علما و مراجع و محققین و پژوهشگران علوم اسلامی
برگزاری نشست نقد و بررسی «الهیات ضعیف»
مهر | دین و اندیشه | پنجشنبه، 23 بهمن 1404 - 10:40
نشست نقد و بررسی الهیات ضعیف با حضور حجتالاسلام کاشیزاده در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار خواهد شد.
به گزارش خبرنگار مهر، نشست نقد و بررسی الهیات ضعیف به همت گروه کلام اسلامی و الهیات جدید پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار میشود.
در این نشست، حجتالاسلام محمد کاشیزاده، مدیر مؤسسه فقه و علوم انسانی امام رضا(ع)، به ارائه دیدگاههای خود خواهد پرداخت و دبیری علمی برنامه را قاسم بابایی بر عهده دارد.
این نشست روز یکشنبه ۲۶ بهمنماه ۱۴۰۴ از ساعت ۱۳ در قم، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار میشود و علاقهمندان میتوانند بهصورت مجازی نیز از طریق سامانه اسکایروم به نشانی skyroom.online/ch/iict/naghd در این برنامه شرکت کنند.
برگزاری آخرین جلسه هفتگی استاد علوی تهرانی در سال ۱۴۰۴
مهر | دین و اندیشه | پنجشنبه، 23 بهمن 1404 - 11:06
آخرین جلسه هفتگی صبحهای جمعه حسینیه آیتالله علوی تهرانی جمعه ۲۴ بهمنماه برگزار خواهد شد.
به گزارش خبرنگار مهر، آخرین جلسه هفتگی صبحهای جمعه حسینیه آیتالله علوی تهرانی در سال ۱۴۰۴، روز جمعه ۲۴ بهمنماه از ساعت ۸:۳۰ تا ۱۰ صبح برگزار میشود.
در این مراسم، حسین ارضی به قرائت زیارت عاشورا خواهد پرداخت، سعید هدایتیان مداحی میکند و سخنران این جلسه حجت الاسلام والمسلمین علوی تهرانی خواهد بود.
این برنامه در حسینیه آیتالله علوی تهرانی، واقع در خیابان فاطمی غربی، خیابان اعتمادزاده برگزار میشود و حضور برای عموم علاقهمندان آزاد است.
نجف آماده برگزاری نخستین رویداد هزاره حوزه، میراث شیخ طوسی
مهر | دین و اندیشه | دوشنبه، 20 بهمن 1404 - 09:49
نجف اشرف میزبان نخستین رویداد علمیِ هزاره حوزه خود با برگزاری کنفرانس «میراث شیخ طوسی» خواهد بود.
به گزارش خبرگزاری مهر، نخستین کنفرانس علمیِ مقدماتی به مناسبت هزاره حوزه علمیه نجف اشرف، با عنوان «میراث علمی شیخ طوسی در گستره اندیشه اسلامی و غربی؛ تأملات و دیدگاههای معاصر»، به میزبانی آستان مقدس حضرت عباس (علیه السلام) برگزار میشود.
این رویداد علمی با شعار «حوزه نجف اشرف...
هزار سال فداکاری و خدمت» و در محوریت «میراث شیخ طوسی در اندیشه اسلامی و غربی؛ رویکردهای معاصر»، در روزهای ۱۱ و ۱۲ فوریه ۲۰۲۶ (۲۲ و ۲۳ بهمن ۱۴۰۴) در نجف اشرف برگزار خواهد شد.
به گفته برگزارکنندگان، این کنفرانس بخشی از مجموعه برنامههای گسترده برای احیای میراث علمی حوزه نجف است و هدف آن، بازخوانی نقش تاریخی و تمدنی شیخ طوسی در ساختار اندیشه اسلامی و تبیین تأثیر او بر مطالعات معاصر در جهان اسلام و غرب است.
در این کنفرانس، نخبگانی از پژوهشگران و استادان حوزه و دانشگاه با ارائه مقالات تخصصی، به بررسی دستاوردهای علمی شیخ طوسی و تحلیل جایگاه وی در توسعه دانشهای فقه، اصول، کلام و مطالعات تطبیقی خواهند پرداخت.
برگزارکنندگان تأکید کردند که این رویداد، سرآغازِ سلسلهای از برنامههای علمی و فرهنگی است که در سالهای آینده به مناسبت هزاره حوزه علمیه نجف اشرف تدارک دیده شده است.
مهر | دین و اندیشه | دوشنبه، 20 بهمن 1404 - 10:24
کتاب «سازمانهای بینالمللی از نگاه فقه با تأکید بر قواعد فقهی» نگاهی به مبانی فقهی در خصوص موانع و آسیبهای احتمالی الحاق کشورهای اسلامی به سازمانهای بینالمللی دارد.
خلاصه خبر
به گزارش خبرگزاری مهر، کتاب «سازمانهای بینالمللی از نگاه فقه با تأکید بر قواعد فقهی» به اهتمام روحالله شریعتی در پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی تهیه و به همت نشر پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در ۳۲۲ صفحه روانه بازار نشر شد.
کتاب «سازمانهای بینالمللی از نگاه فقه با تأکید بر قواعد فقهی» منبعی کاربردی برای پژوهشگران فقه سیاسی، حقوق بینالملل و سیاستگذاران حوزه روابط خارجی به شمار میآید و علاقهمندان میتوانند آن را از طریق نشر پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی تهیه کنند.
مهر | دین و اندیشه | شنبه، 18 بهمن 1404 - 14:42
به گزارش خبرگزاری مهر، نشست علمی «آیا دین ویروس ذهنی است؟!
بررسی و نقد ممتیک دینی – فرهنگی ریچارد داوکینز» توسط قطب علمی فلسفه دین اسلامی و گروه منطق فهم دین پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با همکاری موسسه فرهنگی هنری حکمت بالغه و مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات (حوزههای علمیه) به صورت حضوری و مجازی برگزار میشود.
این نشست علمی با حجت الاسلام حمیدرضا شاکرین به عنوان ارائه دهنده، میثم توکلی بینا به عنوان ناقد و قاسم بابایی به عنوان دبیر علمی برگزار خواهد شد.
نشست علمی با موضوع «آیا دین ویروس ذهنی است؟!
بررسی و نقد ممتیک دینی – فرهنگی ریچارد داوکینز» روز شنبه ۲۵ بهمن ماه ۱۴۰۴، ساعت ۱۳ در تالار فرهنگ پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی به نشانی قم، خیابان ۱۵ خرداد، خیابان شهید میثمی و همچنین به صورت مجازی برگزار میشود.
علاقه مندان می توانند جهت حضور آنلاین در این نشست از طریق لینک https://www.skyroom.online/ch/iict/qotb اقدام کنند.
قالَ اللّه ُ تَبارَكَ وَ تَعالى:
لَقَدْ كانَ فى قَصَصِهِمْ
عِبْرَةٌ لاِوُلى الْألْبابِ...
سوره يوسف: ۱۱۱
خداوند تبارك و تعالى مى فرمايد:
در مطالعه داستان ها و سرگذشت پيامبران
(صلوات اللّه عليهم) نكته هاى آموزنده
براى هوشمندان وجود دارد.
امام سجاد عليه السلام فرمود:
اَلا وَ اِنَّ اَبْغَـضَ النـّاسِ اِلَـى اللّه ِ
مَن يَقْتَدى بِسُنَّةِ اِمامٍ وَ لايَقتَدى بِأَعمالِهِ[ـ كافى، 8: 234، ح 312.].
هشدار كه منفورترين مردم نزد پرورگار، كسى است كه شيوه
امامى را پيروى كند ولى از سيره عملى او پيروى ننمايد.
