خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها - محدثه نجف زاده: چهارم شعبان سال ۲۶ هجری قمری، مدینه منوره شاهد طلوع مولودی بود که تقدیر الهی برای او رسالتی بزرگ رقم زده بود، مولودی که بعدها به عنوان پرچمدار نهضت عاشورا و نماد جاودانه وفاداری به ولایت شناخته شد و نامش تا ابد در کنار حماسه کربلا خواهد درخشید.
عباس بن علی علیه‌السلام در خانه‌ای چشم به جهان گشود که سرچشمه ایمان، معرفت و فضیلت بود، پدری چون امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب علیه‌السلام و مادری پاک‌سرشت و باوفا همچون فاطمه کلابیه، مشهور به ام‌البنین، زمینه‌ساز پرورش انسانی شدند که تاریخ همانندی برای او در جوانمردی، شجاعت و ولایت‌پذیری به خود ندیده است.
در نخستین لحظات تولد، امیرالمومنین علیه‌السلام در گوش فرزند خویش اذان و اقامه گفت و او را با نام خدا، رسول اکرم، توحید و رسالت پیوند داد و نام عباس را برایش برگزید و در روز هفتم نیز مطابق سنت اسلامی، گوسفندی به عنوان عقیقه ذبح شد و گوشت آن میان نیازمندان توزیع گردید تا نخستین گام‌های زندگی این کودک با بخشش و احسان همراه شود.
روایت‌ها حاکی است که امیرالمومنین علیه‌السلام بارها قنداقه عباس خردسال را در آغوش می‌گرفت، دستان کوچک او را می‌بوسید و اشک می‌ریخت و هنگامی که ام‌البنین علت این رفتار را جویا شد، حضرت فرمود: این دست‌ها در راه یاری برادرش حسین علیه‌السلام قطع خواهد شد و گریه من برای آن روز است، روزی که وفاداری عباس به اوج خود می‌رسد.
ام‌البنین، مادری بود سرشار از محبت به خاندان پیامبر(ص) که نسبت به حسن، حسین، زینب و ام‌کلثوم علیهم‌السلام مادری می‌کرد و خود را خدمتگزار آنان می‌دانست و وفاداری او به امیرالمومنین علیه‌السلام چنان بود که پس از شهادت حضرت، هرگز همسری برنگزید و در واقعه کربلا نیز پیش از آنکه جویای حال فرزندان خویش شود، سراغ سلامتی امام حسین علیه‌السلام را گرفت و عباس بن علی علیه‌السلام ثمره چنین تربیت الهی و خانوادگی بود.
ثمره این پرورش صحیح در روز عاشورا به روشنی جلوه‌گر شد، آنجا که عباس علیه‌السلام تا کنار فرات پیش رفت و در حالی که با دریایی از آب روبه‌رو بود، به احترام تشنگی برادر و کودکان خیمه‌ها، قطره‌ای بر لب تشنه خود ننشاند و دست‌ها و بینایی و جان خویش را در راه رساندن آب برای رقیه، سکینه و علی‌اصغر علیهم‌السلام فدا کرد.
جایگاه معنوی حضرت عباس علیه‌السلام چنان والاست که امام سجاد علیه‌السلام درباره عموی خویش فرمود: خداوند عباس را رحمت کند، او ایثار کرد و خود را فدای برادرش ساخت تا آنکه دستانش قطع شد و خداوند به جای آنها دو بال به او عطا کرد که با فرشتگان در بهشت پرواز می‌کند؛ همان‌گونه که برای جعفر بن ابی‌طالب قرار داد.
عباس نزد خداوند منزلتی دارد که همه شهیدان در روز قیامت به آن غبطه می‌خورند.
امام صادق علیه‌السلام نیز در توصیف قمر بنی‌هاشم فرمود: عمویمان عباس بصیرت عمیق و ایمانی استوار داشت و همراه امام حسین علیه‌السلام جهاد کرد، نیکو از آزمون الهی بیرون آمد و به شهادت رسید و او در هنگام شهادت سی‌وچهار ساله بود و وارث برادران مادری‌اش شد.
بی‌تردید، تاریخ اگر در وصف عباس بن علی علیه‌السلام کوتاهی کند، خود را بدهکار حقیقت کرده است؛ چراکه او نماد اخلاص، وفا، شجاعت و ولایت‌مداری است و سیره‌اش الگویی جاودانه برای همه نسل‌ها باقی خواهد ماند.
چهار خصیصه اخلاقی و شخصیتی حضرت ابوالفضل العباس (ع)
آیت الله سید مهدی میرباقری ، عضو مجلس خبرگان رهبری در گفتگو با خبرنگار مهر، حضرت عباس بن علی(ع) را به دلیل ویژگی های شخصیتی و اخلاقی ویژه ای که داشت، در حادثه عاشورا منشأ اثرات بسیاری عنوان کرد و به بیان چهار ویژگی ممتاز و برجسته حضرت اباالفضل (ع) یعنی تسلیم، تصدیق، وفا و نصیحت، که در زیارتنامه آن حضرت نیز به آنها اشاره شده است، پرداخت.
