آیه صدو شصت سوره آل عمران آیۀ اعتقاد توحیدی یاری و حمایت و حکومت و ولایت مخصوص الله (خداوند ) است

«160» إِنْ يَنْصُرْكُمُ اللَّهُ فَلا غالِبَ لَكُمْ وَ إِنْ يَخْذُلْكُمْ فَمَنْ ذَا الَّذِي يَنْصُرُكُمْ مِنْ بَعْدِهِ وَ عَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ‌

اگر خداوند شما را يارى كند، هيچ كس بر شما غالب نخواهد شد و اگر شما را خوار كند، پس چه كسى است كه بعد از آن بتواند شما را يارى كند؟

(بنابراين) مؤمنان فقط بايد بر خداوند توكّل كنند.

نکته ها

در آيه‌ى قبل، سفارش به توكّل شد و در اين آيه، دليل توكّل بر خدا را چنين مطرح مى‌كند كه عزّت و ذلّت تنها به دست اوست.

در حديث آمده است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله از جبرئيل پرسيد: توكّل بر خدا چيست؟ جبرئيل گفت: اين‌كه بدانى مخلوق، سود و زيانى به تو نمى‌رساند و از غير خدا كاملًا مأيوس شوى.

اگر انسان به اين درجه رسيد، جز براى خدا كار نمى‌كند و از غير خدا نمى‌هراسد و جز به خدا

جلد 1 - صفحه 638

اميد ندارد و اين حقيقت توكّل است. «1»

امام صادق عليه السلام فرمودند: «هرگاه ميان انسان و گناه، مانعى حائل نشد و انسان گرفتار معصيت گرديد، اين خذلان الهى است». «2»

پیام ها

1- تنها نصرت و امداد الهى است كه تحت‌الشعاع هيچ‌چيز قرار نمى‌گيرد. «إِنْ يَنْصُرْكُمُ اللَّهُ فَلا غالِبَ لَكُمْ»

2- پيروزى و شكست هردو با اراده‌ى خداوند است. «يَنْصُرْكُمُ ... يَخْذُلْكُمْ»

3- ايمان، از توكّل بر خدا جدا نيست. «فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ»