اصول دین معاد
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
به نام خداوند رحمتگر مهربان
فَإِذَا نُقِرَ فِي النَّاقُورِ ﴿٨﴾
پس زمانی که در صور دمیده شود، (۸)
مهر | دین و اندیشه | پنجشنبه، 06 مرداد 1401 - 10:42
منظور آن نیست که همه مردم، حتی مؤمنین و انبیا در آتش جهنم داخل میشوند، بلکه در فضای جهنم و محیطی که شعلههای آتش وجود دارد، وارد میشوند. برخی گفتهاند این ورود به معنی اشراف بر موضوع است.
خلاصه خبر
حضرت زینالعابدین در ابتدای این دعا، خدا را به دلیل دادن مقام شکر به بندگان سپاسگزار است و از خدا درخواست پاک شدن گناهان و رسیدن به مقام صالحان را دارد.
«اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ إِذَا کَانَ لَکَ فِی کُلِّ لَیْلَةٍ مِنْ لَیَالِی شَهْرِنَا هَذَا رِقَابٌ یُعْتِقُهَا عَفْوُکَ، أَوْ یَهَبُهَا صَفْحُکَ فَاجْعَلْ رِقَابَنَا مِنْ تِلْکَ الرِّقَابِ، وَ اجْعَلْنَا لِشَهْرِنَا مِنْ خَیْرِ أَهْلٍ وَ أَصْحَابٍ.»
اساس این باور، روایاتی از پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم است که از سوی علمای سنّی و شیعه با اسناد مختلف و بیانات متقارب نقل شده است که فرمودند: در هر شب ماه رمضان خدای متعال فرشتهای را میفرستد و ندا میدهد «هَلْ مِنْ تَائِبٍ، هَلْ مِنْ سَائِلٍ، هَلْ مِنْ مُسْتَغْفِرٍ» آیا درخواست کنندهای هست؟
آیا توبه کنندهای هست؟
آیا استغفار کنندهای هست؟
کسانی که به ندای این فرشته پاسخ بدهند، خدا دعای آنان را مستجاب نموده و استغفار آنان را پذیرفته و گناهان آنها را میآمرزد.
یا «فَکاک رَقَبَتی مِن النّار»؛ در دعاهایی که در ماه رمضان، دعای ابوحمزه، دعای جوشن کبیر و سایر دعاها که گفته میشود، تعبیر «فکّ رقبه»؛ یا «ما را از آتش جهنم آزاد کن»؛ در روایات فراوان آمده است.
پس میتوان از کلمه «عتق رقبه»، «فک رقبه»؛ و «فَکاک رَقَبَتی مِن النّار»؛ در دعاهای این ماه فهمید که انسان، به ویژه انسان گناهکار، اسیر جهنم و آتش شده و آتش عذاب بر او تسلط پیدا میکند.
از همین رو زمانی که از خدا آمرزش گناهان را میخواهیم، میگوئیم «گردن ما را از آتش جهنم خلاص کن»؛ یعنی ما را از بردگی جهنم بیرون آور تا از عذاب آزاد شویم.
تنها راه نجات از حلقه آتش عذاب جهنم، آمرزش الهی و لطف و رحمت اوست.
تعبیر آیه شریفه این است «وَ إِنْ مِنْکُمْ إِلاّ وارِدُها کانَ عَلی رَبِّکَ حَتْماً مَقْضِیًّا * ثُمَّ نُنَجِّی الَّذِینَ اتَّقَوْا وَ نَذَرُ الظّالِمِینَ فِیها جِثِیًّا»؛ منظور از «ورود»؛ در این آیه چیست؟
در داستان حضرت موسی علی نبینا و آله و علیه السلام قرآن میفرماید: «وَ لَمّا وَرَدَ ماءَ مَدْیَنَ»؛ حضرت موسی زمانی که از مصر به سوی مدین، فرار کرد در بیرون شهر به جایی که مردم از آن آب میکشیدند و به گوسفندان آب میدادند رسید.
قرآن در این داستان میفرماید: «وَ لَمّا وَرَدَ ماءَ مَدْیَنَ»؛ موسی وارد آب مدین شد.
بر همین اساس وقتی خداوند در این آیه میفرماید: «وَ إِنْ مِنْکُمْ إِلاّ وارِدُها»؛ منظور آن نیست که همه مردم، حتی مؤمنین و انبیا در آتش جهنم داخل میشوند، بلکه در فضای جهنم و محیطی که شعلههای آتش وجود دارد، وارد میشوند.
البته در این ورود کسانی که ظالم هستند در جهنم سقوط میکنند «وَ نَذَرُ الظّالِمِینَ فِیها جِثِیًّا»؛ اما کسانی که اهل گناه و اهل معصیت نیستند، نجات پیدا کرده و از صراط میگذرند.
باطن دنیا جهنم است
از خود قرآن نیز در بعضی از موارد فهمیده میشود، چیزهایی که ما آنها را خیلی زیبا و شیرین و جذاب تصور میکنیم، در باطن آتش سوزنده است «إِنَّ الَّذِینَ یَأْکُلُونَ أَمْوالَ الْیَتامی ظُلْماً إِنَّما یَأْکُلُونَ فِی بُطُونِهِمْ ناراً وَ سَیَصْلَوْنَ سَعِیراً» مضمون آیه این است که کسانی که مال یتیمان را به ناحق میخورند، در درون خود آتش وارد میکنند.
