اصول دین امامت
مهر | دین و اندیشه | شنبه، 01 بهمن 1401 - 11:34
انسان سزاوارتر است از فردی تبعیت کند که هدایت به حق میکند، و البته او کسی است که ذاتاً هدایت یافته باشد، نه آنکه دیگری او را هدایت نموده باشد.
خلاصه خبر
در این آیه کیفیت احتجاج با مشرکین را خداوند به پیغمبرش تعلیم میکند، که چگونه بر آنها اثبات نماید، که شرکا خدا قابل ستایش و پیروی نیستند؛ و اساس این احتجاج مبتنی بر لزوم پیروی از صدق و اعراض از غیرحق میباشد.
بنابراین از این آیه خوب استفاده میشود که انسان سزاوارتر است از فردی تبعیت کند که هدایت به حق میکند، و البته او کسی است که ذاتاً هدایت یافته باشد، نه آنکه دیگری او را هدایت نموده باشد؛ و او امام معصوم است که در هیچ لحظه غیر از خدا را نپرستیده و از او معصیتی سر نزده باشد.
چنین کسی بدون دخالت واسطهای، بدست خود خدا که حق است هدایت یافته است، و اما شخصی که مدتی غیر از خدا را پرستیده، یا معصیتی از او صادر شده، گرچه فعلاً به دست غیر متنبه شده و خدا پرست و عادل گردیده است، لکن لایق برای مقام امامت و پیروی نیست.
بنابراین پیروی از امام معصوم واجب است و از امام غیر معصوم حرام است.
از امالی شیخ طوسی مسندا نقل شده، و همچنین از مناقب ابن المغازلی مرفوعا از ابن مسعود از حضرت رسول که فرمودند: «خداوند به حضرت ابراهیم خطاب کرد: کسی که به بت سجده کرده باشد، من هیچگاه او را امام قرار نمیدهم.
سپس حضرت رسول فرمودند: تا اینکه دعوت رسالت و امامت به من و به برادرم علی منتهی شد، هیچ یک از ما دو نفر به بتی سجده نکردیم در هیچ زمان.»
در کتابهای کلامی برای امام صفات مختلفی لازم دانسته شده است. در این بین عصمت و علم امام دو صفت اصلی است که سایر اوصاف از آن قابل استنتاج است. امام نه تنها باید واجد صفاتی باشد که ایفای امر امامت در گرو آن است، بلکه باید در این صفات بر دیگران برتری داشته باشد؛ زیرا فرض این است که او مقتدا و مقدم بر همه آنها است و از نظر عقل، مقدم داشتن فردی که در صفات و ویژگیهای امامت مساوی با دیگران یا پایینتر از آنها است، ناپسند است.
امامت يكی از اصول دينی شيعه است و جايگاهی بسان ستون در خيمه اسلام دارد، آنچنانكه امامت و ولايت زمينهساز و ابزار شناخت صحيح و به دور از هرگونه انحراف ساير اصول و مبانی دينی در فرهنگ تشيع محسوب میشود.
در روايات وارده از اهل بيت(ع) نيز بر اين مسأله تاكيد شده است، در حديثی از امام محمدباقر(ع) میخوانيم: «اسلام بر پنج چيز بنا شده است كه آنها عبارتند از نماز، زكات، روزه، حج و ولايت كه در اين بين ولايت با فضيلتترين است، زيرا ولايت كليد ساير آنهاست.» (بحارالانوار، مجلسی، ج ۷۹ص۲۳۴)
به همين دليل شناخت درست نسبت به جايگاه و شأن امام معصوم(ع) مسألهای بسيار مهم است كه ائمهاطهار(ع) همواره بر آن تأكيد داشتهاند و آموزههای عميق و دقيقی كه در اين خصوص ارائه كردهاند، اصلیترين منبع و مرجع در زمينه معرفت و شناخت امام محسوب میشود و بايد به سخنان آن بزرگواران رجوع كرد.
شناخت و معرفی دقیق و کامل معصوم برای غیر معصوم ممکن نیست. عقول و افهام در درک و شناخت امام معصوم پر و بال ریخته اند. در این مجال سعی می شود با تمسک به احادیث اهل بیت (علیهم السّلام) پرتوی از نور وجودی حجج الهی معرفی گردد.
البته در این مورد روایات و گفتارها و بحث ها فراوان است ولی در بحث ذیل سعی می شود با استفاده از بیان معصومین (علیهم السّلام) بعضی از صفات امام برای حصول معرفت و شناخت ذکر گردد. از مجموعه احادیث رسیده درباره معرفی و شناخت امام چند حدیث که امام را به عنوان حجه الله معرفی نموده اند و همراه با صفت حجه الله، صفتهای دیگری نیز برای امام برشمرده اند؛ انتخاب گردیده است که در این مجال ذکر می شود:
مهر | فرهنگی و هنری | چهارشنبه، 28 دی 1401 - 10:06
کتاب «لوح امامت؛ شرح حدیث لوح و بررسی مقام امامت در آن» نوشته سید لطف الله جلالی و راحله اعتمادیان راد توسط انتشارات دلیل ما منتشر شد.
