انجام کارهای حرام و خودداری از آزار مؤمنان و غیبت کردن از آنها می باشد. 3- انسانها متناسب با سن باید از با رذائل اخلاقی و فضائل اخلاق و کارهای حرام و حلال مطابق نظریات خداوند و چهارده معصوم سلام الله علیه آشنا شوند تا بتوانند آنچنان که شایسته است، به احکام دین خداوند و فضائل اخلاقی عمل نمایند و از کارهای حرام و رذائل اخلاقی پرهیز نمایند. تفسیر قمی، جلد 2، صفحه 322
پایگاه اطلاع رسانی بلاغ| چهل حدیث از حضرت امام جواد «علیه السلام»
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
1- قالَ الإمام محمد تقی الجواد (علیه السلام):
الْمُؤمِنُ یَحْتاجُ إلی ثَلاثِ خِصال: ١- تَوْفیق مِنَ اللهِ عَزَّ وَجَلَّ ٢- وَواعِظ مِنْ نَفْسِهِ ٣- وَقَبُول مِمَّنْ یَنْصَحُهُ. [بحارالأنوار، ج 72، ص 65، ح 3]
مؤمن در هر حال نیازمند به سه خصلت است: ١- توفیق از طرف خداوند متعال ٢- واعظی از درون خود ٣- قبول و پذیرش نصیحت كسی كه او را نصیحت نماید.
2- قالَ الإمام الجواد (علیه السلام):
مُلاقاةُ الاْخوانِ نَشْرَةٌ، وَتَلْقیحٌ لِلْعَقْلِ وَإنْ كانَ نَزْراً قَلیلاً. [امالی شیخ مفید، ص 328، ح 13]
ملاقات و دیدار با دوستان و برادران، موجب صفای دل و نورانیّت آن می گردد و سبب شكوفایی عقل و درایت خواهد گشت، گرچه در مدّت زمانی كوتاه انجام پذیرد.
*****
3- قالَ الإمام الجواد (علیه السلام):
كَیْفَ یُضَیَّعُ مَنِ اللهُ كافِلُهُ، وَكَیْفَ یَنْجُو مَنِ الله طالِبُهُ؟ وَمَنِ انْقَطَعَ إلی غَیْرِاللهِ وَكَّلَهُ! [بحارالأنوار، ح 68، ص 155، ح 69]
چگونه گمراه و درمانده خواهد شد كسی كه خداوند سَرپرست و متكفّل اوست ، چطور نجات می یابد كسی كه خداوند طالبش می باشد؟ و هر كه از خدا قطع امید كند و به غیر او پناهنده شود، خداوند او را به همان شخص واگذار می كند!
4- قالَ الإمام الجواد (علیه السلام):
مَنْ عَتَبَ مِنْ غَیْرِارْتِیاب أعْتَبَ مِنْ غَیْرِاسْتِعْتاب. [بحارالأنوار، ج 71، ص 181]
سرزنش كردن دیگران بدون علّت و دلیل سبب ناراحتی و خشم خواهد گشت، در حالی كه رضایت آنان نیز كسب نخواهد كرد.
*****
5- قالَ الإمام الجواد (علیه السلام):
أَفْضَلُ الْعِبَادَةِ الْإِخْلَاصُ. [بحارالأنوار، ج 67، ص 245، ح 19]
با فضیلت ترین و ارزشمندترین عبادت ها آن است كه خالص و بدون ریا باشد.
*****
6- قالَ الإمام الجواد (علیه السلام):
مَنْ أصْغی إلی ناطِق فَقَدْ عَبَدَهُ، فَإنْ كانَ النّاطِقُ عَنِ اللهِ فَقَدْ عَبَدَاللهَ، وَإنْ كانَ النّاطِقُ یَنْطِقُ عَنْ لِسانِ إبلیس فَقَدْ عَبَدَ إبلیسَ! [مستدرك الوسائل، ج 17، ص 308، ح 5]
هركس به شخصی سخنران علاقمند و متمایل باشد، بنده اوست؛ پس چنانچه سخنور برای خدا و از خدا سخن بگوید، بنده خداست؛ و اگر از زبان شیطان سخن بگوید، بنده شیطان خواهد بود!
