به منطرگاه مدیریتی قرآن خوش آمدید.
مرجع: أَحْسَنِها (لغاتقرآن)
مقالات مرتبط: احسن (مفرداتقرآن)، احسن (مفرداتنهجالبلاغه).
اَحْسَنِها:
(یَاْخُذُوا بِاَحْسَنِهَا)
[۱]
«اَحْسَنِهَا» از مادّه «حسن» است
[۲]
و این که در آیه بالا میخوانیم: «بهترین این دستورات را بگیرند»، نه به این معناست که در میان آنها «بد» و «خوب» بوده است و آنها وظیفه داشتهاند خوبها را بگیرند و بدها را رها کنند؛ و یا «خوب» و «خوبتر» داشته و موظف بودهاند تنها «خوبترها» را انتخاب نمایند؛ بلکه گاهی کلمه «افعل تفضیل» به معنای «صفت مشبّهه» میآید و آیه مورد بحث ظاهراً از این قبیل است؛ یعنی «احسن» به معنای «حسن» است؛ اشاره به این که جمیع این دستورات حسن است و نیک.
این احتمال نیز در آیه فوق وجود دارد که «احسن» به همان معنای بهتر و افعل تفضیل بوده باشد. اشاره به این که در میان این دستورات، اموری مجاز شمرده شده است (همانند قصاص) و اموری از آن بهتر معرفی شده (همانند عفو و گذشت)؛ یعنی به پیروانت بگو: تا میتوانند آنچه بهتر است را انتخاب کنند و فیالمثل عفو را بر قصاص (جز در موارد خاص) ترجیح دهند.
این احتمال وجود دارد که ضمیر «اَحْسَنِها» به «قُوّة» یا «اخذ به قوّة» باز گردد؛ اشاره به این معنا که آنها را به بهترین نوع از جدّیّت و قوّت و قدرت بگیرند.
[۳]
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
به نام خداوند رحمتگر مهربان
كهيعص ﴿۱﴾
كافها يا عين صاد (۱)
ذِكْرُ رَحْمَتِ رَبِّكَ عَبْدَهُ زَكَرِيَّا ﴿۲﴾
[اين] يادى از رحمت پروردگار تو [در باره] بنده اش زكرياست (۲)
إِذْ نَادَى رَبَّهُ نِدَاءً خَفِيًّا ﴿۳﴾
آنگاه كه [زكريا] پروردگارش را آهسته ندا كرد (۳)
قَالَ رَبِّ إِنِّي وَهَنَ الْعَظْمُ مِنِّي وَاشْتَعَلَ الرَّأْسُ شَيْبًا وَلَمْ أَكُنْ بِدُعَائِكَ رَبِّ شَقِيًّا ﴿۴﴾
گفت پروردگارا من استخوانم سست گرديده و [موى] سرم از پيرى سپيد گشته و اى پروردگار من هرگز در دعاى تو نااميد نبوده ام (۴)
وَإِنِّي خِفْتُ الْمَوَالِيَ مِنْ وَرَائِي وَكَانَتِ امْرَأَتِي عَاقِرًا فَهَبْ لِي مِنْ لَدُنْكَ وَلِيًّا ﴿۵﴾
و من پس از خويشتن از بستگانم بيمناكم و زنم نازاست پس از جانب خود ولى [و جانشينى] به من ببخش (۵)
سوره مریم نوزدهمین سوره قرآن کریم است که در مکه بر رسول خدا (ص) نازل شده و در جزء شانزدهم جای دارد. در روایات آمده است که خواندن سوره مریم فضایل زیادی مانند رسیدن به نعمتهای دنیوی و اخروی و بینیازی از هر چیزی خواهد داشت. از آثار و برکات خواندن سوره مریم نیز ذکر شده که برای زیاد شدن خیر و برکت و روزی درخانه و دفع دشمن و دیدن خوابهای خوش مفید است. در این مقاله قصد داریم به معرفی سوره مریم بپردازیم و فضایل و آثار و برکات خواندن این سوره را برای شما بیان کنیم، پس با ما همراه باشید.
