به منظرگاه مدیریتی امام علی سلام الله علیه خوش آمدید.
عتبه عباسیه کتاب پژوهشی سه جلدی نهجالبلاغه را رونمایی میکند
مهر | دین و اندیشه | چهارشنبه، 23 اردیبهشت 1405 - 13:28
بخش امور معارف اسلامی و انسانی آستان مقدس عباسی، از آمادگیها برای برگزاری مراسم رونمایی از پژوهش جدید سه جلدی درباره نهجالبلاغه خبر داد.
به گزارش خبرگزاری مهر، مراسم رونمایی از مجموعه سه جلدی پژوهشی درباره نهج البلاغه این مراسم امروز چهارشنبه، ۱۳ می ۲۰۲۶(۲۳ اردیبهشت) در سالن شیخ انصاری در مجمع فکری امام مرتضی(ع) در نجف اشرف، با حضور گروهی از علمای حوزه علمیه، پژوهشگران و علاقهمندان به میراث اسلامی برگزار خواهد شد.
شیخ قیس العطار، مدیر مرکز میراث اسلامی وابسته به بخش امور معارف اسلامی و انسانی آستان عباسی اظهار کرد: این اثر یکی از آثار علمی است که متن را مستند کرده و نسخههای مختلف نهجالبلاغه و سوابق آن را نشان میدهد.
وی توضیح داد که تیم پژوهشی بر ۱۰ نسخه خطی نفیس که شامل بخش زیادی از خوانشهای نهجالبلاغه است،استناد کرده است.
العطار افزود: استناد بر این نسخ خطی به تولید متنی کمک کرده است که مطابق با اصول دقیق تحقیق بوده و به دقت علمی نزدیکتر است و نسخهای مستند و قابل اعتماد از این اثر مهم اسلامی را در اختیار محققان و علاقهمندان قرار داده است.
این اثر به عنوان بخشی از تلاشهای بخش امور معارف اسلامی و انسانی برای خدمت به میراث اسلامی و احیای متون علمی براساس روشهای علمی تخصصی منتشر شده است.
مِن كَلامِ الإِمامِ عَلِيِّ بنِ أبي طالِبٍ عليه السلام
از سخنان امام على بن ابى طالب عليه السلام ۱
۱۸.العَفوُ عَنِ المُقِرِّ، لا عَنِ المُصِرِّ. ۲
۱۸.عفو و گذشت از گناهكارى رواست كه اقرار دارد، نه آن كه اصرار دارد.
۱۹.لا يَكونَنَّ أخوكَ عَلى قَطيعَتِكَ أقوى مِنكَ عَلى صِلَتِهِ، وَلا يَكونَنَّ عَلى الإِساءَةِ أقوى مِنكَ عَلى الإِحسانِ. ۳
۱۹.مبادا برادرت در گسيختن پيوندش با تو، از تو در پيوستن به او قويتر باشد و نكند كه بر بدى كردن(به تو)، از نيكى كردن (تو به او) نيرومندتر باشد.
۲۰.ما أقبَحَ الخُشوعَ عِندَ الحاجَةِ، وَالجَفاءَ عِندَ الغِنى. ۴
۲۰.چه زشت است فروتنى هنگام نياز و درشتى هنگام بى نيازى.
۲۱.قَطيعَةُ الجاهِلِ تَعدِلُ صِلَةَ العاقِلِ. ۵
۲۱.گسستن از نابخرد، معادل پيوستن به خردمند است.
۲۲.بَلاءُ الإِنسانِ مِنَ اللِّسانِ. ۶
۲۲.بلاى انسان از زبان است.
۲۳.اللِّسانُ سَبُعٌ، إن خُلِّيَ عَنهُ عَقَرَ العافِيَةَ. ۷
۲۳.زبان درنده است، اگر رها شود عافيت را مى درد.
۲۴.اِتَّقوا مَن تُبغِضُهُ قُلوبُكُم.
گزیده سخنان امام علی عليه السلام،
برگرفته از کتاب «چشم تماشا (ترجمه کتاب نزهة الناظر و تنبیه الخاطر)»
۱. توبه بعد از گناه
الإمام عليّ(ع) : إن قارَفتَ سَيِّئَةً فَعَجِّل مَحوَها بِالتَّوبَةِ.
امام على(ع): اگر به گناهى آلوده شدى، بى درنگ آن را به توبه بشوى.
تحف العقول: ص ۸۱، حکمت نامه جوان، ص: ۱۴۶
۲. اشتغال به عیب خود
الإمام عليّ(ع) : مَن أبصَرَ عَيبَ نَفسِهِ شُغِلَ عن عَيبِ غَيرِهِ.
امام على(ع): هر که عيب خود را ببيند، از پرداختن به عيب ديگران، باز مى مانَد.
تحف العقول: ۸۸، ميزان الحکمه، ج۸، ص: ۳۲۲.