مهر | سیاسی | جمعه، 15 خرداد 1405 - 11:11
تولیت حرم امام خمینی(ره) در پیامی درگذشت آیت الله شیخ محمد اسحاق فیاض را تسلیت گفت.
به گزارش خبرگزاری مهر، حجت الاسلام سیدحسن خمینی تولیت حرم امام خمینی(ره) در پیامی درگذشت آیت الله العظمی حاج شیخ محمد اسحاق فیاض را تسلیت گفت.
متن پیام بدین شرح است:
بسمه تعالی
انالله و انا الیه راجعون
درگذشت مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی حاج شیخ محمد اسحاق فیاض رضواناللهتعالیعلیه ثلمه ای جانسوز برای جامعه اسلامی بویژه برای حوزه علمیه نجف اشرف است.
آن مرحوم از زمره عالمان روشن اندیش و صاحب فکر در مبانی فقهی و اصولی است.
خدای متعال ایشان را با اولیاء صالحین سلام الله علیه محشور دارد.
اینجانب این ضایعه را حضرت بقیه الله الاعظم عجل الله تعالی فرجه الشریف، مراجع عظام و بزرگان حوزه علمیه نجف اشرف، بیت مکرم ایشان به خصوص فرزند فاضل ایشان حجت الاسلام و المسلمین حاج شیخ محمود فیاض و شاگردان و مقلدان و ارادتمندان ایشان و همچنین به مردم شریف افغانستان تسلیت عرض می نمایم.
سید حسن خمینی
مهر | استانها | چهارشنبه، 13 خرداد 1405 - 19:14
بیرجند- مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان جنوبی گفت: غدیر تنها یک عید نیست بلکه روز بیعت با ولایت، احیای هویت شیعی و فرصتی برای ترویج شادی، محبت و اطاعت از مسیر اهل بیت(ع)است.
خلاصه خبر
به گزارش خبرنگار مهر، حجتالاسلام حجت سالاری مکی بعداز ظهر چهارشنبه در جشن عید غدیر که در اداره کل امور اقتصادی و دارایی خراسان جنوبی برگزار شد، با تبریک عید ولایت و امامت اظهار کرد: در روایات برای عید غدیر اعمال و فضائل فراوانی بیان شده و حتی لبخند زدن به مؤمنان در این روز دارای اجر و ثواب بزرگی است.
سالاری مکی با بیان اینکه همه عالم در ذکر و تسبیح الهی هستند، ادامه داد: عظمت غدیر به این دلیل است که این روز به مسئله ولایت امیرالمؤمنین علی(ع) گره خورده و پیامبر اسلام(ص) در واپسین روزهای عمر شریف خود نیز محبت حضرت علی(ع) را وسیله تقرب به خداوند بیان کردند.
مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان جنوبی با دعوت مردم به برگزاری باشکوه جشنهای غدیر گفت: اطعام، هدیه دادن، دیدار با مؤمنان، تبریک گفتن و کمک به نیازمندان از مهمترین اعمال این روز بزرگ است و هر قدمی که برای ترویج فرهنگ غدیر برداشته شود، ارزش و پاداش فراوانی نزد خداوند دارد.