خلاصه خبر
مشهورترین نقل این حدیث، از صحابی معروف، جابر بن عبدالله انصاری است.
روایت حدیث که از طریق جابر بن عبدالله انصاری نقل شده، چنین است: «امام صادق (ع) نقل میکند که روزی پدرم از جابر بن عبدالله انصاری خواست ماجرای مشاهده لوحی که در دست جدهاش حضرت فاطمه (س) بود و مطالب مکتوب در لوح را برای او بازگو کند.
این لوح چیست؟
فاطمه (س) فرمود: «این لوحی است که خداوند عزوجل آن را به رسولش محمد مصطفی (ص) اهدا نمود.
سپس مادرت فاطمه (س) آن لوح را در اختیار من قرار داد.
پدرم به جابر فرمود: جابر!
جابر به نسخهای که در دستش بود، نگریست و پدرم تمام مطالب صحیفه را از حفظ برای جابر خواند.
همچنین در کتابهای دیگری چون احتجاج، ارشاد القلوب، تأویل الآیات، تقریب المعارف، فضائل فضل بن شاذان، مناقب ابن شهر آشوب، کشف الغمه، الفصول المختاره، الصراط المستقیم، الارشاد شیخ مفید و… این روایت به طور کلی یا جزئی، با ذکر سند و یا بدون آن نقل شده است.
پاسخ اجمالی:
رسالت امامان معصوم(ع) در بسيارى از جهات هماهنگ با رسالت انبياء(ص) است؛ آنان ادامه دهنده راه پيامبرانند و به اين دليل بيشتر صفات معتبر در انبياء را دارا هستند. امامان معصوم(ع) علاوه بر علم و عصمت، صفاتي مانند «صدق گفتار»، «پايبندي به پيمان ها»، «امانت داري»، «علاقه و دلسوزى فوق العاده نسبت به مردم»، «اخلاص» و «عدم انتظار هر نوع پاداش مادى»، «نيكوكارى و احسان»، «شجاعت»، «توكل بر خدا»، «نرمش و حُسن خُلق» و «پيروزى در آزمايش هاى سخت» را دارا می باشند.
مجله صباح پاییز و زمستان 1383، شماره 13 و 14
ویژگیهای امام
بدان که در هر عصری از اعصار، مردان الهی نغمات الهی را در گوشها طنین انداز میکنند و ایشان حضرات اولیایند که طالبین حقیقت را از رحیق صهبای ازلیّت سرمست نموده و در عالم ملکوتی و لاهوتی به تأدیب میپردازند تا بدین وسیله سلسلهی تکامل انسانی باقی و ماء معین معانی احکام که اصل اصیل غصون تربیت است در جویبار دلهای عارفان جاری گردد.[1] شیعهی امامیه ایشان را امامان و پیشوایان خود به شمار میآورد و بر این باور است که آنان از ویژگیهایی برخوردارند که دیگر انسانها از آنها بیبهرهاند. در این نوشتار تنها به دو ویژگی امام از نگاه شیعهی امامیه نظر میافکنیم.
مهر | دین و اندیشه | شنبه، 24 دی 1401 - 12:50
انجمن علمی امامت حوزه علمیه عضو وابسته، پیوسته و افتخاری میپذیرد و مهلت ارسال مدارک ۳۰ دی ماه خواهد بود.
خلاصه خبر
به گزارش خبرنگار مهر، انجمن علمی امامت حوزه علمیه عضو وابسته، پیوسته و افتخاری میپذیرد.
علاقمندان به ثبت نام میتوانند از طریق مراجعه حضوری به آدرس دبیرخانه به نشانی قم، بلوار امین، بلوار جمهوری اسلامی، کوچه ۲، فرعی اول سمت چپ، ساختمان انجمنهای اسلامی حوزه یا تکمیل فرم و مدارک در سایت انجمن و یا ارسال به آیدیِ ایتای انجمن به نشانی @Imamate_Association_ch اقدام کنند.
مهر | دین و اندیشه | شنبه، 03 دی 1401 - 09:44
حجت الاسلام ذوعلم گفت: اگر عنوان جامعه، بر زیارت جامعه کبیره نهاده شده است به این معنی است که همه ابعادی که در شناخت یک معصوم به آن نیاز داریم در این زیارت آمده است.
خلاصه خبر
در حقیقت زیارت جامعه شأن و رسالت خلیفه خدا یعنی ائمه معصومین را تبیین میکند و پیمان یک فرد شیعه واقعی با ائمه معصومین است که در ذیل اعتقاد ناب توحیدی، رسالت فردی و اجتماعی فرد زائر را مشخص میکند.
ولایت ائمه معصومین در واقع در طول ولایت خداوند متعال قرار دارد و به همین جهت معرفت ائمه معصومین و معرفت پیامبر اکرم (ص) در رأس همه اینها در ذیل معرفت خدای متعال شکل میگیرد.