۳. ناامید نکردن گناهکار
الإمام عليّ(ع) : لاتُؤيِس مُذنِباً، فَکم مِن عاکفٍ عَلى ذَنبِهِ خُتِمَ لَهُ بِخَيرٍ.
امام على(ع): هيچ گنهکارى را نااميد مکن. چه بسيار گناه آلوده اى که عاقبتى نيکو يافته است.
بحار الأنوار: ۷۷/ ۲۳۹/ ۱، ميزان الحکمه، ج۹، ص: ۵۷۵.
۴. پرهیز از نیرنگ
الإمام عليّ(ع) : إيّاک والخَديعَةَ فَإنَّها مِن خُلُقِ اللِّئامِ.
امام على(ع): از نيرنگ بپرهيز، که خوى فرومايگان است.
تحف العقول: ص ۹۸.
۵. عزت مؤمن در گرو...
الإمام عليّ(ع) : عِزُّ المُؤمِنِ غِناهُ عَنِ النّاسِ.
امام على(ع): عزّت مؤمن، بى نيازى او از مردم است.
تحف العقول: ص ۸۸، دانش نامه امام حسين(ع) بر پايه قرآن و حديث، ج۲، ص:
مهر | دین و اندیشه | یکشنبه، 30 فروردین 1405 - 13:44
سه الگوی حضور مردم در نهجالبلاغه: نصرت، خذلان و امر به امام که سرنوشت حکومت علوی را رقم زد.
خلاصه خبر
در اینجا نیز مردم، حضور دارند؛ در مسجد و میادین شهر پای سخنرانیهای علی ع مینشینند اما کنشگری آنها از سنخ «نصرت» نیست بلکه گاه کنشی است از سنخ «جنگگریزی» (فَأَنْتُمْ وَ اَللَّهِ مِنَ اَلسَّیْفِ أَفَرُّ) و گاه واکنشی است از سنخ «خذلان و عصیان»؛ و در مجموع، موجب عقیم شدن تصمیمات امام خود میشوند (وَ أَفْسَدْتُمْ عَلَیَّ رَأْیِی بِالْعِصْیَانِ وَ اَلْخِذْلاَنِ) چرا که امام مسلمین برای به نتیجه رساندن تصمیماتش به یارانی مطیع نیاز دارد (لاَ رَأْیَ لِمَنْ لاَ یُطَاعُ).
(لَقَدْ کُنْتُ أَمْسِ أَمِیراً فَأَصْبَحْتُ اَلْیَوْمَ مَأْمُوراً وَ کُنْتُ أَمْسِ نَاهِیاً فَأَصْبَحْتُ اَلْیَوْمَ مَنْهِیّاً)!
(أَ لَمْ تَقُولُوا عِنْدَ رَفْعِهِمُ اَلْمَصَاحِفَ حِیلَةً وَ غِیلَةً وَ مَکْراً وَ خَدِیعَةً: إِخْوَانُنَا وَ أَهْلُ دَعْوَتِنَا اِسْتَقَالُونَا؟»
مهر | دین و اندیشه | شنبه، 22 فروردین 1405 - 07:52
«دوران آرامش» در کلام امام علی (ع)، دورانی برای بازسازی، تقویت زیرساختها و شناسایی شبکههای نفوذ است، مدیریت بحران در این مقطع ایجاب میکند که لایههای پنهان تحرکات دشمن رصد شود.
خلاصه خبر
حضرت در نامه ۵۳ خطاب به مالک اشتر، پس از تأکید بر پذیرش صلحی که مورد رضای الهی و مایه آسایش لشکریان است، بلافاصله هشدار میدهند: «وَ الْحَذَرَ کُلَّ الْحَذَرِ مِنْ عَدُوِّکَ بَعْدَ صُلْحِهِ».
صلح در نهجالبلاغه ابزاری برای تأمین امنیت امت و بازسازی قوای کشور است.
امام معتقدند که صلح، مایهی آرامش روح، استراحت لشکریان و امنیت بلاد است (مَعُونَةً لِجُنُودِکَ وَ رَاحَةً مِنْ هُمُومِکَ وَ أَمْناً لِبِلادِکَ).
لذا مدیریت بحران در دوران پس از صلح، سختتر از دوران جنگ است؛ چرا که در جنگ، دشمن آشکار است، اما در صلح، دشمن در لباس دوستی یا بیطرفی ظاهر میشود.
امام دستور میدهند که پس از صلح، «حسنظن» را کنار بگذار و به متهم کردنِ نیات دشمن پایبند باش (فَخُذْ بِالْحَزْمِ وَ اتَّهِمْ فِی ذَلِکَ حُسْنَ الظَّنِّ).
دشمن در دوران صلح، از طریق نفوذ و ایجاد تردید در میان امت، تلاش میکند پایگاه اجتماعی حاکمیت را سست کند.