معرفی سوره مریم و ویژگیهای آن
دلیل نامگذاری «سوره مریم بدین نام این است که در آیات 16 تا 27 و نیز آیه 34 سوره مریم به داستان حضرت مریم اشاره شده است» (1). از دیگر «نامهای سوره مریم کهیعص است زیرا سوره مریم با این حروف آغاز میشود» (2). به سوره مریم «کهـ» نیز گفتهاند» (3). سوره مریم «از سورههای مکی قرآن و در ترتیب نزول سوره چهل و چهارمی است که بر رسول خدا (ص) نازل شده است» (4). تعداد آیات سوره مریم« 98 آیه و تعداد کلمات آن 972 کلمه است. این سوره از 3935 حرف تشکیل شده و از نظر حجمی در گروه سورههای مثانی و کمتر از نیم جزء جای دارد. سوره مریم سوره دهم از بیست و نه سورهای است که با حروف مقطعه آغاز میشود» (5). محتوای «سوره مریم بشارت و انذار است که در قالب داستانهای پیامبران ذکر شده است» (6).
فضیلتهای خواندن سوره مریم
روایتی از امام صادق (ع) در مورد فضائل خواندن سوره مریم آمده است که در ادامه به آن اشاره میکنیم.
بهرهمندی از نعمتهای دنیوی و اخروی
در روایتی از امام صادق آمده است که «هر کسی سوره مریم را بهطور مداوم بخواند نخواهد مُرد تا اینکه به آنچه از جان و مال و فرزند که او را بینیاز کند خواهد رسید و در آخرت نیز از یاران حضرت عیسی (ع) خواهد بود و در روز قیامت سلطنتی به مانند سلطنت حضرت سلیمان به او داده خواهد شد» (7).
اعطای درجه و حسنه فراوان و محشور شدن با گروه سابقین
سوره حدید پنجاه و هفتمین سوره قرآن کریم است که در مدینه بر رسول خدا (ص) نازل شده و در جزء بیست و هفتم از قرآن جای دارد. در روایات آمده که خواندن سوره حدید موجب در امان بودن از عذاب خداوند و بهرهمندی از نعمتهای بهشتی خواهد شد. از آثار و برکات این سوره نیز ذکر شده که برای شجاعت در جنگ و برآورده شدن حاجت مفید است. در این مقاله در تلاشیم تا شما را با سوره حدید آشنا کنیم و فضائل و آثار و برکات آن را ذکر نماییم، پس تا پایان این مطلب با ما همراه باشید.
معرفی سوره حدید
دلیل نامیدن سوره حدید بدین نام این است که «واژه «حدید» در آیه بیست و پنجم آن ذکر شده است» (1). «کلمه حدید در این آیه بهمعنی آهن آمده است» (2). این سوره در «ترتیب نزول سوره نود و چهارمی است که بر رسول خدا (ص) نازل شده است» (3). سوره حدید «یکی از سورههای هفتگانه قرآن است که با تسبیح خداوند شروع میشوند» (4). این سوره از« 29 آیه، 576 کلمه و 2545 حرف تشکیل شده است» (5). محتوای سوره حدید به موضوعاتی چون «توحید، عظمت قرآن، وضع مؤمنان و منافقان در قیامت، دعوت به ایمان و سرگذشت اقوام گذشته کافر، تشویق به انفاق برای جهاد در راه خدا و عدالت اجتماعی میپردازد» (6).
فضائل خواندن سوره حدید
از جمله آثار و برکات قرائت سوره حدید در روایات به موارد زیر اشاره شده است.
نشانه ایمان به خدا
در روایتی از رسول خدا (ص) آمده است که «هر کسی سوره حدید را بخواند از افرادی خواهد بود که به خدا و رسول او ایمان آورده است» (7).
دارای اسم اعظم خداوند
سوره حدید یکی از سورههای قرآن است که احتمال دارد اسم اعظم در آن ذکر شده باشد. رسول گرامی اسلام (ص) به براد بن عازب فرمود: اگر میخواهی خداوند را به اسم اعظم او صدا بزنی، ده آیه اول سوره حدید و نیز آیات آخر سوره حشر را بخوان» (8).