وی گفت: در زیارت نامه حضرت عباس(ع) که از امام صادق(ع) نقل شده است، حضرت خصوصیاتی را برای ایشان بیان فرموده اند از جمله اینکه حضرت ابوالفضل (ع) در انجام تکلیف خویش سستی و درنگ نکرده اند تا دیگران بار ولی خدا را به دوش کشند، بلکه با سرعت و سبقت بارها را بر دوش گرفته اند و قدم اول تسلیم شدن در برابر ولی خداست، کسی که با تمام وجود در برابر ولی خدا تسلیم نشده، نمی تواند به تصدیق ولی خدا برسد و مومن شود و تسلیم در مورد قمر بنی هاشم به این معنا است که ایشان خود را از همه تعلقات خالی رها نموده است، به نحوی که هیچ تعلقی در ایشان وجود ندارد تا مانع همراهی سیدالشهدا(ع) گردد و اگر کسی با خواسته های سرکش درون خود تسویه حساب نکرده باشد در لحظه های سخت امتحان که جای هیچ درنگی وجود ندارد موفق نخواهد بود.
آیت الله میرباقری تاکید کرد: تسلیم مقاماتی دارد که تابع درجات امتحان انسان است، تسلیم مال، تسلیم آبرو، تسلیم جان از این مراتب هستند و گاهی نیز بزرگترین متعلقات انسان در معرض امتحان قرار می گیرد و بسیاری از انسانها در صحنه های سنگین امتحان جان خود را در نظر نمی گیرند مانند کسانی که به سیدالشهدا(ع) عرض می کردند شما نروید، شما تنها ستون اسلام هستید، اما امام با تمام وجود آمده و آبرو و سرمایه و همه نوامیس الهی را با خود آورده است.
وی بیان گرد: کسی که قرار است پرچمدار چنین لشکری باشد، باید تسلیم محض باشد و حتی در عمیق ترین لایه های وجود ایشان چیزی جز سیدالشهدا(ع) نیست و به همین دلیل هر چه سیدالشهدا(ع) بگویند تردید نمی کند.
قمربنی هاشم اهل یقین مطلق است
این ستاد اخلاق با بیان اینکه پس از آن که وجود مقدس ابوالفضل (ع) تسلیم شد او را در معرض امتحان شدیدی قرار می دهند و حال زمان تصدیق است، ادامه داد: ولی خدا وارد میدانی شده که امتحان عظیمی است و آن عهد ایشان با خداست، امام حسین(ع) وارد میدان شده اند و همه هستی خود را آورده اند و ایشان با ساختارهای اجتماعی آن زمان کاری ندارند و به تاریخ می نگرند و در این امتحان برای قمر بنی هاشم لایه هایی پنهانی وجود دارد، او اهل یقین مطلق است و به راستی سیدالشهدا(ع) ایمان کامل دارد و ایشان باید همان نقطه ای را که امام هدف قرار داده اند، هدف خود سازد و از طرفی عهد سیدالشهدا با خدا را تصدیق نماید.
راه این است و باید تمام دارایی را تقدیم نماید تا این ظلمت و خیمه ظلالت شب برداشته شود.
تصدیق یعنی عباس هیچ تردیدی نکند و یقین داشته باشد که راه امام حسین صدق محض است.
نماینده مجلس خبرگان رهبری اضافه کرد: در خصوص وفای حضرت ابوالفضل (ع) باید گفت که وقتی امام به فرمانده لشکر می گویند باید بروی و آب بیاوری و جانت را در این راه تقدیم نمایی، کسی که مرحله تسلیم و تصدیق را پشت سر نهاده، باید به عهد خویش وفا کند.
وی افزود: عهدها متفاوت است و عهدی که ایشان با خدا بسته بود، عهد بندگی خداوند و تسلیم بودن در برابر سیدالشهدا (ع) و فنا در آستان سیدالشهدا (ع) است و ایشان می باید تمام وجود و همه محبت خود را در محبت سیدالشهدا (ع) فانی کند و به مرتبه حبّ ولی خدا برسد،‌ عهدهای حضرت عباس عهدهای متعارف مومنان نیست، بلکه عهد خاصی است که با خدا بسته و باید در عالم به آن وفا کند.
وی تصریح کرد: قمر بنی هاشم به بالاترین عهدهایی که از غیر چهارده معصوم گرفته شده وفا کرده و در وفا به گونه ای عمل کرده است که جای ای کاش و اما و اگر باقی نگذاشته است و وفا در مقیاس خودش یعنی این.
آیت الله میرباقری افزود: بالاترین درجه حضرت ابوالفضل (ع) نصیحت و خیر خواهی است و این باری است که بر دوش انسان نیست و نصیحت پس از وفا یعنی آن عهدی که باخدا بسته شده با تمام وجود انجام شود و آن عهد خیرخواهی و فداکاری است، اگر انسان با هوس های خود مبارزه نکرده باشد در زمان وظیفه و تکلیف ولی خدا فرصت را از دست خواهد داد، باید از قبل دعوت ولی خدا را شنید و آن را بر دعوت های شیطان و نفس و دنیا ترجیح داد.
وی با اشاره به اینکه تسلیم مقدمه این است که انسان بتواند وفادار باشد و در قدم بعد به نصیحت ها و خیرخواهی ها بیش از عهد و پیمان خویش عمل نماید، گفت: به همین دلیل امام حسین(ع) برادرش را دوست می داشت و عباس به منزله جان امام حسین بود، عباس(ع) فرمانده لشکر امام حسین(ع) بود، لشکری که قرار است همه تاریخ را هدایت کند.
این جنگ، جنگ همه فضایل اخلاقی در مقابل رذیلت های اخلاقی است و فرمانده این جنگ اخلاقی قمر بنی هاشم(ع) است.