درجواب سوال پرسشگرمحترم باید عرض کرد منظور از احسن تقویم درقرآن کریم اینکه تقویم معانى متعدّدى دارد، که از جمله مى توان به «بها دادن به چیزى»، «سامان دادن»، «صورت زیبا دادن»، «قوام دادن» و «اساس و پایه دادن» اشاره کرد. همه این معانى در مفهوم کلمه تقویم جمع است. بنابراین، خداوند متعال انسان را به بهایى سنگین و صورتى زیبا، و اساس و پایه اى محکم سامان داده است. به عبارت دیگر«تقویم» به معنى چیزى به صورت مناسب در آوردن، و نظام معتدل و کیفیت شایسته است، و گستردگى مفهوم آن، اشاره به این است که: خداوند انسان را از هر نظر موزون و شایسته آفرید، هم از نظر جسمى، و هم از نظر روحى و عقلى؛ چرا که هر گونه استعدادى را در وجود او قرار داده، و او را براى پیمودن قوس صعودى بسیار عظیمى آماده ساخته، و با این که انسان «جرم صغیرى» است، «عالم کبیر» را در او جا داده و آن قدر شایستگى ها به او بخشیده، که لایق خلعت: وَ لَقَدْ کَرَّمْنا بَنی آدَمَ: «ما فرزندان آدم را کرامت و عظمت بخشیدیم شده است. همان انسانى که بعد از اتمام خلقتش مى فرماید: فَتَبارَکَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقین: «پس بزرگ و پر برکت است خدائى که بهترین خلق کنندگان است». . خداوند، انسان را آفریداما آفرینش بسیار شگفت که به خاطر آن از خود با جمله، «فَتَبارَکَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِینَ» یاد کرد، زیرا همه گونه هنرنمایى و ظرافت و طرّاحى در آن به کار برد. چنانکه در آیه اى دیگر مى فرماید: «لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِی أَحْسَنِ تَقْوِیمٍ » ما انسان را در بهترین قالب آفریدیم.
آرى، آفریده نشانه آفریدگار است و هر چه روى آن هنرنمایى عالمانه و حکیمانه شود، نشانه علم و حکمت و قدرت آن آفریدگار است.
مهر | دین و اندیشه | چهارشنبه، 06 خرداد 1405 - 08:22
پدیده «قربانی» یکی از کهنترین و در عین حال پیچیدهترین مناسک مذهبی در تاریخ بشر است که در تمامی ادیان الهی و سنن ابتدایی حضوری پررنگ داشته است.
خلاصه خبر
واژه قربانی در ریشه زبانی خود به معنای «نزدیک شدن» است؛ این معنا به تنهایی جوهره و غایت این عمل را آشکار میسازد: تلاشی انسانی برای تقرب به ساحت قدسی و ماوراءالطبیعه.
قربانی در ادیان پیش از اسلام و سنت یهودی-مسیحی
فلسفه اصلی این مناسک در یهودیت، جبران خطا و بازگشت به میثاق الهی بود.
در لاهوت مسیحی، عیسی مسیح خود به عنوان قربانی شناخته میشود که با فدا کردن جان خویش ، قربانی نهایی و کامل را به پیشگاه الهی تقدیم کرد.
فلسفه قربانی در اسلام: از سنت ابراهیمی تا حقیقت توحیدی
این آیه کلید واژه درک فلسفه قربانی در اسلام است؛ یعنی هدف اصلی، نه ذبح فیزیکی، بلکه کشتن نفس اماره و بریدن از علایق مادی برای رسیدن به مقام تسلیم محض است.
انسان با بخشش بخشی از مال خود، در واقع بندهای بخل و حسد را در وجود خویش پاره میکند.
عارفان مسلمان معتقدند که حقیقت قربانی، «فناء فی الله» است.
از دیدگاه ابنعربی و دیگر مشایخ تصوف، حیوانِ قربانی در واقع نماد صفات حیوانی وجود انسان است.
در این نگاه، حجگزار یا قربانیکننده با هر ضربه، بخشی از وجود ناسوتی خود را قربانی میکند تا لاهوت در او تجلی یابد.
مهر | دین و اندیشه | چهارشنبه، 06 خرداد 1405 - 14:00
قربانی کردن نماد یک تحول روحی است؛ یعنی انسان باید چیزی از نفس، غرور، دلبستگی یا خودخواهی خود را در راه خدا فدا کند.
خلاصه خبر
خبرگزاری مهر_ گروه دین، حوزه و اندیشه_ عصمت علی آبادی: عید قربان، شکوه تسلیم و اخلاص، و یادآورِ بلندترین آزمونِ بندگی در تاریخ توحید است.