در امان بودن از عذاب خداوند
از امام صادق(ع) نقل شده است که «هر فردی سوره حدید و مجادله را در نمازهای واجب خود قرائت کند و بر خواندن آن مداومت نماید، خداوند او را تا هنگام مرگش هیچگاه عذاب نمیدهد و نه خود او و نه خانوادهاش هیچ بدی نخواهند دید و هیچ فقری به او نمیرسد» (9).
مجموعه «لغات دشوار قرآن» منتشر شد
مهر | دین و اندیشه | سه شنبه، 06 مرداد 1405 - 15:11
مرکز طبع و نشر قرآن جمهوری اسلامی ایران مجموعه «لغات دشوار قرآن» را منتشر کرد. این مجموعه با بهرهگیری از منابع معتبر تفسیری، کتب اعراب و نظر اساتید قرآن تدوین شده است.
به گزارش خبرگزاری مهر، مجموعهای از لغات دشوار قرآن کریم با هدف تسهیل در یادگیری واژگان و تعمیق فهم مفاهیم آیات، در اختیار حافظان قرآن قرار گرفته است.
این مجموعه ویژه حافظانی است که علاوه بر حفظ آیات، به یادگیری معانی واژگان و مفاهیم قرآن نیز اهتمام دارند.
دستاندرکاران این طرح ابراز امیدواری کردهاند که استفاده از این فایلها بتواند در افزایش دقت حافظان در فهم و تدبر در آیات الهی مؤثر باشد.
این مجموعه حاصل تلاش جمعی از کارشناسان مرکز طبع و نشر قرآن جمهوری اسلامی ایران است که با مراجعه به منابع معتبر تفسیری، کتابهای اعراب قرآن و ترجمههای رایج، تدوین شده است.
همچنین، فرآیند تهیه این اثر پس از برگزاری جلسات متعدد کارشناسی و بهرهگیری از دیدگاهها و نظرات استادان و صاحبنظران علوم قرآنی انجام شده است.
کارشناسان حوزه آموزش قرآن بر این باورند که آشنایی حافظان با واژگان دشوار قرآن، علاوه بر تثبیت محفوظات، زمینه فهم دقیقتر آیات و ارتقای مهارتهای تدبر در قرآن را فراهم میکند و میتواند کیفیت آموزش و فعالیتهای قرآنی را به شکل محسوسی افزایش دهد.
علاقهمندان و حافظان قرآن میتوانند با مراجعه به درگاه ehowzeh.com از سوی حوزه مجازی صباح، این مجموعه را بهصورت رایگان دریافت و از آن در برنامههای آموزشی و حفظ خود استفاده کنند.
مهر | فرهنگی و هنری | سه شنبه، 06 مرداد 1405 - 16:22
نشست رونمایی از «قرآن زعفرانی» به عنوان کهنترین نسخه تاریخدار و کامل قرآن با ترجمه فارسی، با حضور و سخنرانی جمعی از برجستهترین پژوهشگران و زبانشناسان در کتابخانه ملی برگزار شد.
خلاصه خبر
به گزارش خبرنگار مهر، نشست رونمایی از قرآن زعفرانی، به عنوان کهنترین نسخه کامل و مورخ قرآن کریم با ترجمه فارسی، روز سهشنبه ۶ مردادماه ۱۴۰۵ در سالن حکمت سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار شد.
برنامه پس از پخش سرود ملی و تلاوت آیاتی از قرآن کریم، با نمایش کلیپی از مراحل چاپ این اثر توسط نشر سیادت آغاز شد.
در این بخش، مرتضی کریمینیا، پژوهشگر نسخههای خطی، با اشاره به روند هشتساله آمادهسازی این مصحف اظهار داشت: این قرآن که در موزه عباسی نگهداری میشود، با همکاری چاپخانه اندیشه برتر به چاپ رسیده است.
وی با قدردانی از بنیاد سودآور، و دست اندرکاران انتشار با کیفیت این اثر افزود: قرآن زعفرانی توسط ابوالفضل زعفرانی در سال ۵۴۶ قمری در شهر ری کتابت شده است.
این اثر، کهنترین نسخه تاریخدار و کامل از ترجمه قرآن به زبان فارسی است که تا کنون شناسایی شده و گنجینهای از واژگان کهن قرن ششم و پیش از آن در ایران مرکزی را در خود جای داده است.
