با بهره مندی ازچهارمین کرسی ترویجی کنگره حکمت سیاسی متعالیه با عنوان عدالت در حکمت متعالیه با ارائه حجت الاسلام والمسلمین بهرام دلیر دانشیار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از پژوهشکده تحول و ارتقای علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه شیراز، به همت پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی دومین کنگره حکمت سیاسی متعالیه با عنوان نظریه دولت بهار ۱۴۰۰ برگزار می شود. چهارمین کرسی ترویجی کنگره حکمت سیاسی متعالیه با عنوان عدالت در حکمت متعالیه با ارائه حجت الاسلام والمسلمین بهرام دلیر دانشیار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و حضور ناقدان حجت الاسلام والمسلمین احمدرضا یزدانی مقدم و حجت الاسلام والمسلمین سیدکاظم سیدباقری و دبیری علمی شریف لک زایی برگزار شد.
گفتگو با هوش مصنوعی
💬 سلام! میخوای دربارهی «عدالت نمی تواند منفک از اخلاق و تکوین و تشریع باشد» بیشتر بدونی؟ من اینجام که راهنماییت کنم.
عدالت چند وجهی است و مراتب عدالت از بالا به پایین است یا از پایین به بالاست در عرض هست یا در طول است و تاثیرات آن چگونه است؟
متن ارائه شده به طور مفصل به بحث در مورد عدالت در حکمت متعالیه و ارتباط آن با اخلاق، تکوین و تشریع میپردازد. در اینجا خلاصهای از نکات کلیدی و پاسخ به سوال شما در مورد چند وجهی بودن و مراتب عدالت ارائه میشود:
نکات کلیدی متن:
- عدالت، خیر وجودی است: عدالت صرفاً یک مفهوم اخلاقی یا قراردادی نیست، بلکه ریشه در هستی دارد و یک امر واقعی است.
- ارتباط با اسمای حسنای الهی: عدالت یکی از صفات الهی است و در حکمت متعالیه، با عرفان محیالدین عربی پیوند دارد.
- همگرایی حوزهها: عدالت نمیتواند از اخلاق، تکوین (نظام آفرینش) و تشریع (قوانین) جدا باشد. این حوزهها در هم تنیده هستند.
- اهمیت عدالت در ساختار سیاسی: تحقق عدالت نیازمند رسوخ این ارزش در صاحبان قدرت و همچنین وجود ساختار عادلانه است. عدالت فردی و ساختاری هر دو مهم هستند.
- نظام جمهوری اسلامی و حکمت متعالیه: نظام جمهوری اسلامی ایران در ناخودآگاه امام خمینی مبتنی بر حکمت متعالیه است و امکان تحقق حقوق مردم و تعیین سرنوشت آنها را فراهم میکند.
پاسخ به سوال شما: عدالت چند وجهی است و مراتب عدالت از بالا به پایین است یا از پایین به بالا؟ در عرض هست یا در طول؟ و تاثیرات آن چگونه است؟
بر اساس متن، عدالت یک مفهوم چند وجهی است که در سه حوزه اصلی قابل بررسی است:
- عدالت در تکوین: نظام آفرینش و قوانین حاکم بر آن نیز باید عادلانه باشد. (نظام احسن)
- عدالت در تشریع: قوانین و احکام باید عادلانه و متناسب با مصلحت جامعه باشند.
- عدالت در اخلاق: فضیلت عدالت باید در افراد و جامعه رسوخ کند.
مراتب عدالت:
- متن به صراحت به این موضوع اشاره نمیکند که مراتب عدالت از بالا به پایین یا از پایین به بالا است. اما میتوان استنباط کرد که این دو مرتبه در هم تنیده هستند. یعنی عدالت فردی (اخلاقی) میتواند زمینه را برای ایجاد ساختار عادلانه (تشریعی) فراهم کند و ساختار عادلانه نیز به تقویت عدالت فردی کمک میکند.
- به نظر میرسد که عدالت در این منظومه، هم در عرض و هم در طول یکدیگر وجود دارد. یعنی هر یک از این حوزهها (تکوین، تشریع، اخلاق) بُعد خاصی از عدالت را تشکیل میدهند (عرض) و در عین حال، هر بُردی میتواند در بُعد دیگر تاثیر بگذارد و آن را تکمیل کند (طول).
تاثیرات عدالت:
- تحقق حقوق: در یک ساختار عادلانه، افراد میتوانند به حقوق خود دست یابند و در جایگاه شایسته خود قرار گیرند.
- حل مسائل: حکمت متعالیه با پشتوانه حکمت نظری، میتواند مسائل را به طور موثر حل کند.
- نظام سیاسی کارآمد: عدالتی که به صورت وجودی دیده شود، میتواند در نظام سیاسی کارساز باشد.
- تقویت نهادها: نهادهایی که در راستای عدالت عمل میکنند، باید تقویت شوند و نهادهای سیاسی از منظر حکمت متعالیه مورد بازبینی قرار گیرند.
در نهایت، متن بر این نکره تاکید دارد که عدالت یک مفهوم جامع و چند وجهی است که نمیتوان آن را از سایر حوزههای معرفتی جدا کرد. تحقق عدالت نیازمند توجه به ابعاد مختلف آن و ایجاد هماهنگی بین این ابعاد است.
https://sharifsearch.ir/fa/cached/88c27c81-ee00-4338-bbab-c2e1c7e00971/