سوره یونس دهمین سوره قرآن کریم است که در مکه بر رسول خدا (ص) نازل شده و در جزء یازدهم قرار دارد. از فضایل خواندن سوره یونس که در روایات به آن‌ها اشاره شده است می‌توان به اعطای پاداش فراوان و دوری از جهالت اشاره کرد. از آثار و برکات خواندن این سوره نیز آمده است که برای درمان درد پهلو و آسانی وضع حمل مفید است. در این مطلب سعی داریم فضایل، آثار و برکات و پاداش خواندن سوره یونس را برای شما بیان کنیم، پس اگر به‌دنبال آشنایی بیشتر با این سوره هستید، تا انتها ما را همراهی نمایید.

دلیل نامگذاری سوره یونس، محل نزول و ویژگی‌های آن

دلیل نامگذاری «سوره یونس این است که در آن از ماجرای نجات قوم یونس از عذاب سخن گفته است» (1). سوره یونس «از سوره‌های مکی قرآن به‌شمار می‌رود و ذکر شده که فقط آیات 94 ، 95 و 96 آن در مدینه بر پیامبر (ص) نازل شده است» (2). در ترتیب نزول «سوره یونس سوره پنجاه و یکمی است که بر رسول خدا (ص) نازل شده است» (3). این سوره «دارای 109 آیه است و از 1844کلمه تشکیل شده و تعداد حروف آن 7593 حرف است. از نظر حجمی سوره یونس در گروه سوره‌های مئون قرار می‌گیرد و دو سوم یک جزء را تشکیل می‌دهد. این سوره سوره چهارم از سوره‌هایی است که با حروف مقطعه آغاز می‌شوند» (4).

محتوای سوره یونس

 محتوای سوره یونس «درباره دلایل اثبات وجود خداوند، مظاهر قدرت خدا، نبوت و بعثت پیامبران، وحی، اسرار خلقت و آیات تکوینی و علوم طبیعی است و در آن تمثیلی از حقیقت دنیا و ناپایداری آن و نیز آخرت را مورد توجه قرار می‌دهد. در سوره یونس به داستان زندگی پیامبرانی مانند نوح، موسی و یونس اشاره شده است» (5). در این سوره «از مقام رسول خدا (ص) نیز سخن به میان آمده است» (6).

فضایل خواندن سوره یونس در روایات

روایاتی در مورد فضیلت خواندن سوره یونس آمده است که در ادامه آن‌ها را بیان می‌کنیم.

دوری از جهل و مقرب شدن در روز قیامت

از امام صادق (ع) آمده است که «هر کس سوره یونس را به مدت دو یا سه ماه قرائت کند از جاهلان و بی‌خبران نخواهد بود و از مقربان در روز قیامت خواهد بود» (7).

در روایتی دیگر در مورد فضیلت سوره یونس آمده است که «ابان بن عثمان از محمد نقل کرده که امام باقر (ع)  به او فرمود بخوان. می‌گوید که از چه بخوانم؟ ایشان فرمودند: از سوره هفتم قرآن بخوان. بیان می‌کند که من سوره یونس را قرائت کردم تا به آیه 26 سوره یونس «لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا الْحُسْنَى وَزِيَادَةٌ وَلَا يَرْهَقُ وُجُوهَهُمْ قَتَرٌ وَلَا ذِلَّةٌ» رسیدم فرمود: بس است. پیامبر (ص) فرموده به راستی که در شگفت هستم که چگونه زمانی که قرآن می‌خوانم موی من سفید نشود» (8).

آثار و برکات قرائت سوره یونس

در مورد خواص خواندن این سوره روایت‌های زیر ذکر شده است.

آسانی وضع حمل

آمده است که «برای آسانی زاییدن هر کسی با اعتقاد و ایمان آیه 31 سوره یونس «قُلْ مَنْ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ أَمَّنْ يَمْلِكُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَمَنْ يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَمَنْ يُدَبِّرُ الْأَمْرَ فَسَيَقُولُونَ اللَّهُ فَقُلْ أَفَلَا تَتَّقُونَ» را با خلوص نیت و توجه به خدا و معنی آیه به نیت آسان زاییدن زنی قرائت کند درد زاییدن او کم خواهد شد و وضع حمل او آسان می‌شود» (9).

درمان درد پهلو

برای درمان درد پهلو گفته‌اند که «هر کسی با اعتقاد و ایمان آیه 12 سوره یونس«وَإِذَا مَسَّ الْإِنْسَانَ الضُّرُّ دَعَانَا لِجَنْبِهِ أَوْ قَاعِدًا أَوْ قَائِمًا فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُ ضُرَّهُ مَرَّ كَأَنْ لَمْ يَدْعُنَا إِلَى ضُرٍّ مَسَّهُ  كَذَلِكَ زُيِّنَ لِلْمُسْرِفِينَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ» را بر کاسه‌ای نو و پاک با خلوص نیت و توجه به خدا و معنی آیه بنویسد و سیاهی نوشته‌ها را با استفاده از روغن زیتون محو کند و از بین ببرد و پس از آن روغن را به محل درد بمالد، درد برطرف خواهد شد» (10).

غلبه بر دشمن

از امام صادق (ع) نقل است که «هر کسی سوره یونس را برای دفع دشمن و پیروزی بر او 21 مرتبه با خلوص نیت و توجه به خدا و معنی آیات آن قرائت کند بر دشمن غالب خواهد شد» (11).

پاداش خواندن سوره یونس

در مورد پاداش قرائت سوره یونس از رسول خدا (ص) روایت شده است که «فرمودند هر کسی سوره یونس را بخواند ده برابر افرادی که حضرت یونس (ع) را تصدیق یا تکذیب نموده‌اند و نیز به تعداد افرادی که به همراه فرعون غرق شده‌اند، پاداش به او عطا می‌شود» (12).

کلام آخر

سوره یونس یکی از سوره‌های قرآن است که با حروف «الر»آغاز می‌شود. در مورد فضیلت خواندن این سوره آمده است که موجب مقرب بودن در روز قیامت خواهد شد. از آثار و برکات این سوره نیز ذکر شده که برای غلبه بر دشمن و پیروزی در برابر آن مفید است. با توجه به مطالبی که بیان شد خواندن سوره یونس فضایل و پاداش فراوانی دارد و توصیه می‌شود که همواره در هر فرصتی قرائت گردد.

 

پی‌نوشت

1. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، 1374 ش، ج8، ص 212.
2. طبرسی، مجمع‌البیان، 1372 ش، ج5، ص 131.
3. معرفت، آموزش علوم قرآن، 1371 ش، ج1، ص 166.
4. خرمشاهی، سوره یونس، ج2، ص 1239.
5. صفوی، سوره یونس، ص 841.
6. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، 1374 ش، ج8، ص 212.
7. مجمع‌البیان، ج3، ابتدای تفسیر سوره یونس.
8. متن و ترجمه البرهان فی تفسیر القرآن. ج7. ص 2.
9. خواص آیات قرآن، ص 88.
10. همان.
11. همان، 87.
12. مجمع‌البیان، ج3، ابتدای تفسیر سوره یونس.