وی در ادامه با نقد برخی ادعاها درباره قدمت نسخههای دیگر افزود: برخلاف آنچه در تبلیغات درباره قرآن قدس به عنوان قدیمیترین نسخه گفته میشود، پژوهشها نشان میدهد که آن اثر تنها روایتی گویشی از ترجمه ضمن تفسیر طبری است.
قرآن زعفرانی نیز در واقع ترجمه ابوبکر عتیق نیشابوری سورآبادی است که از دل تفسیر وی استخراج شده است.
وی با مقایسه این اثر با تاجالتراجم شاپور اسفراینی، خاطرنشان کرد که هرگاه مترجم یا مفسری جایگاه ویژهای داشته، ترجمه آیات از متن تفسیر او انتزاع و به صورت مستقل کتابت میشده است؛ اتفاقی که برای ترجمه سورآبادی در قالب قرآن زعفرانی نیز رخ داده است.
بررسی شواهد گویشی ری در قرآن زعفرانی
گستردگی و تفاوتهای زبانی در ترجمههای کهن قرآن
عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی در تحلیل ساختار ترجمههای کهن قرآن گفت: درباره ترجمههای قرآن و ترجمه تفسیرهای کهن (مانند نسخه معروف به قرآن قدس) باید به این نکته اشاره کرد که چون مترجمان یا مفسران، این آثار را برای مردم شهر و منطقه خود نگاشتهاند، ما با ترجمههای متعددی روبرو هستیم که از نظر زبانی تفاوتهای آشکاری با یکدیگر دارند.
این قرآن نیز دارای ویژگیهای گویشی خاص خود است و واژههای بسیار کهن و نادری در آن یافت میشود که در دیگر متون به چشم نمیخورد؛ امری که نشان میدهد اصل این ترجمه و تفسیر، در منطقهای دوردست-به احتمال قوی در نواحی اطراف نیشابور-برای ساکنان آن دیار نگاشته شده است.
متأسفانه امروزه در میان ویراستاران ما این تصور نادرست رایج شده که در زبان فارسی حرف همزه وجود ندارد و بر این اساس، کلمات عربی را به شکلهای نامأنوس تغییر میدهند؛ مثلاً قرائت را به صورت قرایت مینویسند.
وظیفه ما به عنوان پژوهشگران زبان، محافظت از زبان فارسی فصیح و تذکر این نکات در محافل علمی است.
تئوری ترجمه و عدم امکان انطباق صد درصدی واژگان
صادقی در پایان با اشاره به نظریه ترجمه گفت: ترجمه صد درصدی از یک زبان به زبان دیگر عملاً غیرممکن است.
ضرورت ثبت واژگان در ترجمههای تفسیری و مفهومی
وی برای تبیین این اشکال فنی به نمونهای در صفحه ۷۰۲ قرآن زعفرانی اشاره کرد و افزود: در این صفحه، عبارت پسروی کنند او را در برابر فعل یَتَّبِعُوه آمده است.
این پژوهشگر دومین اشکال روش مذکور را حذف واژگان کلیدیِ متن دانست و گفت: قرآن زعفرانی در بسیاری از موارد یک ترجمه خالص نیست، بلکه رویکردی تفسیری و مفهومی دارد.
شواهد تاریخی پایداری ایرانیان بر زبان و هویت خویش
او به تبیین بستر اجتماعی، پیشینه تاریخی و دغدغههای هویتی ایرانیان در ترجمه قرآن کریم و پیوند آن با حفظ زبان فارسی پرداخت.
مسجدجامعی سخنان خود را با طرح پرسشی کلیدی درباره علل شکلگیری ناگهانی ترجمههای فارسی قرآن در سدههای نخستین اسلامی آغاز کرد و گفت: چطور میشود که مناطقی چون سیستان، خراسان، ری و فارس، همگی به یکباره و در یک برهه تاریخی دست به ترجمه قرآن میزنند؟
پاسخ منفی است؛ این پدیده قطعاً بدون بستر اجتماعی رخ نداده و ریشه در نسبت عمیق و تاریخی ایرانیان با قرآن کریم دارد.