با این حال در پایان سخنان خود میگفتند: «نردّ علمه الی اهله».
برای همین بود که مرحوم علامه پس از نقد و بررسی و گرفتن اشکالات متعدد از روایت در پایان سخن میفرمودند: «نردّ علمه الی اهله».
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
به نام خداوند رحمتگر مهربان
وَذَرْنِي وَالْمُكَذِّبِينَ أُولِي النَّعْمَةِ وَمَهِّلْهُمْ قَلِيلًا ﴿١١﴾
و مرا با تکذیب کنندگان توانگر و نازپرورده واگذار و آنان را اندکی مهلت ده، (۱۱)
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
به نام خداوند رحمتگر مهربان
سَأَلَ سَائِلٌ بِعَذَابٍ وَاقِعٍ﴿١﴾
درخواست کننده ای عذابی را که واقع شدنی است درخواست کرد، (۱)
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
به نام خداوند رحمتگر مهربان
الْحَاقَّةُ﴿١﴾
آن روز ثابت و حق [که وقوعش حتمی و تردیدناپذیر است،] (۱)
تسنیم | فرهنگی و هنری | سه شنبه، 21 تیر 1401 - 11:30
حسامالدین سراج معتقد است که ریشه و منشأ نیکوکاری را باید در ایمان به خداوند و روز رستاخیز دانست.
خلاصه خبر
حضرت علیعلیهالسلام درباره بخشش و نیکوکاری میفرمایند: بخشش بیش از خویشاوندی محبت میآورد، آنکه پاداشالهی را باور دارد، در بخشش سخاوتمند است.
بیگمان احسان و نیکوکاری مخصوص افرادی است که کمال را از خداوند میطلبند و از نعمتهای به دست آمده و خدادادی خود در راهخدا انفاق میکنند و از هر قدرتی که خداوند به ایشان داده، در راستای شرایط بهتر جامعه پیرامون خود تلاش میکنند و کمک و تعاون را به عنوان اصول اصلی نیکوکاری همراه با بخشندگی پی میگیرند.
در آیات بسیاری از قرآن، انسان، به عنوان عامل اصلی نیکوکاری و احسان شمرده شده است و انسان مؤمن به عنوان وظیفه دینی و اخلاقی خود باید به دیگر همنوعان خود فکر کند و در صورت توانمندی، نیازهای مستمندان را برطرف نماید تا دیگران نیز بتوانند در مسیرتکامل قرارگیرند و به سعادت دست یابند.
امام صادق علیهالسلام درباره احسان و نیکوکاری میفرماید: اگر از منزلت مؤمن در پیشگاه خدا آگاه باشید، در برآوردن حاجت او کوتاهی نخواهید کرد.
نیکوکاری و احسان مختص جامعهاسلامی و کشورما نیست، در بسیاری از کشورها و مذاهب مختلف، موضوع احسان مطرح است، در آمریکا احسان و بخشش، تاریخی دیرینه دارد و به صورت یک فرهنگ عامیانه مرسوم شده است.
مهر | فرهنگی و هنری | چهارشنبه، 15 تیر 1401 - 17:53
نشست تخصصی بررسی تجربههای نزدیک به مرگ با سخنرانی علیرضا قائمی نیا و رضا غلامی و با دبیری لیلا اردبیلی بیستم تیر برگزار میشود.
خلاصه خبر
علاقهمندان میتوانند جهت حضور در این نشست تخصصی به آدرس پاسداران، خیابان مؤمننژاد(گلستان یکم)، پلاک ۱۲۴ ، مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی مراجعه کنند.
همچنین این نشست از طریق صفحه اسکایروم مؤسسه به نشانی b۲n.ir/iscs و صفحه اینستاگرام مؤسسه به نشانی instagram.com/iscs.ac.ir بصورت مجازی نیز پخش خواهد شد.
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
به نام خداوند رحمتگر مهربان
وَأَسِرُّوا قَوْلَكُمْ أَوِ اجْهَرُوا بِهِ ۖ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ ﴿١٣﴾
و گفتارتان را پنهان کنید یا آن را آشکار سازید، مسلماً او به نیّات و اسرار سینه ها داناست. (۱۳)
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
به نام خداوند رحمتگر مهربان
وَلِلَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ عَذَابُ جَهَنَّمَ ۖ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ ﴿٦﴾
و برای کسانی که به پروردگارشان کافر شدند، عذاب دوزخ است و بد بازگشت گاهی است. (۶)
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
به نام خداوند رحمتگر مهربان
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَكُمْ وَأَهْلِيكُمْ نَارًا وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ عَلَيْهَا مَلَائِكَةٌ غِلَاظٌ شِدَادٌ لَا يَعْصُونَ اللَّهَ مَا أَمَرَهُمْ وَيَفْعَلُونَ مَا يُؤْمَرُونَ ﴿٦﴾
ای مؤمنان! خود و خانواده خود را از آتشی که هیزم آن انسان ها و سنگ ها است، حفظ کنید. بر آن فرشتگانی خشن و سخت گیر گمارده شده اند که از آنچه خدا به آنان دستور داده، سرپیچی نمی کنند، و آنچه را به آن مأمورند، همواره انجام می دهند. (۶)