براى «چگونه بودن» نياز به الگو داريم و نقش الگو در تربيت چنان روشن است كه نيازى به بيان و توضيح نيست.
آنچه در اين الگو گيرى و اسوه يابى و تأسى به اخلاق اولياء الهى كارساز است، آشنايى با جزئيّات صفات و رفتار آن حضرات است، نه كلّيات. خوشبختانه در كتب حديث و سيره، نمونه هاى رفتارى پيامبران و امامان بصورت ريز و جزئى آمده است كه آشنايى با آنها بسيار سودمند است و گامى جهت خودسازى و تعالى بخشيدن به جامعه است.
انسان در ديد ژرف نگر اسلام، بيابانگردى سرگردان و گمگشته اى در تاريكزار زندگى نيست. او كشتى شكسته اى شوربخت و نا اميد و اسير موجهاى بيم زا و هراس آفرين نمى باشد.
بلكه موجودى مسؤول است كه با مقصد و مقصودى مشخص، با زاد و توشه اى كامل و راهنمايانى درونى و برونى به سفرى پرداخته كه از صحراى عدم آغاز مى شود و تا بار يافتن به لقاء الهى ادامه دارد.
تمامى نيروهاى خلقت، انسان را در اين سفر صادقانه يارى مى كنند و خدا با لطف بيكران خويش به هدايت او از راههاى گوناگون پرداخته است و بهترين جايگاه جاودانه را در سراى آخرت براى او مهيا كرده است.
انسان براى به دست آوردن نيك بختى خويش و سعادتمندى جامعه و رضايت خداوند بايد در طول اين سفر چگونه زيستن را بياموزد و اين آموزه ها را در زندگى خويش بكار گمارد.
اسلام عزيز براى پاسخ گويى بدين سؤال بسيار اساسى دو شيوه را دنبال نموده است:
الف: بيان احكام و دستورهاى زنـدگى از آغاز تـا فرجام
ب: ارائه الگوهاى تربيتى و نمونه هاى عينى كمال
بر اساس همين شيوه دوم در قرآن مجيد بارها از پيامبران و ديگر انسانهاى والا سخن به ميان آمده است، و از جنبه هاى الگويى آنان ستايش شده تا ديگران نيز به آنان تأسى بجويند.
در مكتب حياتبخش تشيع(اسلام راستين) معرفى اين الگوهاى الهى گسترده تر است و پيشوايان معصوم كه بهترين اسوه ها و الگوهاى زندگى هستند فرا روى چشمان باز و دلهاى آگاه قرار دارند تا آنانكه مسئوليت الهى و رسالت انسانى خويش را درك كرده اند و تصميم براى رسيدن به چكادهاى فرازمند فضيلت و كمال دارند با درس گرفتن از آنان زيستنى شرافتمندانه كه سعادت دنيا و آخرت را تأمين مى كند در پيش گيرند.
پيامبران و امامان معصوم عليهم السلام، اسوه بشريّت اند و تبعيّت عملى از آنان رهنمون كمال جويان است.
پيامبراكرم صلي الله عليه و آله فرمود:
اَدَّبَنى رَبّى فَاَحْسَنَ تَأديبى[ـ ميزان الحكمه، ج 1 ص 78.]،
خداوند مرا تأديب كرده و ادبم را نيكو ساخته است.
ويژگى سيره معصومين در اين است ك مورد پسند و قبول پروردگار است و با اطمينان مى توان از آن پيروى كرد.
در راستاى اين هدف و براى معرفّى سيره عملى انبياء و معصومين عليهم السلام گروهى از شيفتگان اهلبيت عليهم السلام در حوزه علميّه قم طىّ ساليانى در گستره كتابهاى بسيارى دست به تحقيق وسيعى زده اند كه بخواست خداوند مجموعه ارزشمندى را به زودى تقديم امّت اسلامى خواهند نمود.