وی افزود: ایرانیان از نخستین روزهای پذیرش اسلام، بیشترین ارتباط را با قرآن برقرار کردند؛ اما در این میان یک ویژگی متمایز داشتند و آن، پایبندی شدید به هویت ملی خود بود.
تکوین زبان مکتوب و نمونههای کهن زبان فارسی
مسجد جامعی به شرایط سیاسی و اجتماعی دوره شکلگیری نخستین ترجمههای رسمی قرآن اشاره کرد و گفت: هنگامی که فقها و حنفیان تصمیم به ترجمه قرآن گرفتند، فضای اجتماعی ایران کاملاً پذیرای این رخداد بود.
با صدور فتواهای مجاز بودن ترجمه، آن سد تاریخی شکست و ما با یک حرکت انفجاری در ارائه ترجمههای مختلف مواجه شدیم که قرآن زعفرانی نیز محصول همین دوره طلایی و جنبش انفجاری است.
ویژگیهای کاربردی قرآن زعفرانی و نقش ترجمهها در غنای زبان فارسی
آمار ترجمههای قرآن و ابعاد هنری اثر
وی در بخش دیگری از سخنان خود به آمار خیرهکننده ترجمههای فارسی قرآن اشاره کرد و گفت: به جرئت میتوان گفت به هیچ زبانی در دنیا به اندازه زبان فارسی، قرآن ترجمه نشده است.
از روزگار کهن تاکنون، حدود ۳۰ تا ۴۰ مجموعه ترجمه بسیار قدیمی و بیش از ۵۰ ترجمه معاصر به زبان فارسی داریم؛ حتی امروزه ترجمه قرآن به زبان شعر نیز رواج یافته و نزدیک به ۱۰ نمونه از آن تولید شده است.
یا طرحهای ارزشمندی که استاد مرتضی ممیز برای جلدهای قرآن خلق کردند و بیش از بیست طرح از آنها موجود است و برای نخستین بار در اینجا اعلام میکنم.
اینها نشاندهنده ارادت قلبی و درونی همه اقشار جامعه ایران به ساحت قرآن است.
حتی در بررسی آمار پرشمارترین ناشران قرآن، نامهایی چون انتشارات مرحوم شیخ حسین انصاریان در قم برجسته بود.
مسجدجامعی در پایان سخنان خود با تجلیل از کارنامه علمی مرتضی کریمینیا گفت: آشنایی بنده با فعالیتهای جناب کریمینیا به سالهای دور برمیگردد؛ زمانی که ایشان در نشریه گلستان قرآن که شاید نخستین هفتهنامه قرآنی جهان اسلام بود، قلم میزدند و کار ارزشمند معرفی کتابها و نسخهشناسی را دنبال میکردند؛ حرکتی که بعدتر در قالب خبرگزاری قرآن (ایکنا) استمرار یافت.
قرن ششم؛ عصر طلایی تفسیرنگاری فارسی و جایگاه قرآن زعفرانی
وی در این گفتار، به سیر تاریخی ترجمهنگاری قرآن در ایران، نقش تفاسیر کهن در تکوین زبان فارسی و اهمیت علمی نسخه زعفرانی پرداخت.
او با اشاره به پیشینه نخستین تلاشها برای ترجمه کلام وحی به زبان فارسی گفت: به لحاظ تاریخی، شاید نخستین کسی که قرآن یا بخشهایی از آن را به فارسی برگرداند، سلمان فارسی بود.
با این حال، توده مردم هرگز زبان ملی خود یعنی فارسی را رها نکردند؛ در نتیجه، ضرورت فهم دین ایجاب میکرد که قرآن به زبان فارسی برگردانده شود.
در آن مقطع، با فتوای تاریخی علمای ماوراءالنهر، خواندن و نوشتن ترجمه قرآن به زبان فارسی مجاز و رسمی اعلام شد.
این رویکرد فقهی و فرهنگی، سرچشمه نخستین ترجمههای مدون قرآن شد و راه را برای تولید تفاسیر متعدد هموار کرد.
این مصاحف کمکم جمعآوری شد و هسته اولیه کتابخانه حرم مطهر رضوی را شکل داد.