در زیارت جامعه کبیره هم روی این مطلب بسیار تاکید میشود که ائمه معصومین برترین اخلاص نسبت به توحید الهی را دارند و بندگان برگزیدهای هستند که ذوب در عبودیت خدای متعال شده اند و یک فردی که آن زیارت را میخواند در هر مزاری که باشد با یک پیمان و عهدی که با ائمه معصومین میبندد خودش را در این مسیر قرار میدهد.
عضو هیئت علمی و قائم مقام دفتر فرهنگستان علوم اسلامی خاطر نشان کرد: در این زیارت رسالت ائمه معصومین هم بیان شده است.
در حقیقت یک ضلع زیارت جامعه کبیره، بیان شخصیت و شأن ائمه معصومین است که چگونه خودشان را تربیت کرده بودند.
نمیتواند کسی حقیقت قرآن را درک کند مگر اینکه به یک طهارت باطنی و معنوی رسیده باشد.
به هر مقدار که این طهارت عمیقتر باشد این درک ارتقا پیدا میکند.
هر مقدار که این درک عمیقتر شود به طهارت کمک خواهد کرد.
در امتداد قرآن کریم ائمه معصومین که آنها قرآن ناطق هستند همین طور است.
یعنی ما ارتباط مان با ائمه معصومین در اثر آن معرفتی که زیارت جامعه به ما عنایت میکند باید بتوانیم به آن طهارت عمیق بیشتر برسیم و إن شاءالله بهره برداری کنیم.
مهر | دین و اندیشه | یکشنبه، 27 آذر 1401 - 14:57
حجت الاسلام موحد گفت: عرضه گفتمان بنیاد هدایت در زمینه الگوی امامت امت در فضای نمایشگاه و کرسیهای آزاد اندیشی که ذیل آن برگزار میشود یکی از اهداف دفتر پژوهش و مدیریت دانش بنیاد هدایت است
خلاصه خبر
به گزارش خبرنگار مهر، بنیاد هدایت سازمان تبلیغات اسلامی چند سالی است که با هدف تعالی شبکه امامت سراسر کشور کار خود را آغاز کرده و تلاش دارد با توانمندسازی این شبکه ائمه جماعات مساجد، امام محله خود شوند؛ در این فرآیند دیگر امام محله دغدغهاش صرفاً اداره امور داخل مسجد و برگزاری مناسبتها و ارائه خدمات به مسجدیها نیست بلکه دغدغه همه همسایگان مسجد و اهل محله را دارد و ضمن برقراری ارتباط مؤثر با آنها تلاش میکند که مشکلات و مسائل آنها را برطرف کند.
طبیعتاً طی کردن این مسیر پر فراز و نشیب نیازمند آموزش است و دادههای آموزشی نیز مبتنی بر پژوهشهای علمی بهدست میآید.
بنیاد جامعه پردازی هدایت نیز به صورت دانش بنیان فرآیند تعیّن امامت و پیش نیازهای این مهم را طراحی کرده است.
دفتر پژوهش و مدیریت دانش بنیاد هدایت نقش محوری در این عرصه دارد؛ برای آشنایی بیشتر با فعالیتهای این دفتر با حجت الاسلام مهدی موحد مدیر این مجموعه، به گفتوگو نشستیم که در ادامه مشروح این مصاحبه را میخوانید:
حجت الاسلام مهدی موحد رئیس دفتر پژوهش و مدیریت دانش بنیاد هدایت در گفتگو با خبرنگار مهر، در پاسخ به این پرسش مبنی بر اینکه تا کنون چه محصولاتی از سوی دفترپژوهش و مدیرت دانش بنیاد هدایت تدوین و منتشر شده است؟
رئیس دفتر پژوهش و مدیریت دانش بنیاد هدایت اضافه کرد: محصول دیگری که توسط واحد پژوهش بنیاد ارائه میشود، تألیف مجموعه کتابهای ثمین است که به انعکاس نظر اندیشمندان در حوزه مسجد میپردازد؛ جلد ۱ کتاب ثمین ناظر به آرا برخی از اعضای هیئت امنا بنیاد هدایت اختصاص دارد که در جلسات و میزگردی علمی پیرامون این موضوع مطرح شده است.
این کار با همکاری معاونت راهبری و حاصل ۱۰ مصاحبه از امامان موفق سطح کشور در طول یک و سال و نیم صورت گرفته که یک جلد تفصیلات این کتاب و تجربیات امامان است و جلد کوچکتر با این عنوانی که عرض شد، گردآوری شده و قابل استناد است.
رئیس دفتر پژوهش و مدیریت دانش بنیاد هدایت ادامه داد: ارتباطی با مرکز فقه حکومتی زیر نظر آیت الله محسن اراکی داشتیم و نگاههای بنیاد هدایت به آنها عرضه شد و از حضور آنها استفاده کردیم؛ بنا شد در کارگروههای مختلفی که ذیل این مرکز پژوهشی هست کارهای مشترکی را رقم بزنیم.