به منطرگاه مدیریتی قرآن خوش آمدید.
سلمان نگهبان[۱]
رحیم ابوالحسینی[۲]
چکیده
در طول تاریخ هرگاه اهل ایمان به خداوند توکل نمودهاند و برای رسیدن به خواسته خود که پرستش خداوند متعال و اطاعت از قوانین الهی بوده است پافشاری و مقاومت نمودهاند، به پیروزی دست یافتهاند. و هرگاه از درِ سازش و تسلیم و نفاق وارد شدهاند جز خواری و ذلت نصیبشان نشده است. در این زمان که ظلم و جنایت عالم را فرا گرفته است و خون مسلمانان بیگناه چون نهر جاری است، بر همه مسلمانان واجب است که نسبت به مقاومت و شرایط و اصول آن متعهد و پایبند باشند.
در این نوشتار مقاومت به عنوان تنها راه پیروزی در برابر دشمنان شناخته شده است. از اینرو پس از مفهومشناسی، مبنای مقاومت بر اساس آیات قرآن، و سپس مهمترین شرایط، عوامل، موانع و نتایج آن ذکر شده است.
کلیدواژه: مقاومت، استقامت، عزت، دفاع، جهاد، وحدت، صهیونیسم.
مقدمه
مقاومت از اصول اولیه زندگی بشری است كه انسان بدون بهرهمندی از آن قادر به حیات نخواهد بود و به صورت غریزی در بسیاری از موارد نسبت به آن اقدام مینماید. هرچه تهدید بارزتر باشد، مقاومت و عکسالعمل فرد بیشتر است؛ اما در صورتی که فرد نسبت به تهدید و خطر ناآگاه باشد، یا آن را جدّی تلقی نکند، عکسالعمل مناسبی در برابر آن از خود بروز نخواهد داد. پس طبیعی است که اگر کسی متوجه خطر و تهدیدی نسبت به جان یا مال یا عِرض خود گردد، به دلیل درکی که از جان، مال و عِرض خود و همچنین شناختی که از خطر دارد، انگیزهای بسیار قوی برای مقاومت خواهد داشت. اما در صورتی که دایره تهدید را دورتر از تعلقات شخصی خود ببیند، به شکل غریزی انگیزه مقاومت در برابر آن به مراتب کمتر خواهد بود. بر این اساس است که جوامع مختلف همواره برای حفظ کیان و بنیان خود در تلاش بودهاند تا به افراد خود حسّ وطندوستی و آرمان دوستی را القاء کنند به گونهای که وطن و آرمان خود را پارهای از تن خود پندارند و در برابر تهدیدها مقاومت کنند و تا سر حد بذل جان، آن را پاس دارند. در واقع، تنها راه حفظ هر جامعهای اطاعت از رهبر جامعه و فداکاری و مقاومت افراد آن است. از این رو خداوند متعال به عنوان ولی اهل ایمان، راه برون رفت جامعه اسلامیاز گمراهی، ذلت و هلاکت را بیان فرموده و آنها را به سوی وحدت و دفاع و مقاومت در برابر دشمنان هدایت فرموده است.
دشمن نیز به اهمیت این مهم واقف است؛ از این رو با تلاش برای تغییر مفهوم و القاء روش مورد پسند خود بر آن است تا با تغییر مسیر جامعه اسلامی، آن را به دره هلاکت سوق دهد.
از جمله مفاهیمیکه با انگیزههای مختلف، دانسته و نادانسته مورد تحریف یا بی اعتنایی قرار میگیرد، مقاومت در برابر دشمن است. همیشه بودهاند کسانی که به دلیل هزینه داشتن مقاومت، پیشنهاداتی مانند مذاکره و یا دوستی با کفار را به جای مقاومت ارآیه کردهاند در حالی که راه نجات جامعه اسلامی، مقاومت است و هزینه راهکارهای بدیل، بسیار بیش از مقاومت میباشد.