جایگاه عید قربان در اسلام چیست؟
عید قربان یکی از بزرگترین اعیاد اسلامی و از شعائر مهم دین اسلام است که در دهم ذیالحجه، همزمان با موسم حج، گرامی داشته میشود.
از این جهت، عید قربان فقط یک مناسبت تقویمی نیست، بلکه نماد عینی اطاعت، ایمان و تسلیم در برابر اراده خداوند به شمار میرود.
در معارف اسلامی، عید قربان پیوندی عمیق با سنت ابراهیمی دارد.
جایگاه عید قربان در اسلام از آن جهت نیز بسیار والاست که با عبادت بزرگ حج ارتباط مستقیم دارد.
در واقع، عید قربان نقطه اوج سیر معنویای است که در حج به شکل کامل نمایان میشود.
از نظر اجتماعی نیز عید قربان جایگاهی برجسته دارد، زیرا این روز تنها به عبادت فردی محدود نمیشود، بلکه آثار اجتماعی و انسانی گستردهای دارد.
بدین ترتیب، عید قربان هم عبادت است و هم مسئولیت اجتماعی؛ هم پیوند انسان با خدا را تقویت میکند و هم پیوند او با مردم را.
در نگاه فقهی، عید قربان از ایام بسیار محترم و دارای اعمال و آداب ویژه است.
عید قربان به مسلمان میآموزد که در مسیر بندگی، باید از خواستههای خود بگذرد و رضای الهی را بر هر چیز دیگر مقدم بدارد.
مهمترین پیامهای دینی و اخلاقی عید قربان کداماند؟
نخستین و مهمترین پیام دینی عید قربان، «تسلیم در برابر فرمان خدا» است.
دومین پیام مهم عید قربان، «اخلاص» است.
عید قربان به انسان یاد میدهد که ارزش اعمال به میزان ظاهری آنها نیست، بلکه به پاکی نیت و جهتگیری الهی آنها بستگی دارد.
قربانی کردن در صورتی که همراه با اطعام نیازمندان و توجه به محرومان باشد، بُعد اجتماعی و اخلاقی این عید را آشکار میسازد.
در این معنا، عید قربان فقط مناسبت ذبح نیست، بلکه مدرسهای برای مهربانی، انفاق و مسئولیتپذیری اجتماعی است.
عید قربان به مسلمان هشدار میدهد که عبادت اگر از روح تقوا خالی شود، ممکن است به یک عادت ظاهری یا مراسم بیجان تبدیل گردد.
در نهایت، عید قربان پیام «بازسازی رابطه انسان با خدا» را در خود دارد.
چگونه میتوان فلسفه عید قربان را برای نسل جوان تبیین کرد؟
برای تبیین فلسفه عید قربان برای نسل جوان، نخست باید از زبان و بیانی استفاده کرد که برای او قابل لمس و قابل ارتباط باشد.
اگر عید قربان فقط به صورت یک روایت تاریخی یا یک دستور آیینی خشک بیان شود، ممکن است نتواند ذهن و دل جوان را درگیر کند.
جوان باید احساس کند که عید قربان درباره زندگی امروز او نیز سخن میگوید.
وقتی این معنا روشن شود، جوان در میآیند که عید قربان یک پیام زنده و کاربردی برای ساختن شخصیت او دارد.
در این صورت، عید قربان تبدیل به درسی درباره شجاعت، انتخاب درست و وفاداری به ارزشها میشود.
همچنین برای نسل جوان باید بر بُعد اجتماعی عید قربان تأکید کرد.
در اینجا عید قربان به جای آنکه تنها یک مراسم سنتی به نظر برسد، به عنوان یک الگوی مسئولیتپذیری اجتماعی معرفی میشود.
تفاوت نگاه ظاهری و نگاه عمیق به عید قربان چیست؟
نگاه ظاهری به عید قربان معمولاً این عید را در حد یک مراسم دینی، یک تعطیلی مذهبی یا سنتی برای ذبح حیوان میبیند.