اكنون به عنوان نمونه اى از درياى مواج و گرانقدر روايات، چهل حديث از سيره هريك از معصومين عليهم السلام و مجـموع پيامبران در يكجا به پيشگاه امّت اسلامى عرضه مى شود. اميد كه همه ما را چراغ راه و ره توشه سفرى باشد براى رسيدن به سعادت دنيا و نيك بختى آخرت.
* * *
در اين چهل حديث، با شمّه اى از روشها و اخلاقيات و ويژگيهاو سيره سازنده و حياتبخش انبياء عليهم السلام آشنا مى شويم اميد است خداوند متعال توفيق بيشتر براى پيمودن راه آن بزرگواران را بهمه ما عنايت فرمايد و كمك نمايد تا بتوانيم از فرهنگ غنى پيامبران عليهم السلامبيشتر بهره بردارى نماييم.
نمایش منبع
فصل اول:
رسالت پيامبران عليهمالسلام
انبياء عليهمالسلام و شناخت خدا
۱ عَنْ هِشامِ بْنِ الْحَكَمِ قالَ: قالَ لى أبُوالْحَسَن مُوسَى بْنُ جَعْفَرٍ عليهماالسلام: ... يا هِشامُ مابَعَثَ اللّه ُ أَنْبِيائهُ وَ رُسَلَهُ إلى عِبادِهِ إلاّ لِيَعْقِلوُا عَنِ اللّه ِ، فَأَحَسَنُهُمُ اسْتِجابَةً أَحْسَنُهُمْ مَعْرِفَةً، وَ أَعَلَمُهُمْ بِأَمْرِاللّه ِ أَحْسَنُهُمْ عَقْلاً، وَ أكْمَلُهُمْ عَقْلاً أَرَفَعُهُمْ دَرَجَةً فى الدُّنْيا وَ الاْخِرَة… [اصول كافى 1 : 25]
مهر | فرهنگی و هنری | دوشنبه، 06 بهمن 1404 - 11:47
کتاب «جهاد و فطرت»به قلم مهدی کشتکاران در نشر معارف منتشر شد.
خلاصه خبر
به گزارش خبرنگار مهر، کتاب «جهاد و فطرت» اثری تحلیلی در حوزه اندیشه اسلامی است که به بررسی عمیق مفهوم جهاد و نسبت آن با فطرت انسانی میپردازد.
محور اصلی مباحث کتاب، تبیین ارتباط جهاد با «فطرت انسان» و به بیان دیگر، نقش جهاد در توسعه «من حقیقی» انسان است؛ مفهومی که نویسنده آن را اساس حرکت تکاملی بشر در مسیر توحید میداند.
در این بخش، نویسنده با تکیه بر مبانی انسانشناسی، نشان میدهد که دفاع از خود و آنچه به هویت انسان گره خورده، ریشه در فطرت سالم بشری دارد و امری تحمیلی یا صرفاً قراردادی نیست.
بخش سوم فصل نخست با عنوان «گستره من» به تبیین مفهوم «من حقیقی» انسان میپردازد و موضوعاتی چون اصالت فرد، شمول هویت انسانی، تنازع و بقا را مورد بررسی قرار میدهد.
این بخش با نگاهی تطبیقی، تلاش میکند جایگاه جهاد را در منظومه کلی ادیان الهی و تاریخ بشر روشن سازد.
روش بحث در کتاب «جهاد و فطرت» تحلیلی و عقلانی است.
هدف اصلی این اثر، ارائه حکمی از جهاد است که فطرت سالم انسانی پذیرای آن باشد.
جایگاه فقه در نظام تمدنی جدید، از حوزه فردی تا نظم جهانی
مهر | دین و اندیشه | دوشنبه، 06 بهمن 1404 - 09:40
کتاب «درآمدی بر ساختار فقه تمدنی» با نگاهی به فقه اسلامی در مقام مدیریت نظم جهانی و نیز حوزه فردی می پردازد.