در واقع، اقتدار در اجرای پیمان و هشیاری در برابر نقض عهد از سوی دشمن، دو بالِ دیپلماسی علوی هستند.
مدیریت بحران در این مقطع ایجاب میکند که لایههای پنهان تحرکات دشمن رصد شود.
ارائه هفتمین جلسه محفل هفتگی نهج البلاغه در بغداد
مهر | دین و اندیشه | شنبه، 15 فروردین 1405 - 11:40
موسسه علوم نهج البلاغه وابسته به آستان مقدس عباسی، هفتمین جلسه محفل هفتگی نهج البلاغه را بر اساس طبقهبندی موضوعی در استان بغداد برگزار کرد.
به گزارش خبرگزاری مهر، موسسه علوم نهج البلاغه وابسته به آستان مقدس عباسی، هفتمین جلسه محفل هفتگی نهج البلاغه را بر اساس طبقهبندی موضوعی در استان بغداد برگزار کرد.
مسئول موسسه علوم نهج البلاغه، با اشاره به اهمیت این محفل گفت: «هفتمین جلسه در چارچوب این محفل علمی برگزار شد که بهعنوان فضایی برای بازخوانی عمیق نهج البلاغه و برجسته کردن مضامین فکری و تربیتی آن، همچنین بازتاب تأثیر آن در تربیت فرد و جامعه طراحی شده است.»
در این جلسه، دکتر طلال العبیدی به بررسی محتوای وصیت امیرالمؤمنین (علیهالسلام) به فرزند ایشان امام حسن (علیهالسلام) پرداخت و ابعاد موعظه، حکمت و تربیت مبتنی بر یادآوری مرگ را تشریح کرد.
وی همچنین بر فلسفه تاریخ، ضرورت عبرت گرفتن از اخبار گذشتگان برای درک سرنوشت واحد انسانها و قواعد رفتاری و شناختی با تأکید بر تثبیت رکن اعتقادی، تأکید کرد و ارتباط موضوعی بین وصیت علوی و چالشهای جهانی شدن را بیان کرد.
جلسه با تأکید بر اهمیت بهکارگیری این مفاهیم در زندگی روزمره و بهرهبرداری از نهج البلاغه بهعنوان پروژهای اصلاحی و زنده که در ساختن انسان و جامعه نقش دارد، به پایان رسید.
مهر | دین و اندیشه | جمعه، 29 اسفند 1404 - 14:00
نهجالبلاغه به ما میگوید که فردا متعلق به کسانی است که امروز در بطنِ عسر و سختی، بذرهای یسر و آسانی را میکارند و با توکل و تدبیر، از تنگناهای زمانه عبور میکنند.
خلاصه خبر
امیرالمؤمنین علی (ع) در جایجای کلام خود، جامعه را به دیدن «یسری» که در بطن «عسر» نهفته است، فرا میخواند.
از منظر نهجالبلاغه، سختیها (عسر) صرفاً موانعی آزاردهنده نیستند، بلکه کاتالیزورهایی برای تکامل اجتماعی محسوب میشوند.
این همان معنای اجتماعی آیه انشراح است؛ یعنی «یسری» که از دل «عسر» برمیآید، همان بلوغ و اقتداری است که یک جامعه پس از پشت سر گذاشتن تلاطمها به آن دست مییابد.
در تحلیل اجتماعی، جامعهای که پیوند «عسر» و «یسر» را درک کرده باشد، دچار فروپاشی روانی در برابر تحریمها، جنگها یا ناملایمات اقتصادی نمیشود.
این جامعه میداند که یسر، پاداشی در آینده دور نیست، بلکه همراه با عسر است؛ یعنی در همان لحظه ایستادگی، شکوفایی درونی در حال رخ دادن است.
امام علی (ع) در دوران خلافت خود با انواع «عسر»های سیاسی و اجتماعی روبرو بود؛ از پیمانشکنیها تا انحرافات عقیدتی.
جامعهای که یسر را جدا از عسر ببیند، در جستجوی میانبرهای باطل میافتد، اما جامعه علوی میداند که مسیر رشد، مسیری است که از دل چالشها میگذرد.
تقوا در اینجا به معنای خویشتنداری و نظم درونی جامعه در مواجهه با عسر است.
این نگاه فرهنگی باعث میشود که در زمانهای بحران، طبقات مختلف جامعه به جای تقابل، به تعاون روی بیاورند، چرا که میدانند یسر جمعی در گرو عبور جمعی از عسر است.
یسرِ همراه با عسر در اینجا به معنای تولد یک انسان نو و یک فرهنگ بالنده در دلِ شداید است.
معارف نهجالبلاغه با الهام از آیات سوره انشراح، به ما میآموزد که نسبت میان سختی و آسانی، نسبتِ «تولید» است؛ یعنی عسر، تولیدکننده یسر است.