در نتیجه، عید قربان به یک رفتار تکراری و عادتگونه تقلیل پیدا میکند.
در مقابل، نگاه عمیق به عید قربان از ظاهر عبور میکند و به حقیقت درونی آن میرسد.
این فهم، عید قربان را از یک مناسبت تقویمی به یک تجربه تربیتی و معنوی تبدیل میکند.
مهر | دین و اندیشه | سه شنبه، 05 خرداد 1405 - 02:56
دعای عرفه، آینهی تمامنمای همنوایی با وحی و کلید طلایی اجابت الهی است.
خلاصه خبر
از آنجا که در دعای عرفه موضوع دعا مطرح شده است بایسته است درباره دعا و اهمیت آن بحث شود تا خواننده مضامین ادعیه را بیش از پیش عنایت کرده و به آن توجه کند.
فقراتی از دعای عرفه درباره دعا
در مورد نزدیکی خداوند
ترجمه: «خداوندا!
در مورد اجابت دعا
تعریف دعا
معنای اصطلاحی: نویسنده بیان میکند که دعا در حقیقت همان طلب، درخواست و سؤال بنده از خداوند است.
دعا نوعی «عرض نیاز» موجودی نیازمند در برابر وجودی بینیاز است.
همخوانی دعای عرفه با قرآن:
بسیاری از موضوعات و مباحث دعای عرفه، مطابق با کلام خدا و الهامگرفته از آن است.
همانطور که بسیاری از آیات (متجاوز از صد آیه) به صورت دعا نازل شده و بندگان را به نیایش دعوت میکند، در دعای عرفه نیز عباراتی قرآنی به صورت دعا ذکر شده که در اینجا به دو مورد اشاره میشود:
همانطور که حضرت سیدالشهدا (ع) در دعای عرفه به این قرب و ارتباط اشاره میفرماید: «اللَّهُمَّ إِنَّکَ أَقْرَبُ مَنْ دُعِیَ وَ أَسْرَعُ مَنْ أُجَاب…»؛ خداوندا!
۱.بررسی حقیقت دعا سند و کتابشناسی دعای عرفه
۲.تبیین بهترین روش شناخت خدا با الگوگیری از دعای عرفه
تجلی توحید و اقسام آن ذاتی و صفاتی و فاعلی و عملی در دعای عرفه
مهر | فرهنگی و هنری | چهارشنبه، 30 اردیبهشت 1405 - 13:46
جمعی از شاعران کشور با انتشار تازهترین شعرهای خود، یاد شهدای خدمت را گرامی داشتند.
خلاصه خبر
دل صدها شهید بی سر از اندوه لرزیده
خبر خون در دل زخم آستان خاک ایران کرد
خبر هرچند جانسوز است اما داغ و ماتم نیست
بدا بر من اگر از داغ تو در سوگ بنشینم
بدا بر من اگر غیر از شهادت بر لب آوردم
دل ام الشهید از داغتان آشفت این یعنی
غم تو بود و هیاهوی بیشمار درخت
ببار و بغض خودت را فروگذار درخت
تو سوگوار کهای؟
غمت مباد که این باغ زنده میماند
«دلم سوخت»
آئینه بودی در غبار غربت و غم
تکثیر گشتی چون که بشکستی دلم سوخت
از مصلحت لب بر سخن بستی دلم سوخت
چون کوه اِستادی و نگسستی دلم سوخت
از دام ابر تیره چون رَستی دلم سوخت
بر عهد و پیمان چون که پابستی دلم سوخت
در سنگلاخ و صخره چون رُستی دلم سوخت
بر قلب های ساده بنشستی دلم سوخت
بازا و در چشمم نشین ای یار دیرین!!
دور از نگاهی، در دلم هستی دلم سوخت
خوشا اما به حال تو کزین ظلمتسرا رفتی
بدا بر حال و روز ما که رنجوریم و آلوده
خوشا اما به حال تو که پاک و باصفا رفتی
دل ایران به درد آمد، زبان شعر بند آمد