إِنَّ رَبَّكَ يَعْلَمُ أَنَّكَ تَقُومُ أَدْنَىٰ مِنْ ثُلُثَيِ اللَّيْلِ وَنِصْفَهُ وَثُلُثَهُ وَطَائِفَةٌ مِنَ الَّذِينَ مَعَكَ ۚ وَاللَّهُ يُقَدِّرُ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ ۚ عَلِمَ أَنْ لَنْ تُحْصُوهُ فَتَابَ عَلَيْكُمْ ۖ فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ ۚ عَلِمَ أَنْ سَيَكُونُ مِنْكُمْ مَرْضَىٰ ۙ وَآخَرُونَ يَضْرِبُونَ فِي الْأَرْضِ يَبْتَغُونَ مِنْ فَضْلِ اللَّهِ ۙ وَآخَرُونَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ۖ فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنْهُ ۚ وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَأَقْرِضُوا اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا ۚ وَمَا تُقَدِّمُوا لِأَنْفُسِكُمْ مِنْ خَيْرٍ تَجِدُوهُ عِنْدَ اللَّهِ هُوَ خَيْرًا وَأَعْظَمَ أَجْرًا ۚ وَاسْتَغْفِرُوا اللَّهَ ۖ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ
پروردگارت آگاه است که تو و گروهی از کسانی که با تواند، نزدیک به دو سوم شب و گاهی نیمی از آن و زمانی یک سومش را [برای عبادت و خواندن قرآن] برمی خیزد، و خدا شب و روز را [دقیق و منظم] اندازه گیری می کند، و برای او مشخص است که شما هرگز نمی توانید [به علت کوتاهی و بلندی شب در طول سال، دو سوم و نصف و یک سوم را دقیقاً] اندازه گیری کنید، پس [اندازه گیری دقیق را] بر شما بخشید؛ بنابراین آنچه را از قرآن برای شما میسر است بخوانید. او می داند که به زودی برخی از شما بیمار می شوند، و گروهی برای به دست آوردن رزق و روزی خدا در زمین سفر می کنند، و بعضی در راه خدا می جنگند؛ پس آنچه را از آن میسر است بخوانید و نماز را برپا دارید و زکات بپردازید و وام نیکو به خدا بدهید؛ و آنچه را از عمل خیر برای خود پیش می فرستید، آن را نزد خدا به بهترین صورت و بزرگ ترین پاداش خواهید یافت؛ و از خدا آمرزش بخواهید که خدا بسیار آمرزنده و مهربان است.
إِنَّ هَٰذِهِ تَذْكِرَةٌ ۖ فَمَنْ شَاءَ اتَّخَذَ إِلَىٰ رَبِّهِ سَبِيلًا
بی تردید این [قرآن] مایه تذکر و پند است، پس هر کس بخواهد راهی به سوی پروردگارش [باتکیه براین قرآن] برگزیند.
وَيَسْتَعْجِلُونَكَ بِالْعَذَابِ ۚ وَلَوْلَا أَجَلٌ مُسَمًّى لَجَاءَهُمُ الْعَذَابُ وَلَيَأْتِيَنَّهُمْ بَغْتَةً وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ
آنان شتاب در آوردن عذاب را از تو می خواهند، اگر مدتی معین [برای آنان] مقرّر نبود، قطعاً آن عذاب را [که خواهانش هستند] بر آنان می آمد و حتماً ناگاه در حالی که بی خبرند، به سراغشان خواهد آمد.
أَوَلَمْ يَكْفِهِمْ أَنَّا أَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ يُتْلَىٰ عَلَيْهِمْ ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَرَحْمَةً وَذِكْرَىٰ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ
آیا برای آنان کافی نبوده است که ما این کتاب را که بر آنان خوانده می شود بر تو نازل کردیم؟! همانا در این کتاب رحمتی است و پندی برای مردمی که ایمان می آورند.
بَلْ هُوَ آيَاتٌ بَيِّنَاتٌ فِي صُدُورِ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ ۚ وَمَا يَجْحَدُ بِآيَاتِنَا إِلَّا الظَّالِمُونَ
بلکه این قرآن، آیات روشنی است در سینه کسانی که به آنان معرفت و دانش عطا شده است؛ و آیات ما را جز ستمکاران انکار نمی کنند.
مهر | دین و اندیشه | دوشنبه، 03 فروردین 1405 - 11:54
در این دوران سخت و دشوار جنگ جبهه باطل علیه انقلاب اسلامی ایران، یکی از بایستگی های مهم به اذعان همه، بالابردن مقاومت و تاب آوری در میان مسوولان و رزمندگان و مردم است.
خلاصه خبر
بررسی قرآن از ابعاد و منظرهای متفاوت میتواند به فهم دقیق تر آن و بهره مندی هرچه بیشتر کمک کند و آینده پژوهی قرآن یکی از این وجوه است.
این رویکرد با نگاه به گذشته (تاریخ انبیاء و امم)، تحلیل حال (وضعیت کنونی جامعه و جهان) و پیشبینی احتمالات آینده (بر اساس سنن الهی و اختیارات انسان) و معیار قرار دادن پیشگویی های وحیانی، به دنبال دستیابی به آینده مطلوب است.
از این منظر است که آینده پژوهی میتواند در شرایط سخت و پیچیده اجتماعی سیاسی جوامع مسلمان کمک کننده و راهگشا باشد.
از همین رو به راهکارهای تقویت تابآوری و مقاومت جامعه اسلامی ایران از منظر آیندهپژوهی قرآنی اشاره کرده است.