به گزارش خبرگزاری مهر، کتاب «درآمدی بر ساختار فقه تمدنی» نوشته حجتالاسلام عبدالحمید واسطی از سوی انتشارات موسسه مطالعات راهبردی علوم و معاف اسلام منتشر شد.
این کتاب چهارچوب ها و ساختار های فکری خواننده را تنظیم میکند و باقلمی دقیق، محققانه، ژرفنگر و دلنشین به رشته تحریر درآمده است.
درصورتی که ساختار فقه به گونه ای تنظیم نگردد که تمام مسائل بشر را در برگیرد و قابلیت پاسخگویی به تمامی نیازهای خرد و کلان جامعه را داشته باشد، فقه اسلامی نه تنها در مقام اداره و مدیریت نظام جهانی موقعیت خود را در رقابت با مدل های بشری از دست خواهد داد، بلکه در حوزه فردی نیز به جایگاه بایسته خویش دست نخواهد یافت.
این کتاب به قیمت ۵۰۰ هزار تومان به صورت اینترنتی به نشانی https://basalam.com/isinshop/product/۳۶۵۶۶۳۲۶ قابل خریداری است.
مهر | دین و اندیشه | دوشنبه، 06 بهمن 1404 - 16:18
کتابِ «مکتب تفکیک؛ تذکّر به خدانهادی، نفی خودبنیادی» با تکیه بر «خلوص معرفت دینی» به عنوان مقصود تفکیک، بر آن است ذیل دو عبارت «خدانهادی» و «خودبنیادی» به تبیینی از مکتب تفکیک می پردازد.
خلاصه خبر
نویسنده آنگاه در قالب سه گفتار به تبیین همین مطلب پرداخته است.
در گفتار نخست، با تحلیل و تأمل در اندیشههای خودبنیادی همچون فلسفه و عرفان، نهایت و سرانجام این اندیشهها را پیش روی مخاطب خود مینهد.
در گفتار دوم با توقف بر عناوینی همچون «معرفت خداوند»، «عقل»، «علم و معرفت» و «جایگاه انبیاء و اوصیاء علیهم السلام در معرفت دینی»، نگاه مرحوم میرزای اصفهانی را در این موضوعات مورد نظر قرار داده و بینیازی دین و عموم انسانها را به اندیشههای خودبنیاد در این موضوعات به تفصیل بیان کرده است.
در گفتار سوم نیز با تذکّر مجدد به گوهر سخن میرزای اصفهانی که تکیه بر مباحث معرفتشناسی دارد، نقدهای اندیشمندان بر نگاه ایشان و مکتب تفکیک مورد نظر قرار گرفته است.
شاهمنصوری قائل است این نقدها پیش از آنکه نقد میرزای اصفهانی باشد، نقد برداشتهای ناراست خود ناقدان از نگاه میرزای اصفهانی است.
یکی از مباحث مهم علم اخلاق مقوله سعادت و لذت است و اینکه سعادت چیست؟ و لذت کدام است مقوله ای است که ذهن علمای اخلاق را به خود مشغول داشته است. در این نوشته به تعریف سعادت و لذت از منظر قرآن پرداخته می شود.
در توضیح مفهوم سعادت، می توان گفت: سعادت و لذت خیلی به هم نزدیک و قریب الافق هستند و عمده تفاوت آن دو در این است که لذت در موارد لحظه ای و کوتاه مدت نیز بکار می رود ولی، سعادت صرفاً در مورد لذت های پایدار یا نسبتاً پایدار کاربرد دارد. مثلاً، هیچ گاه درباره کسی که غذای لذیذی را می خورد و برای لحظاتی از آن لذت می برد مفهوم سعادت را بکار نمی برند، بلکه می گویند: از خوردن غذا لذت برد.