همچنین بررسی «قرآن قدس» که با گویش سیستانی خود یکی از شگفتیهای زبانی است و در همان سالها توسط دانشجویان و پژوهشگران مورد مطالعه قرار گرفت.
در همین دوره است که نسخههای ارزشمندی نظیر قرآن ابوالفضل زعفرانی کتابت میشود.
وی در خصوص ابعاد علمی تصحیح قرآن زعفرانی افزود: جناب آقای کریمینیا زحمت بسیار زیادی برای بررسی این اثر کشیدهاند.
در پایان این جلسه از کتاب نفیس قرآن زعفرانی رونمایی شد.
مهر | دین و اندیشه | سه شنبه، 06 مرداد 1405 - 16:11
حجتالاسلام سیدناصرالدین نوریزاده گفت: برنامههای قرآنی اربعین ۱۴۰۵ با محور «قرار طلوع» در موکبها اجرا میشود.
خلاصه خبر
حجتالاسلام سیدناصرالدین نوریزاده رئیس مرکز امور قرآنی سازمان اوقاف و امور خیریه با اشاره به اهمیت بهرهگیری از ظرفیت عظیم اربعین برای ترویج معارف قرآن کریم گفت: مرکز امور قرآنی سازمان اوقاف با هدف پیوند دادن فضای معنوی اربعین با آموزههای قرآنی، بستهای از برنامههای متنوع را برای اجرا در موکبها تدارک دیده است تا زائران حسینی در مسیر عشق و زیارت، بیش از پیش با کلام وحی مأنوس شوند.
رئیس مرکز امور قرآنی سازمان اوقاف افزود: از جمله برنامههای پیشبینیشده، برگزاری جمعخوانی روزانه سوره مبارکه فتح پس از نماز مغرب و عشاء به نیت پیروزی جبهه مقاومت، برپایی جلسات تصحیح قرائت نماز و تلاوت یک صفحهای قرآن کریم و همچنین اجرای طرح ختم قرآن با اهدای ثواب به روح مطهر رهبر و قائد شهید و شهدای بیت شریف ایشان و ارواح طیبه شهدای عزیز و زائران اباعبدالله الحسین(ع) است.
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
به نام خداوند رحمتگر مهربان
سَبَّحَ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ﴿۱﴾
هر چه در آسمانها و زمین است همه به تسبیح و ستایش یکتا خدایی که مقتدر و حکیم است مشغولند. (۱)
لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ﴿۲﴾
آن خدایی که فرمانروایی آسمانها و زمین از آن اوست، او زنده میگرداند و باز میمیراند و اوست که بر همه چیز تواناست. (۲)
هُوَ الْأَوَّلُ وَالْآخِرُ وَالظَّاهِرُ وَالْبَاطِنُ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ﴿۳﴾
اوّل و آخر هستی و پیدا و پنهان وجود همه اوست و او به همه امور عالم داناست. (۳)
هُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ يَعْلَمُ مَا يَلِجُ فِي الْأَرْضِ وَمَا يَخْرُجُ مِنْهَا وَمَا يَنْزِلُ مِنَ السَّمَاءِ وَمَا يَعْرُجُ فِيهَا وَهُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ مَا كُنْتُمْ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ﴿۴﴾
اوست خدایی که آسمانها و زمین را در شش روز (و شش مرتبه کلی ظهور وجود) بیافرید آنگاه بر عرش (تدبیر عالم) قرار گرفت، او هر چه در زمین فرو رود و هر چه از آن برآید و آنچه از آسمان نازل شود و آنچه به آن بالا رود همه را میداند و هر کجا باشید او با شماست و خدا به هر چه کنید بیناست. (۴)
لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَإِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ ﴿۵﴾
آسمانها و زمین همه ملک اوست و رجوع تمام امور عالم به سوی خداست. (۵)
يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهَارِ وَيُولِجُ النَّهَارَ فِي اللَّيْلِ وَهُوَ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ ﴿۶﴾
شب را در (پرده زرین) روز نهان کند و روز را در (خیمه سیاه) شب پنهان سازد و به اسرار دلهای خلق هم او آگاه است. (۶)
مراد از «أَحْسَنَ» در آیۀ «وَ اتَّبِعُوا أَحْسَنَ ما أُنْزِلَ إِلَیْکُمْ مِنْ رَبِّکُم ...» (زمر: 55) چیست؟ مگر غیراحسن نیز از جانب خدا نازل شده است؟
پاسخ:
خداوند در آیۀ 55 سورۀ «زمر» فرموده است: «وَ اِتَّبِعُوا أَحْسَنَ مٰا أُنْزِلَ إِلَیْکُمْ مِنْ رَبِّکُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ یَأْتِیَکُمُ اَلْعَذٰابُ بَغْتَهً وَ أَنْتُمْ لاٰ تَشْعُرُونَ: و از نیکوترین چیزی که از طرف پروردگارتان به سوی شما نازل شده است پیروی کنید؛ پیش از آنکه ناگهان و درحالیکه بی خبرید، عذاب به شما رسد».