جامعهای که بر اساس این سنن حرکت کند، میتواند آیندهای تابآور و مقاوم بسازد.
این ترکیب، نیروی محرکه لازم برای غلبه بر موانع و تحقق اهداف بلندمدت را فراهم میکند.
ایجاد امت واحده (انسجام اجتماعی برای آینده پایدار):
مساله «جهاد تبیین» به تصریح قرآن کریم (لَتُبَیِّنُنَّهُ لِلنّاسِ وَ لا تَکْتُمُونَهُ.) اهمیّتی بسیار ژرف دارد، چراکه هم جنبه الهی دارد، هم جنبه انسانی.
آیندهپژوهی قرآنی بر لزوم خوداتکایی، تولید داخلی، و مدیریت عقلانی منابع برای ایجاد اقتصادی مقاوم و پایدار تأکید دارد تا جامعه بتواند در برابر شوکهای اقتصادی آینده، تاب بیاورد.
حفظ هویت و معنویت (لنگرگاه ثبات در گرداب تحولات):
از منظر آیندهپژوهی مهم ترین ویژگی جهان معاصر تحول پیچیده و تغییر شتابناک است که باید متناسب با آن، ثبات و مقاومت خاصی را در جامعه نهادینه کرد.
این لنگرگاه هویتی – اسلامی همان حفظ کرامت و عزت نفس و بهره مندی درست از نعمت های الهی است: «وَ لَقَدْ کَرَّمْنَا بَنِی آدَمَ وَ حَمَلْنَاهُمْ فِی الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَ رَزَقْنَاهُم مِّنَ الطَّیِّبَاتِ وَ فَضَّلْنَاهُمْ عَلَی کَثِیرٍ مِّمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِیلاً» (اسراء /75 ).
راهکارهای ارائه شده، چارچوبی برای ساختن آیندهای مقاوم بر اساس هدایتهای قرآنی هستند.
منبع : فرهنگ قرآن، اخلاق حمیده، ج 1، ص: 141 , امامى، عبدالنبى تعداد بازدید : 29791 تاریخ درج : 1398/05/16
1. تنظیم آیات استقامت به ترتیب مصحفی شان
1. کیفَ یکونُ لِلْمُشْرِکینَ عَهْدٌ عِنْدَ اللَّهِ وَ عِنْدَ رَسُولِهِ إِلَّا الَّذِینَ عاهَدْتُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ فَمَا اسْتَقامُوا لَکمْ فَاسْتَقِیمُوا لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ یحِبُّ الْمُتَّقِینَ.[1]
2. قالَ قَدْ أُجِیبَتْ دَعْوَتُکما فَاسْتَقِیما وَ لا تَتَّبِعانِّ سَبِیلَ الَّذِینَ لا یعْلَمُونَ.[2]
3. فَاسْتَقِمْ کما أُمِرْتَ وَ مَنْ تابَ مَعَک وَ لا تَطْغَوْا إِنَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ.[3]
4. قُلْ إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُکمْ یوحی إِلَی أَنَّما إِلهُکمْ إِلهٌ واحِدٌ فَاسْتَقِیمُوا إِلَیهِ وَ اسْتَغْفِرُوهُ وَ وَیلٌ لِلْمُشْرِکینَ.[4]
5. إِنَّ الَّذِینَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَیهِمُ الْمَلائِکةُ أَلَّا تَخافُوا وَ لا تَحْزَنُوا وَ أَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ الَّتِی کنْتُمْ تُوعَدُونَ.[5]
6. فَلِذلِک فَادْعُ وَ اسْتَقِمْ کما أُمِرْتَ وَ لا تَتَّبِعْ أَهْواءَهُمْ وَ قُلْ آمَنْتُ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ مِنْ کتابٍ وَ أُمِرْتُ لِأَعْدِلَ بَینَکمُ اللَّهُ رَبُّنا وَ رَبُّکمْ لَنا أَعْمالُنا وَ لَکمْ أَعْمالُکمْ لا حُجَّةَ بَینَنا وَ بَینَکمُ اللَّهُ یجْمَعُ بَینَنا وَ إِلَیهِ الْمَصِیرُ.[6]
7. إِنَّ الَّذِینَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقامُوا فَلا خَوْفٌ عَلَیهِمْ وَ لا هُمْ یحْزَنُونَ.[7]
8. وَ أَنْ لَوِ اسْتَقامُوا عَلَی الطَّرِیقَةِ لَأَسْقَیناهُمْ ماءً غَدَقاً.[8]
9. لِمَنْ شاءَ مِنْکمْ أَنْ یسْتَقِیمَ.[9]
2. در معنای استقامت
راغب در مفردات فرموده: به راهی که بر خط راست است، استقامت گفته می شود.