پس در سعادت، لذت پایدار نهفته است و اگر ممکن بود کسی در زندگی همیشه لذت ببرد او کاملاً سعادتمند بود؛ ولی، از آنجا که زندگی خالی از درد و رنج وجود ندارد می توان گفت: سعادتمند در این جهان کسی است که لذت های وی از نظر کیفیت یا کمیت نسبت به درد و رنج هایش برتری و فزونی دارد و در آن، دو ویژگی لحاظ می شود:
1.برتری از جهت کیفی.
2.دوام از جهت کمی.
قرآن نیز در مقایسه بین لذت های دنیوی و اخروی به منظور دعوت به سوی آخرت و تشویق ایشان به حرکت در مسیر سعادت معنوی با تعبیراتی نظیر: «وَالآخِرَةُ خَیرٌ وَأَبْقَی»[1]یعنی زندگی آخرت بهتر و با دوام تر است.بر این دو ویژگی تاکید دارد و پیوسته این حقیقت را گوشزد می کند که لذت آخرت از لذت دنیا از نظر کیفی بهتر، و به لحاظ کمی پایدارتر است.
مفهوم سعادت فقط در یک مورد از قرآن به شکلی مناسب با بینش وسیع الهی درباره انسان بکار رفته است. خداوند در این باره می فرماید:«فَمِنْهُمْ شَقِی وَسَعِیدٌ/ فَأَمَّا الَّذِینَ شَقُوا فَفِی النَّارِ لَهُمْ فِیهَا زَفِیرٌ وَشَهِیقٌ /خَالِدِینَ فِیهَا مَا دَامَتِ السَّمَاوَاتُ وَالأرْضُ إِلا مَا شَاءَ رَبُّک إِنَّ رَبَّک فَعَّالٌ لِمَا یرِیدُ /وَأَمَّا الَّذِینَ سُعِدُوا فَفِی الْجَنَّةِ خَالِدِینَ فِیهَا مَا دَامَتِ السَّمَاوَاتُ وَالأرْضُ إِلا مَا شَاءَ رَبُّک عَطَاءً غَیرَ مَجْذُوذٍ»[2]
مردم دو دسته هستند بدبخت و خوشبخت: شقاوت مندان تا آسمان و زمین هست در آتش جاودان بمانند مگر آنکه پروردگار تو خواهد او هر چه خواهد می کند. و سعادت مندان مادام که آسمان و زمین هست در بهشت جاودان بمانند مگر آنچه خدای تو خواهد که این، بخششی قطع نشدنی است.
بنابراین، اگر براساس بینش الهی و از دریچه معارف قرآنی، زندگی انسان را مورد توجه قرار دهیم زندگی دنیوی او در کل چیزی به حساب نمی آید. کسی که الی الابد در آتش خواهد بود بر فرض که همه عمر را در این دنیای زودگذر غرق در لذت باشد چگونه می توان گفت: چنین شخصی سعادت مند است؟ و بر عکس هرگاه کسی در جهان ابدی خوش بخت باشد و به گفته قرآن جاودانه در بهشت زندگی کند حتی اگر تمام لحظات عمر کوتاه دنیا را در شکنجه به سر برد سعادت مند خواهد بود و در کل، آن رنج دنیوی، چیزی به حساب نمی آید.
بنابراین، ملاک سعادت و شقاوت در بینش انسانی اسلامی، لذت و رنج ابدی است، به این معنا که اسلام در معنای سعادت و شقاوت تغییری نمی دهد و در این زمینه مفهوم جدیدی مطرح نمی کند که از دسترس درک و فهم مردم به دور باشد؛ بلکه، سعادت را به همان معنی رایج لذت پایدارتر و شقاوت را به معنی عرفی رنج و الم بیشتر می داند ولی در مصداق آن دو، تغییر می دهد و چون لذایذ و آلام دنیوی دوام و ثباتی ندارد لذایذ و آلام ابدی جهان آخرت را به عنوان مصادیق صحیح و حقیقی سعادت و شقاوت مطرح می کند.