بر اساس این آیه باید قبل از اینکه دیر شود، از «بهترین چیزی که از سوی خدا نازل شده است»، پیروی کنیم.
منظور از بهترین چیزی که خدا نازل کرده است
درباره منظور خداوند از «أَحْسَنَ مٰا أُنْزِلَ إِلَیْکُمْ مِنْ رَبِّکُمْ»، اقوال مختلف و متعددی وجود دارد (1)؛ اما به نظر میرسد قول صحیح یا اصح آن است که منظور از بهترین چیزی که خدا نازل کرده، قرآن است (2). خداوند در تاریخ زندگی بشر مطالب فراوانی را از طریق پیامبران به بشر نازل کرده است: «قُولُوا آمَنّٰا بِاللّٰهِ وَ مٰا أُنْزِلَ إِلَیْنٰا وَ مٰا أُنْزِلَ إِلىٰ إِبْرٰاهِیمَ وَ إِسْمٰاعِیلَ وَ إِسْحٰاقَ وَ یَعْقُوبَ وَ اَلْأَسْبٰاطِ وَ مٰا أُوتِیَ مُوسىٰ وَ عِیسىٰ وَ مٰا أُوتِیَ اَلنَّبِیُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ لاٰ نُفَرِّقُ بَیْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ وَ نَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ: بگویید ما به خدا و آنچه به سوی ما نازل شده و به آنچه بر ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و نوادگانِ [دارای مقام نبوّت] آنان فرود آمده و به آنچه به موسی و عیسی و آنچه به پیامبران از ناحیه پروردگارشان دادهشده ایمان آوردیم؛ میان هیچیک از آنان [در اینکه از سوی خدا برای هدایت مردم مبعوث شدهاند] فرقی نمیگذاریم و ما در برابر او تسلیم هستیم» (3).
از این میان برخی در قالب کتاب نازل شدهاند:
هُوَ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ عَالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ هُوَ الرَّحْمَنُ الرَّحِيمُ ﴿۲۲﴾
اوست خدای یکتایی که غیر او خدایی نیست که دانای نهان و آشکار عالم است، اوست بخشنده و مهربان. (۲۲)
هُوَ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلَامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ الْعَزِيزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُ سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا يُشْرِكُونَ ﴿۲۳﴾
اوست خدای یکتایی که غیر او خدایی نیست، سلطان مقتدر عالم، پاک از هر نقص و آلایش، منزّه از هر عیب و ناشایست، ایمنی بخش دلهای هراسان، نگهبان جهان و جهانیان، غالب و قاهر بر همه خلقان، با جبروت و عظمت، بزرگوار و برتر (از حدّ فکرت)، زهی منزّه و پاک خدای یکتا که از هر چه بر او شریک پندارند منزّه و (از آنچه در وهم و خیال و عقل اندیشند) مبرّ است. (۲۳)
هُوَ اللَّهُ الْخَالِقُ الْبَارِئُ الْمُصَوِّرُ لَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى يُسَبِّحُ لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ﴿۲۴﴾
اوست خدای آفریننده عالم امکان و پدید آرنده جهان و جهانیان، نگارنده صورت خلقان، او را نامهای نیکو بسیار است، آنچه در آسمانها و زمین است همه به تسبیح و ستایش او مشغولند و اوست یکتا خدای مقتدر حکیم. (۲۴) سوره حشر کتاب قرآن