نهجالبلاغه به ما میگوید که فردا متعلق به کسانی است که امروز در بطنِ عسر، بذرهای یسر را میکارند و با توکل و تدبیر، از تنگناهای زمانه عبور میکنند.منطق قرآن و کلام امیرالمؤمنین، همراستا در پی ساختن جامعهای مقاوم، امیدوار و عدالتخواه هستند که در آن، رنجها پلهای برای صعود به قلههای فلاح و رستگاریاند.
مهر | دین و اندیشه | جمعه، 08 اسفند 1404 - 14:06
مؤمن در نهجالبلاغه، فردی است که با تمام توان در صحنه حاضر است، اما در عین حال میداند که نتیجه در دست او نیست. این پارادوکس ظاهری، در واقع اوج عرفان اجتماعی است.
خلاصه خبر
آیه ۱۷ سوره مبارکه انفال، «فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَلَٰکِنَّ اللَّهَ قَتَلَهُمْ وَمَا رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ وَلَٰکِنَّ اللَّهَ رَمَیٰ»، یکی از کلیدیترین گزارههای قرآن کریم در تبیین رابطه میان اراده انسان و قدرت بیپایان الهی است.
امیرالمؤمنین (ع) در کلام خود نشان میدهد که چگونه دیدن «دست خدا» در ورای اسباب مادی، میتواند ساختارهای فرهنگی یک جامعه را دگرگون کرده و از غرور فردی به تواضع جمعی و از اتکا به غیر به توکل مطلق سوق دهد.
امام علی (ع) در خطبه اول نهجالبلاغه با عباراتی چون «الذی لایدرکه بُعد الهمم و لایسوله غوص الفطن»، خداوند را چنان توصیف میکند که هیچ اندیشه بلندی به کنه ذاتش نمیرسد و تمام جنبشها در عالم به اذن اوست.
نهجالبلاغه در خطبه قاصعه، بزرگترین خطبه این کتاب در نقد کبر و تعصب، به زیبایی تبیین میکند که ابلیس به دلیل همین «خودبینی» و ندیدن فاعلیت الهی سقوط کرد.
امام (ع) در این خطبه هشدار میدهد که تعصبات قبیلهای و افتخار به قدرتهای پوشالی، ریشه در جهل به توحید دارد.
پیوند میان آیه انفال و خطبه قاصعه در این است که هر دو بر «بلاء حسن» (آزمایش نیکو) تأکید دارند.
فرهنگ نهجالبلاغه، فرهنگ «ما رایت شیئاً الا و رایت الله قبله و بعده و معه» است؛ یعنی در هر کنش اجتماعی و سیاسی، باید ابتدا خدا را دید.
امام علی (ع) در نامه به مالک اشتر، او را به تقوایی سفارش میکند که ریشه در همین نگاه توحیدی دارد.
آیه ۱۷ سوره انفال با عبارت «إنّ الله سمیع علیم» پایان مییابد؛ یعنی خداوند شنوا به استغاثهها و دانا به نیتهاست.
امام علی (ع) در حکمت ۱۵۰ میفرمایند: «خداوند را به فسخ شدن تصمیمها و گشوده شدن گرهها و نقض شدن ارادهها شناختم».
انسان اراده میکند، گام برمیدارد، اما نتیجه در ید قدرت دیگری است.
در آیه انفال هم «إذ رمیت» یعنی تو تیر را پرتاب کردی (اثبات اختیار و عمل)، اما «ولکن الله رمی» یعنی اثرگذاری آن و پیروزی نهایی از سوی خداست.
مشرق | فرهنگی و هنری | یکشنبه، 03 اسفند 1404 - 19:58
عضو جامعه مدرسین با استناد به شواهد تاریخی، شبهات مطرح شده توسط برخی مغرضان علیه اصالت نهجالبلاغه را رد کرد.
خلاصه خبر
وی با اشاره به اساتید فقهی سید رضی، فتاوای ایشان و همچنین تألیف تفسیر عظیم و دهجلدی قرآن کریم توسط وی، بر جامعیت علمی گردآورنده نهجالبلاغه تأکید کرد.
استادی همچنین در پاسخ به شبهه «مرسل بودن» (عدم ذکر سلسله اسناد) روایات نهجالبلاغه، توضیح داد: سید رضی به دلیل رویکرد ادبی خود اسناد را حذف کرده است، اما علمای بعدی با نگارش مستدرکات، اسناد تمامی این خطبهها و نامهها را استخراج کردهاند.
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با استناد به کلمات بزرگانی چون ملاصدرا، تأکید کرد: کلام حضرت علی(ع) در نهجالبلاغه، در اوج فصاحت و بلاغت بوده و یک پله پایینتر از کلام خالق و بالاتر از کلام مخلوق است.