راه حق به این چنین راهی تشبیه شده است، مانند: «اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِیمَ»، «وَ أَنَّ هذا صِراطِی مُسْتَقِیماً»، «إِنَّ رَبِّی عَلی صِراطٍ مُسْتَقِیمٍ.» لازمه آن، استقامت انسان بر راه و روش مستقیم است؛ مانند قوله: «إِنَّ الَّذِینَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقامُوا»،* و قوله: «فَاسْتَقِمْ کما أُمِرْتَ»، و قوله: «فَاسْتَقِیمُوا إِلَیهِ.»[10
سلمان نگهبان[۱]
رحیم ابوالحسینی[۲]
چکیده
در طول تاریخ هرگاه اهل ایمان به خداوند توکل نمودهاند و برای رسیدن به خواسته خود که پرستش خداوند متعال و اطاعت از قوانین الهی بوده است پافشاری و مقاومت نمودهاند، به پیروزی دست یافتهاند. و هرگاه از درِ سازش و تسلیم و نفاق وارد شدهاند جز خواری و ذلت نصیبشان نشده است. در این زمان که ظلم و جنایت عالم را فرا گرفته است و خون مسلمانان بیگناه چون نهر جاری است، بر همه مسلمانان واجب است که نسبت به مقاومت و شرایط و اصول آن متعهد و پایبند باشند.
در این نوشتار مقاومت به عنوان تنها راه پیروزی در برابر دشمنان شناخته شده است. از اینرو پس از مفهومشناسی، مبنای مقاومت بر اساس آیات قرآن، و سپس مهمترین شرایط، عوامل، موانع و نتایج آن ذکر شده است.
کلیدواژه: مقاومت، استقامت، عزت، دفاع، جهاد، وحدت، صهیونیسم.
مقدمه
مقاومت از اصول اولیه زندگی بشری است كه انسان بدون بهرهمندی از آن قادر به حیات نخواهد بود و به صورت غریزی در بسیاری از موارد نسبت به آن اقدام مینماید. هرچه تهدید بارزتر باشد، مقاومت و عکسالعمل فرد بیشتر است؛ اما در صورتی که فرد نسبت به تهدید و خطر ناآگاه باشد، یا آن را جدّی تلقی نکند، عکسالعمل مناسبی در برابر آن از خود بروز نخواهد داد. پس طبیعی است که اگر کسی متوجه خطر و تهدیدی نسبت به جان یا مال یا عِرض خود گردد، به دلیل درکی که از جان، مال و عِرض خود و همچنین شناختی که از خطر دارد، انگیزهای بسیار قوی برای مقاومت خواهد داشت. اما در صورتی که دایره تهدید را دورتر از تعلقات شخصی خود ببیند، به شکل غریزی انگیزه مقاومت در برابر آن به مراتب کمتر خواهد بود. بر این اساس است که جوامع مختلف همواره برای حفظ کیان و بنیان خود در تلاش بودهاند تا به افراد خود حسّ وطندوستی و آرمان دوستی را القاء کنند به گونهای که وطن و آرمان خود را پارهای از تن خود پندارند و در برابر تهدیدها مقاومت کنند و تا سر حد بذل جان، آن را پاس دارند. در واقع، تنها راه حفظ هر جامعهای اطاعت از رهبر جامعه و فداکاری و مقاومت افراد آن است. از این رو خداوند متعال به عنوان ولی اهل ایمان، راه برون رفت جامعه اسلامیاز گمراهی، ذلت و هلاکت را بیان فرموده و آنها را به سوی وحدت و دفاع و مقاومت در برابر دشمنان هدایت فرموده است.
دشمن نیز به اهمیت این مهم واقف است؛ از این رو با تلاش برای تغییر مفهوم و القاء روش مورد پسند خود بر آن است تا با تغییر مسیر جامعه اسلامی، آن را به دره هلاکت سوق دهد.
از جمله مفاهیمیکه با انگیزههای مختلف، دانسته و نادانسته مورد تحریف یا بی اعتنایی قرار میگیرد، مقاومت در برابر دشمن است. همیشه بودهاند کسانی که به دلیل هزینه داشتن مقاومت، پیشنهاداتی مانند مذاکره و یا دوستی با کفار را به جای مقاومت ارآیه کردهاند در حالی که راه نجات جامعه اسلامی، مقاومت است و هزینه راهکارهای بدیل، بسیار بیش از مقاومت میباشد.
در این نوشتار به مبنای مقاومت در قرآن کریم به صورت مقارن با مراجعه به اسناد کتابخانهای و مبتنی بر قرآن به روش تحقیق توصیفی تحلیلی پرداخته شده است.